Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Anna Rotter, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi S. sp. z o. o. w G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 26 listopada 2024 r. nr COF.OUR.635.8309.2024 ŁD.BK.ZZ 10085632 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 10 października 2024 r. nr COF.OUR.635.8309.2024 KA.PK.P 10085632, 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Postanowieniem z 26 listopada 2024 r. Nr COF.OUR.635.8309.2024 (ŁD.BK.ZZ 10085632) Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: wierzyciel lub organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej K.p.a.), art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm..; dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689.; dalej: ustawa abonamentowa) – po rozpoznaniu zażalenia S Sp. z o.o. w G. (dalej: Spółka, zobowiązana lub skarżąca) – utrzymał w mocy postanowienie własne z 10 października 2024 r., nr COF.OUR.635.8309.2024 (KA.PK.P 10085632) oddalające zarzut nieistnienia obowiązku.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.

Wierzyciel (Poczta Polska S.A.) ustalił, że w bazie danych o abonentach w dniu 28 kwietnia 2017 r. odnotowano rejestrację 63 odbiorników telewizyjnych na dane: S Sp. z o.o. w G., ze wskazaniem miejsca używania odbiorników: ul. [...], [...] M. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676) nadany został indywidualny numer identyfikacyjny 10085632. Jednocześnie organ odnotował ostatnią wpłatę z tytułu opłat abonamentowych w październiku 2017 r.

Wierzyciel podkreślił, że nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności wyrejestrowania odbiorników przed 27 kwietnia 2023 r. oraz nie przedstawiono takiego dokumentu na etapie prowadzonego postępowania.

Wierzyciel wystosował do zobowiązanej Spółki Upomnienie z 21 kwietnia 2023 r. wzywające do zapłaty opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2018 r. do marca 2023 r. W odpowiedzi Spółka w piśmie z 27 kwietnia 2023 r.podniosła, że hotel z którym związana była rejestracja nie działa od 30 października 2017 r., a w 2018 r. został on całkowicie wyburzony, od listopada 2017 r. z radioodbiorników nikt nie korzystał. Spółka zwróciła również uwagę, że informowała o tym organ w piśmie z 13 grudnia 2018 r., z jednoczesną prośbą o rozwiązanie umowy.

Wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy w dniu 19 lipca 2024 r., obejmujący okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 marca 2023 r. Sprawę skierowano do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w G.

W zarzutach Spółka podniosła zarzut nieistnienia obowiązku z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. W uzasadnieniu powołano się na pismo z 13 grudnia 2018 r., w którym zwrócono się o rozwiązanie umowy z uwagi na wyburzenie hotelu, w którym były używane odbiorniki. Powołała się także na następne pismo, będące odpowiedzią na wystosowane Upomnienie. Do pisma załączono dokumenty potwierdzające fakt dokonania wyburzenia hotelu.

Organ I instancji oddalił zarzut nieistnienia obowiązku (postanowienie z 10 października 2024 r.). W piśmie wskazano na konieczność dopełnienia formalności wyrejestrowania odbiorników poprzez złożenie w urzędzie pocztowym lub za pomocą strony internetowej Poczty Polskiej S.A. formularza "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych". Wskazano także, że na każdym etapie postępowania egzekucyjnego abonent może zwrócić się do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o umorzenie lub rozłożenie na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę w ich uiszczaniu.

Wskazał, że Spółka dopiero 27 kwietnia 2023 r. za pośrednictwem strony internetowej Poczty Polskiej S.A. dopełniła formalności wyrejestrowania odbiorników telewizyjnych. W związku z tym obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania odbiorników

W zażaleniu podniesiono tożsamą argumentację, jak w ww. zarzutach. Ponadto podniesiono zarzut przedawnienia roszczeń wierzyciela za okres 2017-2018.

Organ działając, jako organ odwoławczy, nie podzielił zarzutów zawartych w zażaleniu.

Stwierdził, że wierzyciel zobligowany jest do ponownego zbadania stanowiska zawartego w postanowieniu z 10 października 2024 r., w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku. Natomiast co do zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części wierzyciel wypowie się tylko z ostrożności.

Podał, że przedmiotem sporu w związku z zarzutem nieistnienia obowiązku, pozostaje kwestia braku zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników telewizyjnych przez Spółkę w październiku 2017 r., kiedy został wyburzony budynek w M. (Hotel L). Organ nie zgodził się z twierdzeniami, że żaden z przepisów ustawy abonamentowej nie określa warunków w jakich obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych wygasa.

Przypomniał, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania. Wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników doprowadza do ustania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Uznał, że organ poinformował Spółkę o procedurze wyrejestrowania odbiorników w piśmie z 19 lutego 2019 r., będącego odpowiedzią na jej pismo z 13 grudnia 2018 r. Za nieuzasadnione uznał stwierdzenie zobowiązanej, że do 21 kwietnia 2023 r. nie był informowała przez organ.

Podsumowując stwierdził, że Spółka do października 2017 r. wnosiła opłaty abonamentowe, natomiast wraz z wyburzeniem budynku w 2018 r. nie dopełniła formalności wyrejestrowania odbiorników co w konsekwencji doprowadziło do wystawienia tytułu wykonawczego z 19 Iipca 2024 r. za okres od stycznia 2019 r. do marca 2023 r.

Odnosząc się z ostrożności do zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości albo części wskazał, że w stosunku do zaległości w opłatach abonamentowych zastosowanie mają przepisy art. 70 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.). Tytuł wykonawczy za 19 Iipca 2024 r. został wystawiony prawidłowo za okres od stycznia 2019 r. do marca 2023 r., wierzyciel nie dochodzi więc roszczeń za okres od listopada 2017 r. do marca 2023 r. (okres 11/2017 -12/218 uległ przedawnieniu). Bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w 2024 r. zatem nie doszło do przedawnienia należności za okres od 01/2019 do 03/2023 (zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało odebrane przez Spółkę 30 lipca 2024 r.)

W skardze na rozstrzygnięcie organu odwoławczego zobowiązana Spółka (reprezentowana przez radcę prawnego) domagała się jego uchylenia w całości, a także uchylenia postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z 2 listopada 202 r. i umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie następujących przepisów:

1) § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (dalej: rozporządzenie o rejestracji odbiorników) i § 13 ust. 1 rozporządzenia o rejestracji odbiorników w zw. z art. 5 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych i art. 26 § 1 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, a przez to:

a) uznanie, że wyrejestrowanie odbiorników może nastąpić jedynie na formularzu określonym w rozporządzeniu o rejestracji odbiorników, podczas gdy rozporządzenie to nie zawiera takiego wymogu,

b) uznanie, że wyrejestrowanie odbiorników dokonane przez Skarżącą w piśmie z dnia 13 grudnia 2018 r. zostało dokonane nieskutecznie, a przez to jest nieważne,

c) nałożenie na Skarżącą obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2019 r. do 27 kwietna 2023 r., kiedy to Skarżąca dokonała wyrejestrowania za pośrednictwem strony internetowej,

d) wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji przeciwko Skarżącej;

2) art. 7 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przez to stwierdzenie, że Skarżąca zobowiązana jest do uiszczania opłaty abonamentowej ze względu nie nieskutecznie dokonane zgłoszenie o zaprzestaniu używania odbiorników, podczas gdy Skarżąca skutecznie dokonała zgłoszenia pismem z dnia 13 grudnia 2018 r.;

3) art. 7 w zw. z art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez niezastosowanie a przez to niepodjęcie z urzędu właściwych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz niedopełnienie obowiązku informacyjnego w zakresie powiadomienia Skarżącej o niewłaściwej według organu formie zgłoszenia o zaprzestaniu używania odbiorników, co poskutkowało narażeniem Skarżącej na szkodę majątkową w postaci nałożenia na nią obowiązku zapłaty opłat abonamentowych za okres, w którym Skarżąca w rzeczywistości nie korzystała z odbiorników i fakt niekorzystania zgłosiła organowi;

4) art. 74 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. poprzez niezastosowanie, a przez to nieuwzględnienie - w przypadku ewentualnego stwierdzenia niezachowania przez Skarżącą formy złożenia oświadczenia woli w postaci zgłoszenia o zaprzestaniu używania odbiorników – że przepisy dotyczące wyrejestrowania odbiorników nie zastrzegają żadnego rygoru dla formy dokonania zgłoszenia, a co za tym idzie zgłoszenie dokonane w formie innej niż rzekomo prawem przepisana nie skutkuje nieważnością czynności, a jedynie trudnościami dowodowymi;

5) art. 2 ust. 2 ustawy abonamentowej poprzez zastosowanie domniemania prawnego w nim zawartego pomimo, że Skarżąca przedstawiła stosowne dowody obalające to domniemanie, w szczególności wykazała, że od sierpnia 2017 r. hotel, na potrzeby którego zarejestrowano odbiorniki, nie istnieje ze względu na jego zamknięcie i wyburzenie, co w istocie zaświadcza to tym, że Skarżąca nie używała odbiorników przynajmniej od sierpnia 2017 r.

W uzasadnieniu pełnomocnik podkreślił, że Skarżąca celem wyrejestrowania odbiorników skierowała do Poczty Polskiej S.A. pismo z dnia 13 grudnia 2018 r., w którym wskazała, że w sierpniu 2017 r. hotel, na potrzeby którego odbiorniki były wykorzystywane, został wyburzony, natomiast dnia 30 października 2017 r. został zamknięty. W związku z tym. Skarżąca wniosła m.in. o rozwiązanie umowy dla abonenta nr [...].

Uznał – powołując się na orzecznictwo – że ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wprost wynika, że Poczta Polska S.A. nie podjęła żądnych działań które miałby na celu wyjaśnienie Skarżącej, że pismo przez nią złożone, w opinii organu zostało złożone nieskutecznie. Poczta Polska S.A. nie odpowiedziała Skarżącej na złożone przez nią pismo, zaniechała więc wyjaśnienia istotnych okoliczności prawnych sprawy. Poczta Polska S.A. nawiązała ze Skarżącą kontakt dopiero w wezwaniu do zapłaty z dnia 21 kwietnia 2023 r.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie procesowym z 3 marca 2025 r. pełnomocnik Spółki powtórzył, że sporne radioodbiorniki zostały wyrejestrowane "pismem z dnia 13 grudnia 2018 r." Zwrócił uwagę na delegację wynikającą z art. 6 ust. 4 ustawy abonamentowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 202 r. poz. 143, dalej P.p.s.a.) – dała podstawy do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Sąd rozpoznający sprawę, na podstawie art. 190 P.p.s.a., jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 4 marca 2026 r., sygn. I GSK 202/26, którym uchylono postanowienie tut. Sądu z 21 października 2025 r., I SA/Gl 101/25 odrzucające skargę skarżącej Spółki. Stwierdzić należy, że skarżąca posiada legitymację procesową w sprawie zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a., jak i interes prawny do wniesienia skargi, jako strona postępowania.

Spór w sprawie − w ramach złożonego zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. − sprowadza się do ustalenia czy wierzyciel był uprawniony do obciążenia skarżącej Spółki opłatami abonamentowymi RTV za okres od stycznia 2019 r. do marca 2023 r.

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie wydane w I instancji w zakresie uznania za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a.,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.):

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.)

W przedmiotowej sprawie skarżąca w terminie podniosła zarzut nieistnienie obowiązku określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.

Przedstawione w ww. art. 33 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt II FSK 304/18, dostępny w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do wymienionego zarzutu wyjaśnić należy, że o charakterze opłaty abonamentowej jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjnego w swoich wyrokach, w szczególności w wyroku wydanym dnia 9 września 2004 r. w sprawie K 2/03 i z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie K 24/08 stwierdzając że abonament to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zdań państwa. Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji, przez swój celowy charakter, nie stanowiący dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym." Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Ustawą regulującą w sposób kompleksowy zasady pobierania opłat abonamentowych jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Cechą charakterystyczną dla opłaty abonamentowej jest również to, że obowiązek jej zapłaty wynika z mocy prawa, ex lege, bowiem art. 2 ustawy abonamentowej nakłada obowiązek uiszczania abonamentu, który powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika a jej wysokość również jest ustalona w ustawie abonamentowej i w rozporządzeniach Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wydawanych corocznie, które aktualizują jej wysokości na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ustawy abonamentowej i tym samym wynika wprost z przepisów prawa. Zarejestrowany abonent ma więc obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej w drodze samoobliczenia, a gdy wyliczenia tego dokonuje podmiot, któremu powierzone obowiązki związane z pobieraniem opłaty abonamentowej, to czyni to wyłącznie w trybie pozaprocesowym w drodze wyłącznie czynności materialno-technicznej, czy to polegającej na wyliczeniu wysokości nieuiszczonej opłaty. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08, uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, zatem przerzucanie obowiązku w tym zakresie na wierzyciela jest bezpodstawne. Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.

Sporna w sprawie pozostaje okoliczność, czy skarżąca Spółka dokonała skutecznego wyrejestrowania 63 odbiorników telewizyjnych w związku z ich uprzednią rejestracją i używaniem w hotelu położonym w M. Rejestracja ww. odbiorników, której dokonano 28 kwietnia 2017 r. jest bezsporna, jak również konieczność uiszczania opłat po dokonanej rejestracji.

Z akt sprawy wynika, że organ wystosował do skarżącej Upomnienie z 5 grudnia 2018 r. wzywające do uiszczenia opłat abonamentowych za okres od listopada 2017 r. do listopada 2018 r.

Skarżąca w odpowiedzi, w piśmie z 13 grudnia 2018 r., poinformowała organ, że od dnia 30 października 2017 r. Hotel L w M. nie funkcjonuje i został zamknięty, natomiast w sierpniu 2018 r. został wyburzony. Skarżąca zwróciła się o dokonanie korekty naliczonej opłaty abonamentowej oraz o rozwiązanie umowy dla abonenta nr [...].

Do akt sprawy załączono pismo organu z 19 lutego 2019 r., które według twierdzeń organu zostało doręczone skarżącej. Do akt nie zostało jednak załączone potwierdzenie jego wysłania i doręczenia stronie. Natomiast skarżąca w skardze utrzymuje, że po wystosowaniu przez nią pisma z 13 grudnia 2018 r. Poczta nie podjęła "żadnych działań", a kontakt nawiązała dopiero w wezwaniu do zapłaty z 21 kwietnia 2023 r. Niezależnie jednak od kwestii doręczenia pisma organu z 19 lutego 2019 r., należy zwrócić uwagę na jego treść, z której wynika:

- pouczenie o obowiązkach wynikających z ustawy abonamentowej,

- informacja o braku danych w systemie informatycznym dla konta [...] o wyrejestrowaniu 63 odbiorników,

- informacja o wystosowanym Upomnieniu z 5 grudnia 2018 r.,

- pouczenie o możliwości zwrócenia się do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o umorzenie lub rozłożenia na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych (zgodnie z art. 10 ustawy abonamentowej).

W piśmie organu nie ma jakiejkolwiek wyjaśnienia, jakich czynności winien dokonać abonent, aby mogło dojść do skutku w postaci rozwiązania umowy, tj. skutecznego wyrejestrowania odbiorników, ewentualnie o podjęciu jakichkolwiek działań przez organ.

Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o abonamentowej osoba posiadająca zarejestrowany odbiornik może dokonać zgłoszenia zaprzestania używania odbiornika, zaś operator wyznaczony dokonuje jego wyrejestrowania. Przepis ten nie określa jednak szczególnej formy ani treści takiego zgłoszenia, nie przewiduje również ustawowego obowiązku dokonania tej czynności wyłącznie na urzędowym formularzu. Natomiast art. 6 ust. 4 ww. ustawy stanowi, że Minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację.

Organ konsekwentnie odwołuje się do wydanego na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy abonamentowej - rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 2013 poz. 1676). Konkretnie do jego § 11, zgodnie z którym użytkownik zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych ma obowiązek do niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym, a także o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, poprzez złożenie w placówce pocztowej zgłoszenia w postaci "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych" wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. Organ wyjaśnia również, ze w § 12 ww. rozporządzenia wskazano procedurę przyjęcia i potwierdzenia zgłaszanej zmiany przez pracownika operatora wyznaczonego w placówce pocztowej natomiast w § 13-16 rozporządzenia określono w jakiej formie zgłoszenie zmiany danych odbywa się za pośrednictwem strony internetowej operatora wyznaczonego, a w § 17 określono z jaką datą operator wyznaczony dokonuje przyjęcie zmiany danych - dla zmiany zgłoszonej w placówce pocztowej jest to dzień wydania zawiadomienia o zatwierdzeniu zmiany danych.

Na potrzeby rozstrzygnięcia tej sprawy Sąd odwołuje się do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 sierpnia 2024 r., I GSK 1107/23 oraz z 21 maja 2026 r., I GSK 327/24. NSA podkreślił, że nie można tracić z pola widzenia, iż opłaty abonamentowe zaliczane są do danin publicznych. Dlatego też zasadne jest zwrócenie uwagi na praktykę ustawodawcy podatkowego dotyczącą regulowania upoważnień ustawowych do określania przez właściwego ministra wszelkiego rodzaju deklaracji, w tym zeznań podatkowych, informacji oraz zgłoszeń.

Dokładna analiza upoważnienia ustawowego zawartego w ww. art. 6 ust. 4 ustawy abonamentowej w porównaniu do materii uregulowanej w rozporządzeniu wykonawczym prowadzi do oczywistych wniosków o przekroczeniu przez prawodawcę (na gruncie rozporządzenia) upoważnienia ustawowego, a w konsekwencji art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Oznacza to, że w ramach tego upoważnienia nie mieści się już wyrejestrowanie odbiornika, bowiem "ustawa nie wspomina o wyrejestrowaniu". Ponadto z całą pewnością pod pojęciem warunków trybu i rejestracji (jak również wyrejestrowania) nie mieści się określanie jakichkolwiek wzorów formularzy, w tym w szczególności dotyczących powiadomienia o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników.

Skład orzekający w sprawie podziela stanowisko NSA, że rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w zakresie dotyczącym problematyki wyrejestrowania odbiorników oraz określenia wzorów zawiadomień, narusza postanowienia art. 6 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

W rozstrzyganej sprawie skarżąca w piśmie z 13 grudnia 2018 r. zwróciła się o "rozwiązanie umowy dla abonenta po numerem [...]". Organ jednak, po jego otrzymaniu, nie podjął żadnych czynności związanych z wyjaśnieniem sprawy, ograniczając się w odpowiedzi z 19 lutego 2019 r. do informacji o braku dopełnienia formalności wyrejestrowania odbiorników (przy czym organ nie wykazał, że pismo zostało Spółce doręczone). NSA w ww. wyrokach jednoznacznie wskazał, że otrzymanie pisma od abonenta nie zwalnia Poczty Polskiej z podjęcia stosowych czynności celem wyjaśnienia istotnych w tej sprawie okoliczności. Poczta Polska powinna poczynić stosowne czynności w zakresie wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności mając na uwadze konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego, wynikającej w art. 2 Konstytucji RP.

Sąd – podobnie jak NSA w ww. wyrokach – nie podzielił stanowiska skarżącej, jakoby po otrzymaniu jej pisemnego oświadczenia z 13 grudnia 2018 r. wierzyciel powinien uznać, że jest to wystarczające celem podjęcia czynności wyrejestrowania. Oświadczenie strony o zaprzestaniu używania odbiornika wymagały jednak merytorycznej oceny i wyjaśnienia ich znaczenia dla istnienia obowiązku abonamentowego. Zatem nawet jeśli nie dochodzi automatycznie do wyrejestrowania odbiornika wskutek samego oświadczenia abonenta, to wierzyciel obowiązany jest podjąć czynności wyjaśniające, zmierzające do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Zaniechanie takich działań nie może następnie obciążać strony. Z tych względów nie można poprzestać na wykładni ww. przepisów ustawy abonamentowej, utożsamiając skuteczność zgłoszenia zaprzestania używania odbiornika wyłącznie z dochowaniem wymogów formalnych przewidzianych w rozporządzeniu. Uchybienie to miało bezpośredni wpływ na ocenę prawidłowości postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez wierzyciela i organ egzekucyjny.

Skarga podlega uwzględnieniu w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procesowych odnoszących się do niewyjaśnienia okoliczności związanych ze zgłaszanym przez skarżącą zaprzestaniem używania odbiorników.

Specyfika egzekucji opłaty abonamentowej sprowadza się do tego, że w tym przypadku często dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego dokonywane są czynności w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, w ramach której istnieje (lub nie istnieje) zobowiązanie do uiszczenia należnej daniny. Skoro okoliczności te, jak już wskazano, nie zostały ustalone po wniesieniu pisma z 13 grudnia 2018 r. i przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, to należało je dokonać na etapie postępowania egzekucyjnego. Skoro również w tym postępowaniu nie wyjaśniono ww. okoliczności, to wierzyciel naruszył art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.

Ponownie rozpoznając sprawę wierzyciel przeprowadzi postępowanie wyjaśniające celem ustalenia konsekwencji pisma skarżącej z 13 grudnia 2018 r. uwzględniając, że strona dokonała formalnego wyrejestrowania odbiorników 27 kwietnia 2023 r. Przy ponownym rozpatrywaniu wierzyciel pominie zakwestionowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, w ww. wyrokach, postanowienia rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w zakresie dotyczącym problematyki wyrejestrowania odbiorników oraz określenia wzorów zawiadomień narusza, które jak już wskazano, naruszają postanowienia art. 6 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Działając na podstawie art. 134 i 135 P.p.s.a. zdecydował się także na uchylenie poprzedzającego go postanowienia wydanego w I instancji, mając na uwadze ekonomię postępowania przed wierzycielem.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 580 zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł) określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).