Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędziowie NSA: Bogusław Dauter (sprawozdawca), Andrzej Grzelak, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Syndyka Masy Upadłości PPCh "A." sp. z o. o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Po 954/05 w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości PPCh "A." sp. z o. o. w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 kwietnia 2005 r. (...) w przedmiocie zaliczenia wpłaty z tytułu zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości na poczet należności głównej i odsetek za okres od lipca do grudnia 2003 r. i styczeń 2004 r. oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrokiem z dnia 8 marca 2006 r., I SA/Po 954/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości PPCh "A." sp. z o.o. w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 kwietnia 2005 r., (...), utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 24 stycznia 2005 r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty z tytułu zaległości podatkowych na poczet należności głównej i odsetek za okres od lipca do grudnia 2003 r. i styczeń 2004 r.

2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym: postanowieniem z dnia 9 października 2002 r. Sąd Rejonowy w P. XV Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość dłużnika PPCh "A." sp. z o.o. w L.

Syndyk masy upadłości obejmując zarząd majątkiem upadłego za okres od lipca 2003 r. do stycznia 2004 r. nie dokonywał wpłat miesięcznych rat na podatek od nieruchomości w ustalonym terminie tj. do dnia 15 każdego miesiąca.

W dniu 19 lipca 2004 r. syndyk masy upadłości dokonał wpłaty zaległego podatku w kwocie 98.820 zł. Prezydenta Miasta K. zarachował postanowieniem wpłatę dokonaną przez syndyka masy upadłości na poczet zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres od lipca 2003 r. do stycznia 2004 r. Rozliczenia wpłaty dokonano proporcjonalnie na zaległość i odsetki za zwłokę.

Zaskarżonym postanowieniem SKO w K. po rozpoznaniu zażalenia syndyka utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując, że zgodnie z art. 90 par. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe /Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512 ze zm., dalej: p.u./ syndyk obejmuje z samego prawa majątek upadłego, zarządza tym majątkiem i przeprowadza jego likwidację. Po ogłoszeniu upadłości podatek nie jest wierzytelnością objętą listą wierzytelności, lecz obowiązkowym świadczeniem publicznoprawnym.

3. W skardze do WSA wskazano, że spółka od 9 października 2002 r. znajduje się w upadłości, a w postępowaniu administracyjnym do podmiotu upadłego stosuje się jako lex specialis art. 204 i 205 p.u. Dlatego też brak podstaw do wliczenia wpłaconej kwoty na poczet odsetek.

4. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji wskazał, że strona skarżąca zarówno w zażaleniu jak i w skardze wyraziła pogląd, że wszelkie należności istniejące zarówno na dzień ogłoszenia upadłości jak i powstałe po jej ogłoszeniu na skutek działań syndyka, podlegają zaspokojeniu z masy upadłości. Tak więc kolejność zaspokojenia tychże należności musi następować według reguł przewidzianych w art. 204 p.u., które należy traktować jako lex specialis z wyłączeniem zasad przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Zdaniem sądu pierwszej instancji taki pogląd jest błędny bowiem w sprawie wpłata dotyczyła należności podatkowej powstałej po ogłoszeniu upadłości PPCh "A." w L. Zgodnie zaś z treścią art. 33 par. 1 p.u., odsetki od wierzytelności należnych od upadłego przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, nie ulegają w ogóle zaspokojeniu z masy upadłości. Wierzytelność z tytułu odsetek przypadających po ogłoszeniu upadłości nie jest bowiem wierzytelnością, która ulega zgłoszeniu do masy. Nie jest więc przedmiotem wchodzącym w skład masy upadłości. W okolicznościach sprawy wierzytelność z tytułu odsetek nie podlegała rozpoznaniu w trybie przewidzianym w art. 204 p.u. Dochodzenie tej wierzytelności w przypadku zobowiązań podatkowych odbywa się na zasadach ogólnych tj. na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Pozbawienie wierzyciela podatkowego odsetek należnych od podatku nieuiszczonego w terminie od przedsiębiorstwa w likwidacji, prowadzącego działalność gospodarczą nie znajduje racjonalnego uzasadnienia, skoro majątek przedsiębiorstwa pozwala na zaspokojenie długu podatkowego wraz z odsetkami. Ponadto w orzecznictwie NSA podkreśla się, że to roszczenia powstałe przed ogłoszeniem upadłości podlegają dochodzeniu w postępowaniu upadłościowym, a żaden inny przepis ustawy nie przewiduje szczególnego uprzywilejowania Skarbu Państwa w zaspokojeniu roszczeń względem masy upadłości.

5. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 204, 205 p.u. i niewłaściwe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej zamiast, art. 204, 205 p.u. W związku z tak postawionym zarzutem wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i merytoryczne rozpatrzenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznanej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzut dokonania w zaskarżonym wyrok błędnej wykładni art. 204 i art. 205 p.u. oraz niewłaściwego zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej zamiast wymienionych przepisów tego Prawa nie jest zasadny. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że sąd pierwszej instancji mylnie zrozumiał treść norm prawnych pomieszczonych w powołanych wyżej przepisach Prawa upadłościowego oraz, że popełnił tzw. błąd w subsumcji polegający między innymi na tym, iż stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznał za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej /por. J. P. Tarno w Komentarzu Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyd. Prawnicze LexisNexis. Warszawa 2006, str. 367/

Przede wszystkim sąd wskazał, że sporna należność z tytułu odsetek dotyczyła nieuiszczonych w terminach płatności zobowiązań podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości, powstałych po ogłoszeniu upadłości spółki "A." sp. z o.o. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku spółka ta pozostaje w upadłości od dnia 9 października 2002 r. a przedmiotowe zobowiązania podatkowe odnosiły się do okresów od lipca do grudnia 2003 r. oraz do stycznia 2004 r.

Przedstawiony stan faktyczny powoduje istotne skutki dla uregulowania należności z tytułu wymienionych odsetek. Odnoszą się one w szczególności do tego czy zaspakajane są one z masy upadłości, a więc w rezultacie czy podlegają reżimowi kolejności zapłaty określonemu w art. 204 i art. 205 p.u. Należy podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, że w świetle przepisów art. 33 par. 1 p.u. oraz powołanego w motywach zaskarżonego wyroku poglądu doktryny, odsetki od wierzytelności powstałych po ogłoszeniu upadłości nie podlegają zaspokojeniu z masy upadłości, gdyż nie podlegają zgłoszeniu do tej masy. Z tych też względów przy rozliczaniu wpłaconych należności z tytułu takich należności mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej a nie powołane w skardze kasacyjnej przepisy Prawa upadłościowego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o przepis art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.