drukuj    zapisz    Powrót do listy

6192 Funkcjonariusze Policji, Policja, Komendant Policji, Oddalono skargę, II SA/Bk 681/23 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2023-10-26, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Bk 681/23 - Wyrok WSA w Białymstoku

Data orzeczenia
2023-10-26 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Joanna Czubkowska
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171 art. 126 ust. 3, art. 126 ust. 2, art. 126 ust. 1, art. 134ha ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant st. sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2023 r. sprawy ze skargi A. C. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia 30 czerwca 2023 r. nr 1155/2023 w przedmiocie potrącenia uposażenia miesięcznego oddala skargę

Uzasadnienie

Zaskarżonym rozkazem personalnym z dnia 30 czerwca 2023 r. nr 1155/2023 Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku (dalej: "Komendant Wojewódzki") utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia 26 kwietnia 2023 r. nr 242/2023 Komendanta Miejskiego Policji w Łomży (dalej: "Komendant Miejski") wydany

w stosunku do A.C. (dalej powoływany jako: "Skarżący") o potrąceniu przy najbliższej wypłacie 1/30 części uposażenia miesięcznego za jeden dzień zawinionej niemożności pełnienia przez funkcjonariusza obowiązków służbowych

w dniu 31 marca 2023 r. Jednocześnie na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadał rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności.

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

W dniu 31 marca 2023 r. o godzinie 7.15 w Komendzie Miejskiej Policji w Łomży odbyła się odprawa służbowa dla funkcjonariuszy Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego, w której udział wziął patrol w składzie: .. M.D., [...] Ł.K. oraz [...] A.C.. Odprawę prowadziła [...] K.S. - asystent Zespołu Organizacji Służby Wydziału Patrolowo- Interwencyjnego. W ramach nadzoru nad służbą zewnętrzną w odprawie wziął również udział [...] A.K., [...] Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego Komendy Miejskiej Policji w Łomży, który był przełożonym odprawianych do służby. Dokonał on sprawdzenia przygotowania do służby patrolowej, zadając pytania z zakresu zasad użycia i wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej. W ramach powyższego Skarżący zapytany o przypadki użycia broni palnej, nie udzielił odpowiedzi na pytanie. Oświadczył przełożonemu, że nie zna przypadków użycia broni na pamięć i szukał w swoich dokumentach broszury dotyczącej tego zagadnienia. Przełożony policjanta uznał, że nie jest on przygotowany do pełnienia obowiązków służbowych w służbie zewnętrznej tego dnia i nie dopuścił go do niej. W konsekwencji policjant w dniu 31 marca 2023 r. nie został odprawiony do służby zewnętrznej, którą miał pełnić zgodnie z harmonogramem, w zaplanowanej formie i zakresie w godzinach od 7:00 do 15:00, na terenie miasta Łomża. W związku z tym sporządzono stosowny protokół z zakończenia odprawy w dniu 31 marca 2023 r. wskazanego patrolu.

W dniu 1 kwietnia 2023 r. [...] K.O. – asystent Zespołu Organizacji Służby Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego Komendy Miejskiej Policji w Łomży, prowadzący odprawę służbową dla patrolu [...] w składzie: [...] A.C., ponownie dokonał sprawdzenia wiedzy policjanta. W ocenie odprawiającego, funkcjonariusz na zadawane pytania odpowiadał w sposób prawidłowy, co pozwoliło na dopuszczenie go do pełnienia służby zewnętrznej, co zostało zapisane w protokole z odprawy, gdzie w rubryce "Znajomość przepisów dot. użycia środków przymusu bezpośredniego w tym broni służbowej" zaznaczył "TAK".

W dniu 3 kwietnia 2023 r. do Wydziału Prezydialnego, Kadr i Szkolenia Komendy Miejskiej Policji w Łomży wpłynęła notatka urzędowa [...] A.K., wskazująca, że ww. w dniu 31 marca 2023 r. dokonał sprawdzenia przygotowania do służby funkcjonariuszy uczestniczących w odprawie, w wyniku czego A.C. nie został dopuszczony do służby zewnętrznej, z uwagi na jego nieprzygotowanie do realizacji zadań służbowych o takim charakterze.

Pismem z dnia 5 kwietnia 2023 r. Komendant Miejski Policji w Łomży poinformował Skarżącego, że w dniu 3 kwietnia 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie potrącenia 1/30 uposażenia miesięcznego z powodu zawinionej niemożności pełnienia przez niego służby w dniu 31 marca 2023 r. Jako podstawę przyjął art. 126 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171, dalej: "u.P.). Funkcjonariusz pomimo pouczenia nie skorzystał z prawa do wzięcia udziału w przesłuchaniu świadka. W dniu 20 kwietnia 2023 r. zapoznał się z aktami postępowania przed wydaniem decyzji. Do protokołu oświadczył, że nie będzie składał wniosków dowodowych. Ponadto skorzystał ze swojego uprawnienia i wypowiedział się co do zgromadzonych w sprawie dowodów sporządzając notatkę służbową datowaną na 24 kwietnia 2023 r., którą przekazał tego samego dnia do Wydziału Prezydialnego, Kadr i Szkolenia. W notatce tej odniósł się do prowadzonego postępowania administracyjnego.

Rozkazem personalnym z dnia 26 kwietnia 2023 r. Komendant Miejski, na podstawie art. 126 ust. 3 u.P., potrącił Skarżącemu przy najbliższej wypłacie 1/30 części uposażenia miesięcznego za 1 dzień zawinionej niemożności pełnienia przez niego obowiązków służbowych w dniu 31 marca 2023 r. Jednocześnie, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadał mu rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że po wnikliwie przeprawionym postępowaniu administracyjnym, w którym szczegółowo zbadano poszczególne kwestie wynikające z dyspozycji art. 126 u.P., przyjąć należy, że niemożność pełnienia służby przez Skarżącego w dniu 31 marca 2023 r. powodowana brakiem znajomości przypadków użycia broni palnej, miała charakter zawiniony. Bezspornym bowiem jest, że sytuację w której policjant stawia się do służby lecz nie może jej podjąć z uwagi na brak znajomości podstawowych przepisów, kwalifikować należy jako zawinioną niemożność podjęcia obowiązków służbowych. Skarżący ponosi przy tym winę za niemożność pełnienia służby w tym okresie. Jako policjant winien bowiem sukcesywnie podnosić swoją wiedzę w ramach samokształcenia i doskonalenia lokalnego. Nadto mając świadomość, że parę dni wcześniej ujawniono na odprawie braki jego elementarnej wiedzy w zakresie znajomości przypadków użycia broni palnej, nie wykazał żadnej aktywności, aby nie dopuścić do podobnej sytuacji w przyszłości. Przeciwnie w dniu 31 marca 2023 r. po raz kolejny nie był przygotowany do prawidłowego, rzetelnego i profesjonalnego pełnienia służby.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji w Łomży. Rozkazowi personalnemu zarzucił błędne sformułowanie treści pouczenia poprzez niewskazanie podstawy prawnej, na podstawie której może wnieść odwołanie od decyzji oraz błędne wskazanie organu, za pośrednictwem którego może złożyć odwołanie do organu II instancji.

Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku rozkazem personalnym z dnia 30 czerwca 2023 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

Organ odwoławczy, w następstwie wykładni art. 126 ust. 1-3 ustawy o Policji, uznał, że w zaistniałej sytuacji faktycznej "nieprzygotowanie się do pełnienia służby" Skarżącego mieściło się w zakresie pojęciowym niemożności świadczenia służby. Organ wskazał przy tym, że sam Skarżący w notatce służbowej z dnia 24 kwietnia 2023 r. nie zakwestionował przebiegu odprawy w dniu 31 marca 2023 r. i tego, że nie znał przypadków użycia broni palnej. Organ stwierdził też, że już na odprawie w dniu 27 lutego 2023 r. Skarżący był zapytany o przypadki użycia broni i "nie znał ich dokładnie". W związku z tym Naczelnik polecił mu zapoznać się z całą ustawą o użyciu środków przymusu bezpośredniego i broni palnej. Policjant został więc na sali odpraw, gdzie zapoznawał się z ustawą. Tego dnia przełożony dopuścił go do służby. Oznacza to, że policjant miał świadomość braków swojej wiedzy już w dniu 27 lutego 2023 r., kiedy to został przez przełożonego zobligowany do zapoznania się z ustawą. Czynności tej dokonywał przez około godzinę. Jego wiedza w tym zakresie została ponownie sprawdzona w dniu 31 marca 2023 r., kiedy to policjant znów wykazał się nieznajomością przepisów prawa i nie udzielił poprawnych i wyczerpujących odpowiedzi.

Następnie organ wyjaśnił, że nie może budzić wątpliwości, że dopuszczenie do służby policjanta nie mającego elementarnej, podstawowej wiedzy w zakresie użycia broni palnej stanowiłoby nie tylko narażenie życia i zdrowia samego policjanta, ale przede wszystkim narażenie obywateli. Trudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której patrolując ulice staje się uczestnikiem niebezpiecznej interwencji wymagającej szybkości podjęcia decyzji. W trakcie jej przebiegu sprawdza w broszurze, którą ma przy sobie, czy zachodzi tu okoliczność do użycia broni palnej, czy też nie. Organ podkreślił, że policjant nie może znaleźć się w takiej sytuacji. Przeciwnie przystępując do służby musi posiadać niezbędną wiedzę i umiejętności do jej pełnienia. Nie może sobie pozwolić na "nieznajomość" i "niedouczenie", tym bardziej w tak ważnym aspekcie, jak użycie broni palnej. Zgodnie z art. 1 u.P. - Policja jest formacją uzbrojoną, która została utworzona by służyć społeczeństwu i utrzymywać bezpieczeństwo i porządek publiczny. W tym celu została wyposażona w środki przymusu bezpośredniego, w tym prawo do użycia broni palnej. Wskazując na treść rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 listopada 2014 r. w sprawie uzbrojenia Policji organ podniósł, że broń stanowi jeden z podstawowych atrybutów policjanta. Każdy policjant posiada przydzieloną broń służbową i posługuje się nią na co dzień. Niedopuszczalnym jest więc nieznajomość przypadków użycia broni palnej. Powoduje to zagrożenie i niebezpieczeństwo oraz stanowi przeszkodę w dopuszczeniu do służby takiego policjanta.

W tym stanie rzeczy, Komendant Wojewódzki zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że nieznajomość przypadków użycia broni przez Skarżącego stanowi zawinioną niemożność świadczenia służby w dniu 31 marca 2023 roku. Podkreślił przy tym, że policjant z ponad 30-letnim stażem służby, legitymujący się wieloletnim doświadczeniem i wiedzą, winien stanowić przykład dla innych policjantów, zarówno w aspekcie poziomu realizacji swoich obowiązków, jak i doświadczenia zawodowego. Sytuacja, w której policjant z tak długim stażem nie zna przypadków użycia broni - podstaw w działaniu policjanta - nie może mieć miejsca. Wiedza w tym zakresie jest obligatoryjnym zagadnieniem w programie szkolenia zawodowego podstawowego. Ich znajomością winni się legitymować funkcjonariusze już w służbie przygotowawczej, a tym bardziej w służbie stałej.

Jednocześnie organ wyjaśnił, że nikt nie wymaga recytowania przypadków "słowo w słowo", wystarczy bowiem przytoczenie z pamięci i swoimi słowami dyspozycji przepisów w tym zakresie. Czytanie z broszury "na głos" - nie można więc poczytywać, jako znajomość przypadków z zakresu użycia broni palnej, umożliwiającą dopuszczenie do służby policjanta. Ponadto zgodnie z § 3 i § 22 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" policjant winien wykonywać czynności służbowe nie tylko według najlepszej woli i wiedzy, ale również powinien nieustannie doskonalić, uzupełniać i poszerzać swoją wiedzę i umiejętności zawodowe. Jednym z podstawowych obowiązków policjanta jest więc doskonalenie swojej wiedzy, pogłębianie umiejętności, rozwój i samokształcenie oraz znajomość obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie bowiem z rotą ślubowania ustanowioną w art. 27 u.P., policjant ślubuje, m.in. pilnie przestrzeganie prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Natomiast w myśl § 5 cytowanych zasad, policjant podejmując decyzję o użyciu broni palnej lub zastosowaniu środków przymusu bezpośredniego, powinien zachować szczególną rozwagę i stale mieć na uwadze charakter tych środków. W ocenie organu powyższe zdarzenie świadczy o brakach w wiedzy wymienionego, a także braku jakiejkolwiek refleksji w aspekcie nieznajomości podstaw programowych i tego, że nie przystoi to policjantowi z tak długim stażem służby. Poddaje to w wątpliwość kompetencje policjanta.

W ocenie organu odwoławczego drugorzędne znaczenie w sprawie ma natomiast fakt, czy zawiniona niemożność pełnienia służby ma charakter winy umyślnej czy też nieumyślnej ze strony policjanta. W tym kontekście organ wyjaśnił, że każda zawiniona niemożność pełnienia służby przez policjanta skutkuje potrąceniem uposażenia. Muszą więc zaistnieć dwie przesłanki- po pierwsze musi wystąpić niemożność świadczenia służby, po drugie niemożność musi zaistnieć z winy policjanta. Kwalifikowana postać niemożności świadczenia służby skutkująca potrąceniem uposażenia, wymaga zatem wykazania zawinienia policjanta, rozumianego zarówno jako winy umyślnej, jak i nieumyślnej.

Następnie organ odwoławczy wskazał na treść § 25, 26, 30 oraz 36 zarządzenia nr 768 KGP z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym. Stwierdził również, że na podstawie § 21 ust. 1 pkt 3 lit. a Zarządzenia nr 852 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów, właściwi przełożeni są obowiązani nie przydzielać broni palnej, a przydzieloną niezwłocznie odebrać i uniemożliwić dostęp do niej policjantom, których zachowanie budzi uzasadnione podejrzenie, że mogą użyć broni palnej niezgodnie z przepisami. Nieznajomość przepisów w tym zakresie, może doprowadzić bowiem do bezprawnego użycia broni palnej.

Organ odwoławczy zaznaczył również, że Skarżący niejednokrotnie uczestniczył w odprawach do służby dla Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego, jak również innych komórek podczas swojej dotychczasowej służby w Policji. Musiał zatem wiedzieć, że co do zasady rozpoczęcie służby patrolowej poprzedza odprawa, podczas której sprawdzany jest stan wiedzy i przygotowanie do służby. Ponadto z druku "Protokołu z odprawy", który jest każdorazowo wypełniany wynika, że w ramach tzw. czynności wstępnych dokonywane są sprawdzenia w zakresie: predyspozycji psychofizycznych do pełnienia służby, wyglądu zewnętrznego i umundurowania, wyposażenia indywidualnego i specjalnego oraz znajomości przepisów dotyczących użycia środków przymusu bezpośredniego, w tym broni służbowej. Skoro zatem w stosownym akcie prawnym przewidziano sprawdzenie przez przełożonego znajomości przez policjantów podstawowych uprawnień, w szczególności zasad użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej, to policjant winien posiadać tę wiedzę i w każdym przypadku legitymować się nią, nie tylko na żądanie przełożonego podczas odprawy służbowej, ale zwłaszcza w toku codziennej służby. W tym kontekście nie do zaakceptowania jest stanowisko Skarżącego dopuszczające odczytanie przypadków użycia broni palnej, choćby z posiadanej przez siebie oficjalnej broszury.

Końcowo organ stwierdził, że Skarżący miał również świadomość, że stan jego wiedzy może być sprawdzony. Mimo to "nie przygotował się" do służby. Z drugiej zaś strony od policjanta z ponad 30-letnim stażem można już wymagać znajomości podstawowych aktów prawnych i procedur działania "od razu", "bez przygotowania". Wiedza w tym zakresie powinna być pełna, ugruntowana i oczywista. Organ podkreślił, że znajomość przypadków użycia broni palnej stanowi niezbędne minimum wiedzy funkcjonariusza Policji. Nieuprawnione użycie broni palnej skutkuje szeregiem konsekwencji dyscyplinarnych dla policjanta. W ocenie organu nieznajomość przypadków użycia broni palnej wynika tylko i wyłącznie z winy policjanta, który jest zobligowany do znajomości podstaw swojego działania oraz do samokształcenia i doskonalenia.

Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania, wskazano, że rację ma Skarżący, że w pouczeniu organu I instancji błędnie określono organ, za pośrednictwem którego strona może wnieść odwołanie, wskazując, że organem właściwym w tym zakresie jest Komendant Miejski Policji w Białymstoku. Podkreślono jednak, że w pouczeniu tym poza ww. błędem zawarto wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w kodeksie, tj. informację, że od przedmiotowej decyzji przysługuje odwołanie do organu wyższego rzędu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji oraz klauzulę w przedmiocie możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania. Co więcej mimo błędnego pouczenia Skarżący złożył odwołanie za pośrednictwem właściwego organu, tj. Komendanta Miejskiego Policji w Łomży. Naruszenie to nie miało zatem wpływu na wynik sprawy.

Nie godząc się z powyższym, Skarżący wywiódł skargę do sądu administracyjnego, wnosząc o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego, a także poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego z 26 kwietnia 2023 r. Powyższym rozkazom zarzucił:

1) Błędną interpretację art. 61c u.P., który to punkt określa, w jakich przypadkach przełożony nie dopuszcza policjanta do służby. W ocenie Skarżącego organy błędnie zinterpretowały określenie zawinionej niemożności pełnienia obowiązków służbowych na odprawie służbowej w dniu 31 marca 2023 r.

2) Niewskazanie przez obydwa organy w uzasadnieniu swoich decyzji podstawy prawnej, na podstawie której zobligowany był znać na pamięć przypadki użycia broni palnej służbowej.

3) Niewłaściwą interpretację Zarządzenia nr 768 KGP z 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym. Skarżący wskazał, że powyższe zarządzenie w § 25 pkt 2 i 5 jasno i klarownie określa, kto przeprowadza odprawę służbową i kto może w niej uczestniczyć. § 26 ust. 2 Zarządzenia mówi, że "Prowadzący odprawę dokonuje sprawdzenia znajomości przez policjantów zasad użycia środków przymusu bezpośredniego, broni służbowej oraz podstawowych uprawnień, a także zasad pełnienia służby patrolowej". Autor skargi podkreślił, że sprawdzenie znajomości przypadków użycia broni palnej służbowej leży w gestii prowadzącego odprawę, a odprawę służbową tego dnia prowadziła [...] K.S. - asystent Zespołu Organizacji i Służby Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego. Jak stwierdził, nie wiadomo w jakim charakterze występował w tej sytuacji [...] Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego [...] A.K., który nie jest jego bezpośrednim przełożonym. Jest nim kierownik Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego [...] M.P. Skarżący poddał w wątpliwość, na jakiej podstawie [...] A.K. uznał, że nie jest przygotowany do pełnienia służby patrolowej.

4) Złamanie zasady obiektywnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Skarżący zarzucił, że organ nie wziął pod uwagę zeznań świadków, którzy zeznali, że zaczął własnymi słowami przytaczać przypadki użycia broni palnej służbowej. Jak wyjaśnił w toku prowadzonego postępowania, Naczelnik zaraz po przytaczaniu przez Skarżącego przypadków zauważył w jego rękach broszurę pomocniczą z Ustawą o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, co w jego ocenie było niedopuszczalne i polecił mu ją oddać. Następnie stwierdził, że jest nie przygotowany do służby i nakazał podjąć prowadzącej odprawę dalsze czynności w tej sprawie. W ocenie Skarżącego nie jest także prawdą to, że Naczelnik A.K. pytał go o akt prawny regulujący użycie środków przymusu bezpośredniego i broni palnej. Takie pytanie w ogóle nie padło.

5) Nie oparcie się przez przełożonego dyscyplinarnego, rzecznika dyscyplinarnego oraz organ II instancji przy rozpatrywaniu całości materiału na prawomocnym rozstrzygnięciu sądów administracyjnych, co jest wiążące. Jako podstawę prawną wskazał art. 134ha ust. 3 u.P. Skarżący nadmienił, że podobna sprawa rozpatrywana była przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 307/15).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd, z punktu widzenia kryterium legalności jest rozkaz personalny, mocą którego pozbawiono Skarżącego prawa do części uposażenia miesięcznego z powodu zawinionej niemożności pełnienia przez niego obowiązków służbowych w dniu 31 marca 2023 r.

Stosownie do treści art. 126 ust. 3 u.P., który stanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozkazu, przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie zawinionej niemożności pełnienia przez policjanta obowiązków służbowych, a w myśl ust. 1 policjantowi, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby albo pozostaje poza nim lub nie podejmuje służby, zawiesza się uposażenie od najbliższego terminu płatności. Jeżeli policjant pobrał już za czas nieusprawiedliwionej nieobecności uposażenie, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie. Z kolei według brzmienia art. 108 § 1 k.p.a., który również został przywołany przez organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu, decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.

Analizując powyższe uregulowania prawne stwierdzić należy, że przepis art. 126 u.P., wyszczególnił cztery, występujące niezależne od siebie, przesłanki zawieszenia policjantowi uposażenia od najbliższego terminu płatności, a mianowicie: 1) samowolne opuszczenie miejsca pełnienia służby (ust. 1),

2) samowolne pozostanie poza nią (ust. 1), 3) nie podjęcie służby (ust. 1) i zawiniona niemożność pełnienia obowiązków służbowych (ust. 3).

Każda ze wskazanych wyżej przesłanek stanowi, w ocenie sądu, samodzielną i odrębną podstawę do zawieszenia policjantowi uposażenia, a zatem zawieszając, a następnie dokonując potrącenia uposażenia na tej podstawie organ powinien wskazać, która z wymienionych w art. 126 u.P. przesłanek w danej sprawie zachodzi. Nie ulega również wątpliwości, że podjęte rozstrzygnięcie powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie w tym zakresie.

W niniejszej sprawie organy jako podstawę potrącenia Skarżącemu uposażenia wskazały art. 126 ust. 3 u.P. uznając, że stwierdzony podczas odprawy służbowej w dniu 31 marca 2023 r. brak wiedzy Skarżącego w zakresie przypadków użycia broni palnej, stanowi jedną z przesłanek, o których mowa w tym przepisie, tj. zawinioną niemożność pełnienia obowiązków służbowych.

Sąd ocenę tę, jak również argumentacje organu prezentowaną w tym zakresie w pełni podziela.

Jak wynika bowiem z akt sprawy, Skarżący podczas odprawy służbowej, która miała miejsce w dniu 31 marca 2023 r. nie potrafił udzielić odpowiedzi na pytania z zakresu użycia i wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej. Na pytania przełożonego, który w ramach nadzoru wziął udział w tym dniu w odprawie oświadczył, że nie zna przypadków na pamięć i szukał w swoich dokumentach broszury dotyczącej tego zagadnienia, a następnie zaczął czytać z broszury. Powyższe okoliczności nie budzą wątpliwości Sądu, albowiem znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym: w raporcie A.K. z dnia 31 marca 2023 r., notkach służbowych funkcjonariuszy biorących udział w ww. odprawie, tj. K.S. z dnia 31 marca 2023 r., Ł.K. oraz M.D. z dnia 5 kwietnia 2023 r., protokole przesłuchania świadka – K.S. z dnia 20 kwietnia 2023 r., a także notatce służbowej Skarżącego z dnia 24 kwietnia 2023 r.

Wszystkie wskazane wyżej dokumenty potwierdzają w sposób nie budzący wątpliwości ustalony przez organy Policji przebieg zdarzenia z dnia 31 marca 2023 r. W tym miejscu podkreślić należy, że również sam Skarżący nie kwestionuje co do zasady powyższych ustaleń, wskazując w notatce służbowej z dnia 24 kwietnia 2023 r., że podczas odprawy w dniu 31 marca 2023 r. został wraz z innymi funkcjonariuszami biorącymi udział w odprawie odpytany przez A.K. z zasad użycia niektórych środków przymusu bezpośredniego, przy czym z przypadków użycia broni palnej tylko on. Skarżący wskazał, że z uwagi na to, iż "cały rozdział poświęcony przypadkom użycia broni palnej jest zbyt długi i nie zna ich na pamięć, posiłkował się broszurą, w której była treść przypadków użycia broni palnej". W treści swojego stanowiska Skarżący przywołał także inną odprawę z dnia 27 lutego 2023 r., wskazując że również wtedy tylko on został odpytany przez tego samego przełożonego z przypadków użycia broni palnej. Podał, że wówczas także nie udzielił odpowiedzi i został zobligowany przez przełożonego do uzupełnienia wiedzy poprzez zapoznanie się z treścią aktu prawnego i taką czynność wykonał.

Nieprzygotowanie Skarżącego do pełnienia służby w dniu 31 marca 2023 r. nie budzi zatem wątpliwości. Skarżący miał przy tym świadomość braków swojej wiedzy już 27 lutego 2023 r., kiedy to został zobligowany przez przełożonego do zapoznania się z ustawą. Jego wiedza w tym zakresie została powtórnie sprawdzona w dniu 31 marca 2023 r., jednak policjant ponownie nie wykazał się znajomością przepisów prawa i nie udzielił poprawnych i wyczerpujących odpowiedzi.

Nieznajomość obowiązujących przepisów prawa w zakresie przypadków użycia broni palnej uniemożliwiała - zdaniem Sądu, pełnienie służby patrolowej ulicami miasta przez policjanta wyposażonego w broń palną. Dopuszczenie do służby policjanta nie mającego wiedzy w powyższym zakresie stanowi narażenie życia i zdrowia samego policjanta, ale przede wszystkim narażenie obywateli. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, trudno wyobrazić sobie sytuację, w której policjant patrolując ulicę staje się uczestnikiem niebezpiecznej interwencji wymagających podjęcia szybkich decyzji i w trakcie jej przebiegu sprawdza w broszurze czy zachodzą okoliczności do użycia broni palnej czy też nie. Policjant przystępujący do służby musi zatem posiadać niezbędną wiedzę i umiejętności do niej. Takiej zaś wiedzy w konkretnym przypadku Skarżący nie posiadał, co wynika z akt sprawy.

W tym miejscu powtórzyć należy za organem odwoławczym, że zgodnie z art. 1 u.P., Policja jest formacją uzbrojoną, która została utworzona by służyć społeczeństwu i utrzymywać bezpieczeństwo i porządek publiczny. W tym celu została wyposażona w środki przymusu bezpośredniego, w tym prawo do użycia broni palnej. Każdy policjant posiada zatem przydzieloną broń służbową i posługuje się nią na co dzień. Skoro użycie broni przez funkcjonariusza jest najdalej idącym uprawnieniem, w jakie zostali wyposażeni, policjanci, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że nieznajomość przypadków użycia broni przez Skarżącego stanowi okoliczność wyłączającą możliwość pełnienia przez niego służby.

Za bezsporne uznać również należy, że nieznajomość przypadków użycia broni stanowi zawinioną niemożność świadczenia przez Skarżącego służby w dniu 31 marca 2023 r. Sytuacja, w której policjant z tak długim stażem (ponad 30 lat) nie zna przypadków użycia broni - podstaw w działaniu policjanta - nie może mieć miejsca. Czytanie z broszury "na głos", nie można w ocenie Sądu postrzegać, jako znajomość przypadków z zakresu użycia broni palnej, umożliwiającą dopuszczenie do służby policjanta. Ponadto jak słusznie zauważył organ odwoławczy jednym z podstawowych obowiązków policjanta jest doskonalenie swojej wiedzy, pogłębianie umiejętności, rozwój i samokształcenie oraz znajomość obowiązujących przepisów prawa, co potwierdza § 3 i § 22 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta". Zgodnie z tymi przepisami, policjant winien wykonywać czynności służbowe nie tylko według najlepszej woli i wiedzy, ale również powinien nieustannie doskonalić, uzupełniać i poszerzać swoją wiedzę i umiejętności zawodowe. Natomiast w myśl § 5 cytowanych zasad, policjant podejmując decyzję o użyciu broni palnej lub zastosowaniu środków przymusu bezpośredniego, powinien zachować szczególną rozwagę i stale mieć na uwadze charakter tych środków. Znajomość przypadków użycia broni palnej stanowi zatem fundament wiedzy każdego policjanta i jest obligatoryjnym zagadnieniem w programie szkolenia zawodowego podstawowego. W tym kontekście zdarzenie z dnia 31 marca 2023 r. potwierdza brak wiedzy Skarżącego, a także brak jakiejkolwiek refleksji w aspekcie nieznajomości podstaw programowych. Skarżący jako policjant winien bowiem sukcesywnie podnosić swoją wiedzę w ramach samokształcenia i doskonalenia. Co więcej Skarżący mając świadomość, że parę dni wcześniej ujawniono na odprawie braki jego elementarnej wiedzy, nie podjął żadnych aktów staranności, aby nie dopuścić do podobnej sytuacji w przyszłości. W dniu 31 marca 2023 r. ponownie nie był przygotowany do prawidłowego, rzetelnego i profesjonalnego pełnienia służby. Winę za niekompetencję w tym zakresie, braki w wiedzy ponosi zatem sam policjant.

Fakt zaś, że policjant w ciągu swojej dotychczasowej służby nie musiał używać broni palnej, nie zwalnia go z obowiązku znajomości przypadków użycia broni palnej. W tym miejscu wskazać należy, że Skarżący niejednokrotnie uczestniczył w odprawach do służby dla Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego, jak również innych komórek podczas swojej dotychczasowej służby w Policji. Musiał zatem wiedzieć, że co do zasady rozpoczęcie służby patrolowej poprzedza odprawa, podczas której sprawdzany jest stan wiedzy i przygotowanie do służby. Ponadto z druku "Protokołu z odprawy", który jest każdorazowo wypełniany wynika, iż w ramach tzw. czynności wstępnych dokonywane są sprawdzenia w między innymi zakresie znajomości przepisów dotyczących użycia środków przymusu bezpośredniego, w tym broni służbowej. Skarżący miał więc świadomość, że stan jego wiedzy może być sprawdzony. Mimo to "nie przygotował się" do służby.

Dodatkowo zaakcentować należy za organem odwoławczym, że Skarżący przez prawie cały okres swojej służby pełnił ją w pionie prewencji: jako policjant, starszy policjant, referent Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w Łomży, [...] Zespołu ds. Prewencji Posterunku Policji w J., asystent Zespołu Ochronnego Wydziału Sztab Policji Komendy Miejskiej Policji w Łomży. Od 9 lipca 2022 r. miał powierzone obowiązki służbowe na stanowisku referenta Ogniwa Patrolowego. Wykonywana służba wymaga zatem od Skarżącego odpowiedniej wiedzy, znajomości przepisów i procedur postępowania oraz umiejętności adekwatnych do zajmowanego stanowiska. Nieznajomość w tym zakresie uniemożliwia pełnienie służby. Rację mają organy, że nie może pełnić służby z bronią ktoś, kto nie wie kiedy może jej użyć. Jeszcze raz podkreślić należy, że uprawienia do posługiwania się bronią palną, muszą być poparte odpowiednim poziomem wiedzy i umiejętności, bez których służba policjanta może się odbyć. W przeciwnym razie prowadziłoby to do narażenia życia i zdrowia obywateli. Nieuprawnione użycie broni palnej skutkuje także szeregiem konsekwencji, w tym także dyscyplinarnych dla policjanta.

W tym stanie rzeczy organy obu instancji prawidłowo uznały, że nieznajomość przypadków użycia broni przez Skarżącego w dniu 31 marca 2023 r. była zawinioną przez niego niemożnością pełnienia obowiązków służbowych, o której mowa w art. 126 ust. 3 u.P. Skarżący znał bowiem swoje prawa i obowiązki wynikające z ustawy o Policji i rozporządzeń wykonawczych. Znana mu była także procedura obowiązująca przed dopuszczeniem go do służby patrolowej. Konsekwencją powyższego jest niemożność pełnienia służby i sankcja w postaci potrącenia uposażenia, co prawidłowo wywiodły organy.

Z wyżej wymienionych przyczyn zaskarżonemu rozkazowi personalnemu nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego. Organy obu instancji właściwie zastosowały i zinterpretował przepisy prawa obowiązujące w chwili wydawania skarżonego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, uznać należy je w całości za bezzasadne. Przede wszystkim przepis art. 61 c u.P. dotyczący niedopuszczenia policjanta do służby w przypadku stwierdzenia stawienia się do niej w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości, nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, nie mógł zatem zostać naruszony. Podstawą podjętego rozstrzygnięcia stanowił art. 126 ust. 1- 3 u.P., który wskazuje cztery przypadki dające podstawę do potrącenia uposażenia miesięcznego, w tym przypadek zawinionej niemożności pełnienia służby (ust. 3). Ten ostatni przypadek obejmuje zgodnie ze swoją dyspozycją różne sytuacje zawinionej niemożności pełnienia służy, a zatem nie ogranicza się wbrew twierdzeniom Skarżącego do zdarzenia, o którym mowa w art. 61 c u.P. W konkretnej sprawie organy przyjęły, że nieznajomość przez Skarżącego przypadków użycia broni palnej w dniu 31 marca 2023 r. była zawinioną przez niego niemożnością pełnienia obowiązków służbowych, o której mowa w art. 126 ust. 3 u.P. Oba organy prawidłowo przy tym rozważyły zaistnienie łącznie dwóch przesłanek, a mianowicie – wystąpienia niemożności świadczenia służby oraz czy niemożność zaistniała z winy Skarżącego, czemu wyraz dały w uzasadnieniach rozstrzygnięcia. Stanowisko organów odnośnie interpretacji pojęcia "zawinionej niemożności pełnienia służby" na tle tej konkretnej sprawy nie budzi zastrzeżeń Sądu. Wbrew natomiast twierdzeniom Skarżącego organy Policji przy sprawdzeniu przygotowania do służby w zakresie wiedzy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej nie wymagały od niego znajomości przepisów na pamięć i recytowania ich podczas przeprowadzania odprawy. O powyższym świadczą notatki służbowe funkcjonariuszy biorących udział w odprawie w dniu 31 marca 2023 r., którzy podali, że na zadawane pytania odpowiadali własnymi słowami i na tej podstawie zostali dopuszczeni do służby. Ponadto z notatki służbowej przełożonego dokującego w tym dniu sprawdzenia wiedzy Skarżącego wynika, że dopuszczał on odpowiedz intuicyjną, tzn. "nie cytowanie przepisów z pamięci, a jedynie przytoczenie sytuacji własnymi słowami". Jeśli zaś chodzi o zarzut udziału A.K. [...] Wydziału Patrolowo – Interwencyjnego w odprawie w dniu 31 marca 2023 r. wyjaśnić należy za organem odwoławczym, że podstawą prawną do przeprowadzania odprawy są § 25-27 zarządzenia nr 768/2007 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym. Zgodnie z tymi przepisami przygotowanie policjantów do służby patrolowej sprawdza się na odprawach lub indywidualnie. Odprawę przeprowadza bezpośredni przełożony policjanta lub inny policjant wyznaczony przez kierownika jednostki Policji, posiadający odpowiednią wiedzę i doświadczenie zawodowe, szczególnie z zakresu służby prewencyjnej. Z tego też względu w jej trakcie dokonywane jest m.in. sprawdzenie znajomości przez policjantów podstawowych uprawnień, zasad użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej, zasad pełnienia służby patrolowej. Przełożeni policjantów komórek patrolowych uprawnieni są zatem do dokonywania sprawdzeń wiedzy w tym zakresie. Nadto co istotne A.K. - [...] Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego w tym zakresie uprawniony jest dodatkowo przez Komendanta Miejskiego Policji w Łomży do sprawowania nadzoru nad służbami zewnętrznymi, a więc także służbą patrolową policjantów. Sposób sprawowania tego nadzoru określony został w rozdziale 4 ww. Zarządzenia. Uprawnieni są do niego bezpośredni przełożeni policjantów realizujących służbę patrolową oraz policjanci wyznaczeni przez uprawnionych komendantów Policji do wykonywania czynności nadzorczych. W § 40 określono cele nadzoru nad pełnieniem służby patrolowej, a jednym z nich jest identyfikacja trudności w realizacji zadań służbowych, w celu podejmowania działań zapobiegawczych. W tym stanie rzeczy udział w odprawie naczelnika wydziału i sprawdzenie stanu wiedzy podległych mu policjantów mieści się tych ramach. Wskazać też trzeba na § 41 zarządzenia nr 768, z którego wynika, że czynności wykonywane w ramach nadzoru nad pełnieniem służby patrolowej, której podstawowym i niezbędnym elementem jest odprawa do służby, polegają w szczególności m.in. na obecności nadzorującego przy pełnieniu służby przez policjantów i obserwowaniu wykonywania przez nich czynności, a także na bezpośrednim wskazaniu sposobu ich wykonania. Z tego też względu obecność nadkom. A.K. podczas odprawy do służby była w pełni uzasadniona.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 134 ha ust. 3 u.P. wskazać należy, że przepis ten nie był i nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Nie mógł zatem zostać naruszony. Przepis ten zawiera podstawy rozstrzygnięć w postępowaniu dyscyplinarnym, takie zaś postępowanie nie stanowi przedmiotu niniejszej sprawy.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, że podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, z zachowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 78 k.p.a., zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony właściwie (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Końcowo podkreślić należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego aktu prawnego, co więcej nie poparte żadnymi argumentami lub dowodami, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł jak

w sentencji wyroku.



Powered by SoftProdukt