Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2026 r., sygn. akt II SAB/Wa 677/24 odrzucające zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2025 r., sygn. akt II SAB/Wa 677/24 w sprawie ze skargi K. B. na bezczynność Fundacji [...] z siedzibą w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z 12 lutego 2026 r., sygn. akt II SAB/Wa 677/24 odrzucił zażalenie Fundacji [...] z siedzibą w [...] na postanowienie z dnia 25 września 2025 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. B. na bezczynność Fundacji w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd I instancji stwierdził, że pełnomocnik strony wnoszącej zażalenie nie został prawidłowo umocowany, ponieważ nie przedstawił pełnomocnictwa udzielonego przez organ uprawniony do reprezentacji Fundacji, zgodnie z aktualnym wpisem w KRS.

W zażaleniu z 17 marca 2026 r. Fundacja wniosła o uchylenie w całości postanowienia z 12 lutego 2026 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz Fundacji kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Zarzucono naruszenie:

‒ art. 49 § 1 w zw. z art. 29 i art. 37 § 1 P.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że brak formalny zażalenia mógł zostać usunięty wyłącznie przez przedłożenie pełnomocnictwa podpisanego przez organ ujawniony w aktualnym wpisie KRS, podczas gdy obowiązkiem strony było wykazanie umocowania, a sąd — wobec dostępu do rejestru drogą elektroniczną ‒ powinien dopuścić także wykazanie podstawy umocowania innymi właściwymi dokumentami korporacyjnymi;

‒ art. 29 P.p.s.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. 2025 r., poz. 869, ze zm.) przez utożsamienie treści wpisu w KRS z wyłączną i nieobalalną podstawą ustalenia reprezentacji osoby prawnej, podczas gdy wpis korzysta z domniemania prawdziwości, ale nie wyłącza możliwości wykazania rzeczywistego umocowania dokumentami źródłowymi;

‒ art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. przez odrzucenie zażalenia, pomimo nieprawidłowego określenia sposobu usunięcia braku formalnego i bez uprzedniego stworzenia stronie realnej możliwości wykazania umocowania w sposób odpowiadający obowiązującym przepisom;

‒ art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z zasadą proporcjonalności formalizmu procesowego przez przyjęcie nadmiernie rygorystycznej wykładni wymogów dotyczących wykazania umocowania pełnomocnika.

W odpowiedzi na zażalenie z 13 maja 2026 r. K. B. wniósł o oddalenie zażalenia w całości jako bezzasadnego.

W piśmie z 24 kwietnia 2026 r. Fundacja wniosła o nieuwzględnienie twierdzeń zawartych w odpowiedzi na zażalenie z 13 maja 2026 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie organu nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: P.p.s.a.), osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 P.p.s.a. mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.), natomiast pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 P.p.s.a.). Według zaś art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, a w przypadku skargi – pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 17 ust. 1 ustawy o KRS domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe.

Wskazać należy, że postanowienia art. 17 ust. 1 ustawy o KRS wprowadzają domniemanie prawne co do prawdziwości danych wpisanych do rejestru. Domniemanie to realizuje funkcję ochronną dla osób trzecich, dokonujących czynności prawnych z podmiotem wpisanym do rejestru. Domniemanie to jest domniemaniem prawnym, wiążącym organy administracji oraz sądy. Ponadto domniemaniem z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS chronione są wpisy w KRS według stanu z daty dokonywania czynności. Podkreślić trzeba, że pod adresem aktualnie ujawnionych danych w KRS nie pojawiły się jakiekolwiek zastrzeżenia, a więc zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 17 ust. 1 ustawy o KRS, wprowadzającego domniemanie prawdziwości danych wpisanych w rejestrze, nie są zasadne.

W sytuacji, gdy pełnomocnik w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków pełnomocnictwa braków tych nie uzupełnił, Sąd I instancji słusznie zastosował rygor, którym opatrzone było wezwanie, a więc odrzucił zażalenie. Podkreślić trzeba, że tylko nadesłanie pełnomocnictwa, udzielonego zgodnie z zasadami reprezentacji Fundacji stanowiłoby uzupełnienie braków umożliwiające nadanie biegu zażaleniu. Ponadto umocowanie do dokonywania czynności w imieniu strony musi istnieć w dniu dokonywania tej czynności (por. postanowienia NSA: z 17 października 2007 r., sygn. akt I FSK 927/07, z 29 października 2007 r., sygn. akt I FSK 1274/07, z 26 września 2013 r., sygn. akt I GSK 1346/13, z 1 lipca 2015 r., sygn. akt II OZ 625/15, z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II OZ 41/17). Tym samym zarzuty naruszenia art. 29, art. 37 § 1, art. 49 § 1 P.p.s.a. należy uznać za nieuprawnione.

Dodać też należy, że wezwanie do usunięcia braku formalnego zażalenia z 25 listopada 2025 r. zostało sformułowane w sposób precyzyjny, ponieważ wskazywało jaki konkretnie dokument należy przedłożyć celem jego prawidłowego wykonania, tj. oryginał lub kopię poświadczoną za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa udzielonego przez organ uprawniony do reprezentacji Fundacji zgodnie z aktualnym wpisem w KRS. Wezwanie wskazywało również termin jego wykonania oraz konsekwencje jego niewykonania lub wykonania w sposób nieprawidłowy, tj. odrzucenie zażalenia. Tym samym zarzut naruszenia art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. również należy uznać za niezasadny.

W wyroku z 10 maja 2000 r., sygn. K 21/99 Trybunał Konstytucyjny wskazał, że prawo do sądu nie jest prawem absolutnym i bezwzględnym. Nawet sposób ukształtowania postępowania przed sądem stwarza pewne ograniczenia, do których można zaliczyć m.in.: terminy procesowe i materialne, opłaty, zasady inicjowania postępowania, rygory postępowania dowodowego. Są one niezbędne ze względu na pozostałe wartości państwa prawnego, jak np. zaufanie do prawa czy bezpieczeństwo prawne. Wskazać należy, że wymogi dotyczące sposób reprezentacji stron również są takim rodzajem ograniczeń, które jednak zapewniają bezpieczeństwo prawne. Dlatego też nie można zgodzić się ze stroną, że Sąd I instancji dopuścił się względem niej nadmiernego formalizmu procesowego, czym miałby naruszyć art. 45 Konstytucji.

Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 P.p.s.a.