Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 235/22 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 listopada 2021 r. nr BP.502.323.2020.0155.KA12.3107 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje w całości od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

I. Przedmiot kontroli kasacyjnej.

Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 235/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi K. K. (skarżący, strona, strona skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD, organ II instancji, organ) z dnia 26 listopada 2021 r., nr BP.502.323.2020.0155.KA12.3107, w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 listopada 2020 r oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku.

W dniu 6 października 2020 r. w Gliwicach zatrzymano do kontroli 5-osiovvy pojazd członowy składający się z 2-osiowego ciągnika samochodowego marki Man o nr rej. [...] i 3-osiowej naczepy marki K. o nr. rej [...]. Pojazdem wykonywano krajowy przejazd z ładunkiem piasku (ładunek podzielny), w imieniu skarżącego. Przebieg kontroli utrwalono protokołem z dnia 6 października 2020 r., z którego wynika, iż w trakcie kontroli dokonano zważenia pojazdu przy pomocy wag nieatomatycznych SAW 10C/III, posiadających świadectwa legalizacji oraz zgodności przyrządów pomiarowych. W wyniku ważenia odnotowano: I oś ciągnika 6,2 t, II oś ciągnika 9,7 t, III oś naczepy wchodzącej w skład grupy trzech osi 8,2 t, IV oś tej naczepy 7,9 t, V oś tej naczepy 8,2 t. W załączniku do protokołu kontroli, zawierającym opis naruszeń, stwierdzono przekroczenie nacisku na potrójną oś nienapędową (24,9 t, po odjęciu wartości 2 %: 24,3 t; zastosowano wartości ze wskaźnika wag: przekroczenie wg wag o 0,9 tony) dopuszczalnego nacisku na potrójnej osi nienapędowej oraz "na skutek zastosowania wartości z licznika wag o przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów o 0,8 tony".

Decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 listopada 2020 r. nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 złotych. Od powyższej decyzji strona skarżąca złożyła ona odwołanie.

GITD decyzją z dnia 26 listopada 2021 r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył przepisy prawa zastosowane w sprawie oraz wyjaśnił, iż w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć, jak za brak zezwolenia kategorii VII. Odnosząc się do kwestii nieprawidłowego obliczenia masy rzeczywistej pojazdu, wskazano, że w związku z tym, że podczas kontroli stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego nacisku na potrójnej osi nienapędowej, podstawą do wyznaczenia wielkości dla rzeczywistej masy całkowitej pojazdu były wyniki odczytane wprost z wyświetlacza wagi. Organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem paragrafu 1 ust. 1 zarządzenia nr 35/2020 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 sierpnia 2020 r. w sprawie zmiany zarządzenia zmieniającego zarządzenie w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli drogowych przez Inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz.Urz.GITD z 2020 r. poz. 35), jeżeli wynik pomiaru odczytany wprost odpowiednio z wagi (wag), wysokościomierza lub przymiaru wstęgowego wskazuje przekroczenie wartości dopuszczalnej odpowiednio nacisków osi lub masy całkowitej albo wysokości, długości lub szerokości, a po zastosowaniu korekty, o której mowa w § 29b ust. 9 lub 10, § 29d ust. 5 albo § 30 ust 3 lub 4 zarządzenia, otrzymana w ten sposób wartość nadal przekracza wielkość dopuszczalną, w protokole kontroli jako przekroczenie dopuszczalnej wartości tego parametru podaje się wartość odczytaną wprost odpowiednio ze wskaźnika wagi (wag), wysokościomierza lub przymiaru wstęgowego. Skoro zatem, zdaniem organu, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójnej osi nienapędowej po zastosowaniu korekty, to wartości odczytane z wyświetlacza wagi stały się podstawą do wyznaczenia rzeczywistej masy całkowitej.

Skarżący wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego należne koszty postępowania.

Sąd I instancji wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art.140 aa ust.1 w zw. z art. 140aa ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (p.r.d.), na skutek błędnej interpretacji zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (zarządzenie, zarządzenie GITD), co doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń stanu faktycznego w sprawie w zakresie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu. Sąd Wojewódzki podniósł, że istotę sprawy stanowiła interpretacja reguł procedury określonej ww. zarządzeniem w brzmieniu określonym zarządzeniem nr 35/2020 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 sierpnia 2020 r. (Dz.Urz.GITD z 2020 r. poz. 35) w zakresie określających stosowanie przewidzianych korekt przy ważeniu pojazdu. WSA podzielił opinię skarżącego, iż organ dokonał nieuzasadnionej "nadinterpretacji" ww. zarządzenia, z pominięciem art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d., co w konsekwencji skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi w sprawie. Sąd Wojewódzki wskazał, iż w przypadku transportu towaru sypkiego kwestią zasadniczą dla oceny sprawy są ustalenia w zakresie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu. Kluczowy w tym zakresie jest przepis art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140aa ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. Sąd Wojewódzki nie podzielił opinii organu, że treść ww. zarządzenia pozwalała organom na odstąpienie od przewidzianych prawem korekt wag przy określaniu dopuszczalnej masy całkowitej. WSA podniósł, że skoro ustawodawca nakazał odstąpić od ukarania w przypadku przekroczenia norm nacisku osi co do przewozu ładunków sypkich oraz drewna, o ile rzeczywista masa całkowita pojazdu nie przekracza danych norm DMC, to nie można uznać, iż zarządzeniem organu administracyjnego analogiczna sytuacja (przekroczenie norm na osi) powoduje wyłączenie przyjętej 2% skali błędu użycia wag przenośnych do pomiarów statycznych. Wynik pomiaru na wadze przenośnej przy każdej osi powinien zawsze uwzględniać przyjęty "margines błędu", natomiast suma wag wszystkich osi jest brana pod uwagę przy ustalaniu rzeczywistej masy całkowitej danego pojazdu. Zdaniem WSA w Warszawie, organy administracyjne wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów prawa nie dokonały faktycznego ustalenia rzeczywistej masy całkowitej pojazdu przy zastosowaniu przewidzianych prawem "korekt wag" w stosunku do wszystkich ważonych osi i nie dokonały w tym kontekście oceny przesłanek określonych przepisem art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.).

IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., "które mogło mieć wpływ na wynik postępowania poprzez brak starannego sporządzenia uzasadnienia wyroku, przez co niemożliwym jest logiczna ocena wywodów Sądu w szczególności poprzez brak precyzyjnego wskazania podstaw uchylenia zaskarżonych decyzji";

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że w wyniku błędnej interpretacji "zapisów" wewnętrznego zarządzenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 28/2014 z 17 września 2014 roku w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, organy w sposób nieprawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, poprzez nieuwzględnienie "błędu pomiaru" całkowitej masy pojazdu, co doprowadziło do nieuzasadnionego niezastosowania ww. przepisów p.r.d., podczas gdy organy w sposób prawidłowy ustaliły całkowitą masę pojazdu przy pomocy zalegalizowanych urządzeń pomiarowych, co do których "nie istnieją przepisy prawa powszechnie obowiązującego nakazujące odejmowanie" jakichkolwiek "błędów pomiarów", a "co za tym idzie, w związku "ze stwierdzeniem przez kontrolowany pojazd" (TAK W ORYGINALE) "obok przekroczenia nacisku osi także przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej nie zaistniały podstawy do zastosowania przesłanki do wyłączenia odpowiedzialności strony za powstałe naruszenie".

Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

V. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji oraz podstawy, o których mowa w art. 189 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od strony skarżącej kasacyjnie konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.

2. W przedmiotowej sprawie, wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przyczyn nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku w świetle podniesionych zarzutów kasacyjnych, uznając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie w zakresie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., co stanowi konieczną i wystarczającą podstawę do wzruszenia objętego zakresem weryfikacji orzeczenia. Szczegółowa ocena zarzutu wskazanego w pkt I.2. petitum skargi kasacyjnej okazała się natomiast przedwczesna.

3. O ile nie jest kwestionowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym teza, że zakresem weryfikacji podstawy kasacyjnej wynikającej z art. 141 § 4 p.p.s.a. są objęte tylko zagadnienia formalno-konstrukcyjnej i procesowej prawidłowości sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, natomiast przez odwołanie się do powyższego wzorca normatywnego nie jest dopuszczalne żądanie kontroli prawidłowości ocen prawnych sądu administracyjnego, albowiem ekscepcje w tym zakresie zmierzają już nie do kontroli formalnej prawidłowości uzasadnienia, lecz do podważenia procesu lub rezultatu sądowoadministracyjnej oceny legalności wykładni lub stosowania prawa przez kontrolowane organy, o tyle nie ulega wątpliwości, że jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie zawiera stanowiska sądu co do całości relewantnych elementów stanu sprawy lub jest pozbawione oceny prawnej tego rodzaju elementów, które należą do istoty sprawy, to tego rodzaju orzeczenie nie poddaje się następczej kontroli kasacyjnej, a sam rezultat legalnościowej weryfikacji sądu a quo jest dotknięty wadliwością procesową, która co najmniej mogła mieć istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 30 października 2025 r., sygn. akt II GSK 759/23).

W przedmiotowej sprawie kontrolowany Sąd Wojewódzki nie dopełnił w stopniu co najmniej dostatecznym obowiązku sporządzenia konstrukcyjnie i formalnie prawidłowego uzasadnienia, które zawierałoby – zgodnie z wymogami formalnymi określonymi w art. 141 § 1 zd. 1 p.p.s.a. – weryfikowalne wyjaśnienie podstawy prawnej orzekania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zakresie ustalenia i zastosowania relewantnych oraz wchodzących w skład normy dopełnienia wzorców oceny materialnoprawnej sprawy, o której mowa w art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 140ab ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (u.p.r.d.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W konsekwencji można zarzucić Sądowi meriti uchylenie się od obowiązku dokonania pełnej oceny prawnej co do istoty sprawy, której dotyczy skarga.

4. W skardze kasacyjnej zasadnie wytknięto, że kontrolowany Sąd Wojewódzki – zarzucając kontrolowanym organom dokonanie błędnej interpretacji przepisów w art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 140aa ust. 4 pkt 2 u.p.r.d. – odwołał się w sposób niedopuszczalny do treści zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz.Urz.GITD z 2014 r., poz. 14), które jako akt prawa wewnętrznego nie może stanowić podstawy kształtowania sytuacji prawnej podmiotów zewnętrznych (w tym podmiotów prywatnych), nawet jeśli jego postanowienia wpływają korzystnie na te sytuacje (por. art. 93 ust. 1 i 2 Konstytucji RP), niezależnie od tego, że tego rodzaju akty wewnętrzne podlegają zawsze sądowej kontroli co do ich zgodności z powszechnie obowiązującym prawem (zob. art. 93 ust. 3 Konstytucji RP).

5. Odnosząc się natomiast do zasadniczego zagadnienia wzorca oceny legalności zaskarżonej decyzji w zakresie wymagań metrologicznych urządzenia wagowego zastosowanego do pomiaru rzeczywistej masy całkowitej i nacisku grupy osi pojazdu członowego objętego kontrolą drogową oraz zachowania warunków legalności procedury pomiarowej wykonanej za pomocą tego rodzaju urządzenia, Naczelny Sąd Administracyjny wiążąco i kategorycznie podtrzymuje stanowisko wyrażone w wyrokach z dnia 14 grudnia 2023 r. (sygn. akt II GSK 1204/20, opublik. ONSAiWSA Nr 4/2024, poz. 49), z dnia 28 czerwca 2024 r. (sygn. akt II GSK 500/21) oraz z dnia 17 lutego 2026 r. (sygn. akt II GSK 1545/22).

W orzeczeniach tych przyjęto, że przepisy prawa metrologicznego mają zastosowanie do przyrządów pomiarowych używanych oraz urzędowych czynności pomiarowych wykonywanych przez organy administracji publicznej inne niż organy administracji miar, jeżeli te pierwsze organy wprowadzają tego rodzaju przyrządy do użytkowania lub użytkują je w celu wykonywania zadań publicznych, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (u.p.m.), w tym przy pobieraniu opłat, podatków i innych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń (art. 8 ust. 1 pkt 4 u.p.m.). Przyrządy te w zakresie, w jakim zostały określone w przepisach wydanych na podstawie art. 8 ust. 6 u.p.m., podlegają prawnej kontroli metrologicznej, która jest wykonywana przez: 1) zatwierdzenie typu przyrządu pomiarowego na podstawie badania typu – przed wprowadzeniem typu przyrządu pomiarowego do obrotu; 2) legalizację pierwotną albo legalizację jednostkową (przy czym zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.m. legalizacja jednostkowa jest legalizacją pierwotną przyrządu pomiarowego w wykonaniu jednostkowym, skonstruowanego dla określonego, szczególnego zastosowania) – przed wprowadzeniem danego egzemplarza przyrządu pomiarowego do obrotu lub użytkowania; 3) legalizację ponowną – w stosunku do przyrządów pomiarowych wprowadzonych do obrotu lub użytkowania.

Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 2a u.p.m. przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu lub użytkowania po dokonaniu oceny zgodności w rozumieniu art. 2 pkt 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz.Urz. UE L 218 z 13.08.2008, str. 30), zwanej "oceną zgodności", które są stosowane w dziedzinach, o których mowa w art. 8 ust. 1, i zostały określone w przepisach wydanych na podstawie art. 8 ust. 6, podlegają w użytkowaniu prawnej kontroli metrologicznej.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, w toku kontroli drogowej użyto przyrządu pomiarowego w postaci wagi nieautomatycznej typu SAW 10C III.

Zgodnie z wydanym na podstawie art. 8 ust. 6 u.p.m. rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (§ 5 pkt 10) prawnej kontroli metrologicznej w zakresie legalizacji ponownej podlegają m.in. wprowadzone do obrotu lub użytkowania, po dokonaniu oceny zgodności w rozumieniu art. 2 pkt 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz.Urz.UE L 218 z 13.08.2008, str. 30), wagi nieautomatyczne, a więc – zgodnie z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych – przyrządy pomiarowe służące do określania masy ciała oraz mogące służyć do określania innych, związanych z masą wielkości, ilości, parametrów albo właściwości, wykorzystujące działanie na ciało siły grawitacji, wymagające udziału operatora podczas ważenia.

Trzeba ponadto uwzględnić, że sporny przyrząd pomiarowy został zaopatrzony w deklarację zgodności, o której mowa w art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (u.s.o.z.n.r.), rozumianą jako oświadczenie producenta, instalatora lub ich upoważnionego przedstawiciela albo prywatnego importera, na ich wyłączną odpowiedzialność, że wyrób jest zgodny z wymaganiami, a więc – zgodnie z art. 4 pkt 28 u.s.o.z.n.r. – wymaganiami, o których mowa w bezpośrednio stosowanym unijnym prawodawstwie harmonizacyjnym lub w przepisach wdrażających unijne prawodawstwo harmonizacyjne (zgodnie z art. 4 pkt 24 u.s.o.z.n.r. jest to prawodawstwo, o którym mowa w art. 2 pkt 21 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady /WE/ nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i uchylającego rozporządzenie /EWG/ nr 339/93, cyt. jako "rozporządzenie nr 765/2008", obejmujące każdy akt prawny Wspólnoty/UE harmonizujący warunki wprowadzania produktów do obrotu), a ponadto umieszczono na nim oznakowanie CE (art. 4 pkt 18 u.s.o.z.n.r.), czyli – zgodnie z art. 2 pkt 20 rozporządzenia nr 765/2008 – oznakowanie, za pomocą którego producent wskazuje, że produkt spełnia mające zastosowanie wymagania określone we wspólnotowym (unijnym) prawodawstwie harmonizacyjnym przewidującym jego umieszczanie.

W ramach rekonstrukcji podstaw normatywnych przedmiotowej sprawy pominięto również fakt, że – wykonując delegację wynikającą z art. 12 pkt 1-5 u.s.o.z.n.r. – Minister Rozwoju wydał rozporządzenie z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla wag nieautomatycznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 802; "rozporządzenie MR z dnia 2 czerwca 2016 r."), które w zakresie swojej regulacji wdrożyło dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/31/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku wag nieautomatycznych (Dz.Urz.UE L 96 z 29.03.2014, str. 107; "dyrektywa 2014/31/UE"), stanowiącej część wspólnotowego (unijnego) prawodawstwa harmonizacyjnego. Użyta przez kontrolowane organy waga nieautomatyczna typu SAW 10C III powinna była zatem spełniać wymagania określone w ww. rozporządzeniu MR z dnia 2 czerwca 2016 r.

Odrębnym zagadnieniem jest problem potwierdzenia, czy użyta waga została oznaczona dodatkowym oznakowaniem metrologicznym (składającym się z dużej litery "M" i dwóch ostatnich cyfr roku, w którym zostało ono umieszczone, otoczonych prostokątem; zob. art. 16 ust. 2 dyrektywy 2014/31/UE), które warunkuje możliwość zastosowania domniemania, o którym mowa w art. 9 u.s.o.z.n.r.

Ponadto zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia MR z dnia 2 czerwca 2016 r. na wadze zgodnej z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu umieszcza się oznakowanie CE i dodatkowe oznakowanie metrologiczne, a zatem waga zgodna z wymaganiami określonymi w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia (zob. § 3) powinna zawierać także dodatkowe oznakowanie metrologiczne.

Dokonując oceny prawnej zaskarżonej decyzji, trzeba również uwzględnić, że w razie skutecznego przeprowadzenia procedury oceny zgodności, sporządzenia deklaracji zgodności oraz umieszczenia oznakowania CE i oznakowania metrologicznego na wyrobie (przyrządzie pomiarowym) nie przeprowadza się już jego legalizacji pierwotnej. W takim wypadku, jak już stwierdzono, zgodnie z art. 8 ust. 2a u.p.m. przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu lub użytkowania po dokonaniu oceny zgodności w rozumieniu art. 2 pkt 12 rozporządzenia nr 765/2008, które są stosowane w dziedzinach, o których mowa w art. 8 ust. 1, i zostały określone w przepisach wydanych na podstawie art. 8 ust. 6, podlegają w użytkowaniu prawnej kontroli metrologicznej, a więc – procedurze legalizacji ponownej.

Wniosek ten potwierdza expressis verbis § 5 pkt 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz.U. z 2017 r. poz. 885). Przepis ten stanowi, że prawnej kontroli metrologicznej w zakresie legalizacji ponownej podlegają m.in. wagi nieautomatyczne jako przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu lub użytkowania po dokonaniu oceny zgodności w rozumieniu art. 2 pkt 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz.Urz.UE L 218 z 13.08.2008, str. 30 ze zm.).

Nie jest także bez znaczenia prawnego w przedmiotowej sprawie zagadnienie upływu dla spornego urządzenia pomiarowego (wagi nieautomatycznej) terminu zgłoszenia po raz pierwszy do legalizacji ponownej po dokonaniu oceny zgodności. Termin ten dla wag nieautomatycznych, zgodnie z § 26 rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 22 marca 2019 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 759 ze zm.) w zw. z poz. 11 w tabeli nr 2 w załączniku nr 5 do ww. rozporządzenia wynosi 2 lata, z zastrzeżeniem §§ 44-46 w zw. z przepisami uchylonego rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 969). Zgodnie z § 44 ww. rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 22 marca 2019 r. w zw. z § 26 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w zw. z poz. 11 w tabeli nr 2 w załączniku nr 5 do ww. rozporządzenia dowody legalizacji pierwotnej, legalizacji jednostkowej i legalizacji ponownej wydane przed dniem 27 kwietnia 2019 r. w odniesieniu do wag nieautomatycznych zachowały ważność do czasu upływu okresów ważności określonych w przepisach dotychczasowych, natomiast tego rodzaju okres ważności wynosił 3 lata.

Kontrolowany Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił także, czy organ I instancji przed rozpoczęciem i w toku użytkowania spornej procedury pomiarowej dokonanej za pomocą przenośnej wagi nieautomatycznej statycznej typu SAW 10C III podjął wymagane czynności kontrolne w celu stwierdzenia spełnienia warunków prawnych legalności i prawidłowości konkretnego pomiaru zgodnie z przepisami §§ 6-19 i 21-26 oraz § 27 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2007 r., nr 188, poz. 1345; "rozporządzenie z dnia 25 września 2007 r."), a w szczególności – czy w toku spornej procedury ważenia statycznego zachowano zakres błędów granicznych dopuszczalnych wagi zgodnie z treścią załącznika nr 3 oraz z uwzględnieniem załącznika nr 4 do ww. rozporządzenia. Wymagania określone w powyższym akcie w odniesieniu do zasad użytkowania wag do ważenia pojazdów w ruchu są wiążące także organów Inspekcji Transportu Drogowego w toku wykonywania zadań związanych z pomiarem obciążenia osi pojazdu oraz jego masy. Zasadą jest bowiem, że organy administracji publicznej użytkujące – w toku wykonywania zadań publicznych, w zakresie wyznaczonym w art. 8 ust. 1 u.p.m. lub przepisach szczególnych – przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, mają prawny obowiązek uwzględniania z urzędu ustalonych normatywnie wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań tych przyrządów w użytkowaniu oraz korygowania w tym zakresie wskazań nominalnych pomiaru (zob. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2023 r., II GSK 1204/20, ONSAiWSA Nr 4/2024, poz. 49). Wartości tego rodzaju w zakresie wag nieautomatycznych zostały określone w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2008 r., nr 26, poz. 152).

6. Kontrolowany Sąd Wojewódzki, ponownie rozpoznając sprawę, dokona ponownej oceny prawnej zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wiążących wytycznych procesowo-interpretacyjnych (art. 190 p.p.s.a.).

7. Mając na względzie powyższe oceny i argumenty oraz działając na podstawie art. 185 § 1 i art. 207 § 2 w zw. z art. 203 pkt 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, odstępując w całości (ze względu na wadliwą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji) od zasądzenia od strony skarżącej na rzecz skarżącego kasacyjnie organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

-----------------------

2