Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 233/17 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 22 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił M. G. (dalej "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 7 marca 2017 r. odrzucił ww. skargę jako wniesioną po terminie. Jak wskazał w uzasadnieniu Sąd I instancji skarżący złożył skargę bezpośrednio do Sądu w dniu [...] lutego 2017 r. Sąd po zarejestrowaniu skargi przesłał ją do organu w dniu [...] lutego 2017 r. Biorąc pod uwagę, że skarżący otrzymał odpis kwestionowanej decyzji organu w dniu [...] stycznia 2017 r. (wraz z pouczeniem o sposobie zaskarżenia), Sąd przyjął, że skarga została złożona z przekroczeniem terminu wynikającego z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej zwanej: p.p.s.a.)

W dniu [...] marca 2017 r. do akt wpłynęło zażalenie na ww. postanowienia oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Postanowieniem z dnia 27 października 2017 r. II OZ 1287/17 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi.

Oceniając wniosek o przywrócenie terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że został on złożony w terminie i z zachowaniem wymogów formalnych. Przywrócenie terminu w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a. jest możliwe jednak tylko wówczas gdy strona wykaże, że uchybiła czynności procesowej nie z własnej winy. W ocenie Sądu taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Po pierwsze Sąd wskazał, że zwrot "za pośrednictwem", zawarty w pouczeniu organu II instancji o sposobie zaskarżenia, jednoznacznie i jasno wskazuje, że skarga powinna być przesłana na adres organu, a nie bezpośrednio do Sądu. Kwestię niezrozumienia pouczenia przez skarżącego Sąd również poddał w wątpliwość przytaczając fakt, że było ono sformułowane w sposób analogiczny do pouczenia zawartego w decyzji Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...] lipca 2016 r., a jednak w tamtym przypadku skarżący nie miał problemu z interpretacją i zaskarżył decyzję z [...] lipca 2016 r. wysyłając odwołanie na adres Prezydenta Miasta Szczecina, a nie na adres Kolegium.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. G., powtarzając w dużej części argumentację zawartą w zażaleniu na odrzucenie skargi. Jako przesłankę braku winy wskazał brak obycia i praktyki w procedurach sądowoadministracyjnych. Skarżący podniósł, że został wprowadzony w błąd, gdyż organ nie wskazał bezpośrednio na jaki adres winna być przesłana skarga.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Z przepisem tym koresponduje przepis art. 87 § 2 p.p.s.a., z którego wynika, iż w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Powołane zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu okoliczności nie uzasadniają braku winy skarżącego, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu skargi. Nadanie skargi bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zamiast za pośrednictwem organu, nie stanowi podstawy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Decyzja organu drugiej instancji zawierała wyczerpujące i jasne pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie. Strona, która mimo prawidłowego pouczenia nie stosuje się do niego, nie może skutecznie powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu, jeśli nie istniały przeszkody fizyczne uniemożliwiające dokonanie czynności w przepisanym terminie. Z treści wniosku o przywrócenie terminu jednoznacznie wynika, że skarżący odczytał treść pouczenia co do trybu wniesienia skargi. Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych, wnosząc odwołanie od decyzji organu I instancji skarżący zaadresował je prawidłowo na adres Prezydenta Miasta Szczecina, a nie na adres organu II instancji, który miał rozpoznawać odwołanie. Pouczenie zawarte w decyzji Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...] lipca 2016 r. brzmiało "Od decyzji służy Stronie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, Plac Batorego 4 w Szczecinie, za pośrednictwem Prezydenta Miasta Szczecin, wniesione w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji". Pouczenie zawarte w decyzji organu I instancji było zatem identycznie sformułowane jak pouczenie organu II instancji, a jednak skarżący prawidłowo zastosował się jedynie do pierwszego z nich, zaś w przypadku drugiego powołuje się na jego "zagmatwanie" i "niejasność". W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi podstaw aby wziąć pod uwagę argumentację skarżącego, że zaadresował skargę bezpośrednio do Sądu, gdyż pouczenie nie zawierało wskazania na jaki adres powinna być ona złożona. Uchybienie terminu w przedmiotowej było więc przejawem niestaranności skarżącego w prowadzeniu sprawy, co w żadnym wypadku nie może stanowić podstawy przywrócenia uchybionego terminu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji