Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi M. T. i T. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - oddala skargę -

Wojewoda [...] zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] maja 2014 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej "k.p.a." w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2014 r. Prezydenta W. w przedmiocie odmowy wymeldowania J. F. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., zwanego dalej również "przedmiotowy lokal".

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent W. na wniosek z 6 października 2011 r. M. T. i T. T., wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania J. F. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Przedmiotowy lokal, stanowi współwłasność inicjatorów postępowania, jednakże jest obciążony służebnością osobistą na rzecz J. F. polegającej na nieodpłatnym dożywotnim korzystaniu przez niego z lokalu mieszkalnego.

W toku postępowania J. F. oświadczył, że stale zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i ma w nim swoje osobiste rzeczy. Organ w dniu 25 listopada 2011 r. przeprowadził kontrolę dyscypliny meldunkowej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., podczas której potwierdził oświadczenie złożone przez J. F. Ponadto organ w dniu 16 stycznia 2012 r. przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem stron postępowania i świadków. K. F.– mieszkająca w lokalu nr [...] oraz R. S.– mieszkający w lokalu nr [...] zeznali, że J. F. mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Z kolei A. U., pasierbica J. F., zeznała, że wraz z mężem odwiedzają J. F., opiekują się nim, robią mu zakupy i sprzątają. W oparciu o tak zebrany materiał dowodowy, Prezydent W. decyzją z [...] lutego 2012 r. orzekł o odmowie wymeldowania J. F. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu.

Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania M. T. i T. T. - decyzją z [...] kwietnia 2012 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Prezydent W. po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowanie dowodowe w sprawie w dniu [...] sierpnia 2012 r. wydał decyzję odmawiającą wymeldowania J. F. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 4 lipca 2012 r. pracownicy organu dokonali oględzin lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i ustalili, że omawianym lokalem włada J. F.– on udostępnił lokal, dysponuje kluczami do niego i tam znajdują się jego rzeczy osobiste. Lokal jest w pełni wyposażony, zaopatrzony w sprzęty gospodarstwa domowego oraz artykuły spożywcze. W trakcie oględzin świadkowie: R. S. (sąsiadka J. F.) i R. H. (znajomy J. F.) zeznali, że J. F. mieszka w przedmiotowym lokalu. R. S. zeznała, że widuje J. F. na klatce schodowej, w bramie, na ulicy, gdy robi zakupy. Dodała, że J. F. aktywnie uczestniczy w pracach wspólnoty mieszkaniowej.

Jednocześnie organ w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że odstąpił od przeprowadzenia dowodu – z wniosku T. i M. T.– o przeprowadzenie ekspertyzy fonograficznej nagrań z przeprowadzonych rozmów z lokatorami mieszkań nr [...] i [...] oraz ich przesłuchanie uznając, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Na skutek odwołania od powyższej decyzji Wojewoda [...] - decyzją z [...] października 2012 r. - utrzymał ją w mocy.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] października 2012 r. wywiedli: M. T. i T. T.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2789/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z [...] sierpnia 2012 r., wskazując, że zaskarżone rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 k.p.a. tj. w oparciu o nierzetelny i niekompletny materiał dowodowy.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent W. zgromadził dodatkowy materiał dowodowy i decyzją z [...] marca 2014 r. orzekł o odmowie wymeldowania J. F. z przedmiotowego lokalu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 15 października 2013 r. przeprowadził oględziny lokalu nr [...] znajdującego się w budynku nr [...] przy ul. [...] w W., a w dniu 16 października 2013 r. oględziny przedmiotowego lokalu. Ponadto organ przesłuchał świadków: S. S., R. S., A. U., U. T., a także M. T. mieszkającą w lokalu nr [...] w budynku [...] przy ul. [...]. Ponadto organ dopuścił jako dowód w sprawie zestawienie dotyczące wyliczeń zużycia wody w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

Odwołanie od decyzji wnieśli M. T. i T. T.

Organ odwoławczy zwrócił się do policji o przeprowadzenie kontroli meldunkowych w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W oparciu o treść pism z Komendy Rejonowej Policji W. z 24 i 26 kwietnia 2014 r. przyjął, że w ww. lokalu mieszka A. U., W. U. i M. S. Sąsiedzi z lokali nr [...] oraz nr [...] i członek wspólnoty mieszkaniowej nie potwierdzili, aby w ww. lokalu mieszkał J. F.

Wojewoda [...] mając na uwadze całokształt wyników przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nie stwierdził podstaw do zmiany stanowiska zajętego przez organ pierwszej instancji i decyzją z [...] maja 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] marca 2014 r.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2014 r. wywiedli M. T. i T. T. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania - ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że organ nie uwzględnił, pominął lub wręcz zlekceważył uwagi i zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku wydanym w tej sprawie w dniu 25 marca 2013 r. Zdaniem skarżących organ przeprowadził działania połowicznie lub wręcz pozornie, w sposób nie mogący budzić zaufania – bez zaangażowania, bez należytej dokładności, wnikliwości, ostrożności w wyciąganiu wniosków, z kompletnym brakiem asertywności wobec wrogich działań jednej ze stron w stosunku do drugiej. Skarżący dodali, że uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji jest dla nich niewystarczające, albowiem w żaden sposób nie wyjaśnia dlaczego organ zrezygnował w swoim postępowaniu z ustalenia prawdy obiektywnej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z [...] marca 2014 r.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. J. F. oświadczył, że w okresie od maja do października przebywa wraz z żoną na działce letniskowej, w związku z tym w miejscu zameldowania jest małe zużycie wody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Ponadto, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] marca 2014 r. w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego J. F. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, iż nie narusza ona prawa.

Kwestię wymeldowania uregulowano w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałem w świetle art. 6 ust. 1 tej ustawy jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, w świetle którego - miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmując wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Gd 281/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 600/07, wskazane orzeczenia i orzeczenia powołane poniżej dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Decyzja o wymeldowaniu osoby jest uzasadniona w przypadku, gdy osoba ta opuściła w sposób trwały i dobrowolny miejsce stałego pobytu. Zatem organ przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymeldowania winien zbadać czy dana osoba opuściła lokal, czy też w lokalu tym przebywa. Organ prowadząc postępowanie podejmuje zatem wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wyczerpująco zbiera i rozpatruje materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie dokonuje oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Wydając rozstrzygnięcie organ sporządza uzasadnienie, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., w którym ma wskazać fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których pozostałym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie służy realizacji zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że ustalenia poczynione przez organy administracji orzekające w sprawie uzasadniają przyjęcie, że brak jest podstaw do wymeldowania J. F. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że organ administracji – wbrew twierdzeniom skarżących – wykonał wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2789/12. Wytyczne dotyczyły uwzględnienia żądań M. T. i T. T., inicjatorów postępowania w przedmiocie wymeldowania, co do przeprowadzenia wizji lokalnej pod nowym adresem zamieszkania J. F. - lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. oraz przesłuchania mieszkańców tego budynku na okoliczność zamieszkania w nim przez J. F.

Z akt sprawy wynika, że Prezydent W. przeprowadził oględziny lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. (k.126 akt) i sporządził protokół z dokonanej czynności, stosownie do treści art. 68 § 1 k.p.a. Z treści tego protokołu wynika, że w dniu 15 października 2013 r. działający w imieniu i z upoważnienia Prezydenta W.: J. B. i G. L. dokonali oględzin lokalu nr [...] znajdującego się w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. Przy czynności była obecna strona postępowania: T. T. oraz świadkowie: M. S., U. T., A. U., W. U. i W. K. W trakcie oględzin ustalono, że J. F. nie mieszka w ww. lokalu. M. S., jako właściciel lokalu nr [...], nie wyraziła zgody, aby do jej mieszkania weszli: T. T. i U. T.

Ponadto organ pierwszej instancji wezwał, pismem z 15 listopada 2013 r. na przesłuchanie w charakterze świadka dwóch mieszkańców budynku przy ul. [...] w W.: T. M. i M. T. (k.140 akt). T. M. w związku z tym, że przebywa poza granicami kraju od 2009 r. nie został przesłuchany w charakterze świadka (notatka urzędowa oznaczona k. 140 prawdopodobnie w wyniku błędnej numeracji akt). Natomiast przesłuchana w charakterze świadka M. T. wyjaśniła, że nie zna J. F. i nie widuje go w budynku w którym mieszka (protokół przesłuchania świadka k.142).

Z kolei Wojewoda [...] zwrócił się do Komendy Rejonowej Policji w W. o przeprowadzenie kontroli meldunkowych. Z treści pism Komendy Rejonowej Policji (z 24 i 26 kwietnia 2014 r.) wynika, że w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. nie mieszka J. F.

W ocenie Sądu chybiony jest również zarzut skargi naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że organy orzekające w sprawie w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy w sprawie: przesłuchały w charakterze świadków zarówno mieszkańców budynku przy ul. [...], jak i budynku przy ul. [...] w W., dokonały oględzin lokalu w którym jest zameldowany J. F., a także lokalu, w którym zdaniem inicjatorów postępowania J. F. mieszka, oraz zwróciły się do policji o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Strony postępowania miały zapewniony czynny udział w postępowaniu – wielokrotnie składały wyjaśnienia, przeglądały akta sprawy, zgłaszały wnioski dowodowe i uczestniczyły w czynnościach dowodowych. Fakt, że T. T. (strona postępowania) nie uczestniczył w oględzinach lokalu nr [...] przy ul. [...] wobec wyraźnego sprzeciwu właścicielki tego lokalu, nie może być postrzegane, że czynność ta została wadliwie przeprowadzona. Organ stosownie do treści art. 79 k.p.a. zawiadomił stronę o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu, a strona miała prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, mogła zadawać pytania świadkom czy składać wyjaśnienia. T. T., mimo braku bezpośredniego udziału w tej czynności, nie kwestionował jej wiarygodności czy mocy dowodowej. Podkreślić w tym miejscu należy, że ustalenia podjęte w toku oględzin znajdują potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym.

Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że organ całościowo rozpatrzył zebrany materiał dowodowy i trafnie ocenił, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która uzasadniałaby wymeldowanie J. F. z pobytu stałego z lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. Z wyjaśnień J. F., zeznań świadków – mieszkańców budynku przy ul. [...] w W. (S. S., R. S.) a także oględzin przedmiotowego lokalu wynika, że J. F. nie zmienił dotychczasowego miejsca zamieszkania. Okoliczność, podnoszona w toku postępowania administracyjnego jak i sądowoadministracyjnego, że w przedmiotowym lokalu jest niskie zużycie wody nie może w świetle całego materiału dowodowego przesądzać o tym, że J. F. w lokalu tym nie mieszka. J. F. oświadczył, że przez sześć miesięcy w roku mieszka na działce letniskowej (od maja do października). Okoliczność tą potwierdzili świadkowie przesłuchani przez organ administracji.

Bez znaczenia dla oceny, czy spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ma również prowadzone przed sądem powszechnym postępowanie dotyczące zawartej między stronami niniejszego postępowania umowy dożywocia. Wymeldowanie jest czynnością materialno-techniczną potwierdzającą opuszczenie przez daną osobę miejsca stałego pobytu. Nie rozstrzyga natomiast o wzajemnych roszczeniach stron, jakie przysługują stronom na podstawie ww. umowy.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że organy administracji orzekające w sprawie podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy i prawidłowo go ocenił. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jej uzasadnienie zostało sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Zarzut skarżących, że organy nie ustaliły prawdy obiektywnej, a uzasadnienie jest dla nich niewystarczające jest zbyt lakoniczny i ogólnikowy, gdyż nie zawiera konkretnych wniosków czy żądań, co do postępowania dowodowego i uchybień jakich dopuścił się organ przy sporządzaniu uzasadnienia.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż J. F. nie opuścił miejsca stałego pobytu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.