Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki , po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. sp. z o.o. w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Bk 368/23 o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi H. sp. z o.o. w W. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w B. z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2021 r. postanawia: oddalić zażalenie

Wyrokiem z 4 kwietnia 2024 r. (sygn. akt I SA/Bk 368/23), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) oddalił skargę H. sp. z o.o. w W. (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w B. z 2 sierpnia 2023 r. w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2021 r.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła skarżąca spółka.

Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 3 lipca 2024 r. wezwano skarżącą spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.

W terminie wyznaczonym do uiszczenia wpisu skarżąca spółka złożyła zażalenie na przedmiotowe zarządzenie, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj. art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że wpis od zażalenia [skargi kasacyjnej] jest należny oraz umorzenie sprawy z wniosku o prawo pomocy. Wraz z zażaleniem spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Skarżąca spółka domagała się uchylenia zaskarżonego zarządzenia w całości. Alternatywnie wniosła o uchylenie zarządzenia w całości z uwagi na złożony wniosek o zwolnienie od kosztów.

Postanowieniem z 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt [...] Sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 26 lipca 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Ponadto w myśl art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (do których należą skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania — § 2 art. 230 P.p.s.a.) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535; dalej: Rozporządzenie Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r.).

W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09; z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10; z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10; z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wraz z wniesieniem skargi kasacyjnej skarżąca spółka nie uiściła wymaganej opłaty sądowej od tego środka zaskarżenia. W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 3 lipca 2024 r. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej kwocie 1.000 złotych, która to wysokość – według treści zarządzenia – została określona na podstawie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. tj. wpis od skargi kasacyjnej oraz od skargi o wznowienie postępowania wynosi połowę wpisu od skargi albo sprzeciwu od decyzji, nie mniej jednak niż 100 zł.

Przypomnieć należało, że w rozpoznawanej sprawie na etapie skargi do WSA nie było spornym, że wpis od skargi jest wpisem stosunkowym, którego wysokość stosownie do § 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. została ustalona w kwocie 2.000 złotych.

Zatem wpis od skargi kasacyjnej, stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. został ustalony w prawidłowej wysokości tj. 1.000 złotych. Tym samym Sąd pierwszej instancji zasadnie wystosował wezwanie do skarżącej w przedmiocie uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez uiszczenie wpisu w ww. wysokości.

Istotnym jest, że skarżąca w zażaleniu nie kwestionuje wysokości wpisu od skargi kasacyjnej ani jej zasadności. Argumentacja prezentowana w zażaleniu pozostaje bez wpływu na obowiązek skarżącej uiszczenia opłaty sądowej. Kwestie te, mogłyby podlegać ocenie w postępowaniu o przyznanie spółce prawa pomocy, o co z resztą skarżąca wnioskowała równolegle składając zażalenie.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, (por. postanowienia z dnia 8 maja 2007 r., II FSK 649/06, z dnia 3 lutego 2009 r., I OZ 53/09; z dnia 28 lipca 2009 r., I FZ 252/09; z dnia 7 lutego 2011 r., II FSK 2274/10), wcześniej prezentowany przez Sąd Najwyższy (por. postanowienie z dnia 23 lutego 1999 r., I CKN 1064/97, OSNC 1999 nr 9, poz. 153; postanowienie z dnia 21 kwietnia 1999 r., I CKN 1461/98, OSNC 1999 nr 11, poz. 196), zgodnie z którym z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego zwolnienia z kosztów sądowych wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu.

Skoro w rozpoznawanej sprawie kwestia prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem z 13 sierpnia 2024 r., którym Sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 26 lipca 2024 r. odmawiające skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz sama wysokość jak i zasadność wpisu od skargi kasacyjnej nie była kwestionowana, to nie ma podstaw do kwestionowania konieczności uiszczenia przez skarżącą wymaganego przepisami prawa wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości określonej w zaskarżonym zarządzeniu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 oraz art. 198 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.