Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 października 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 149/25 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 2 grudnia 2024 r. nr SKO 4210.14.2024 w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego przez urządzenia myjni samochodowej postanawia odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 149/25.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 października 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 149/25 oddalił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 2 grudnia 2024 r. nr SKO 4210.14.2024 w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego przez urządzenia myjni samochodowej.

Skargę kasacyjną od w/w wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiodła A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "Spółka" lub "skarżąca"), wnosząc jednocześnie – na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") – o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia 2 grudnia 2024 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia 5 września 2024 r. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w postaci ewentualnego wymierzenia skarżącej – jeszcze przed rozpatrzeniem niniejszej skargi – administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 54 ze zm., dalej w skrócie: "p.o.ś.").

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wyjaśnić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie taki akt mógłby dla strony wywołać, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie tego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przesłanki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie, na skutek uwzględnienia skargi – wzruszony. Podkreślenia wymaga, że samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji wynikających z niego praw i obowiązków. W takim przypadku Sąd ocenia, czy podane przez stronę okoliczności wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, aby sąd, w oparciu o konkretne dane, mógł stwierdzić, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania aktu istotnie trudne do odwrócenia. Zauważyć należy, iż wykonanie każdego aktu pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jego uchylenie powoduje, że wykonanie tego aktu okazuje się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed jego wydania.

Należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji wydał już prawomocne orzeczenie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 2 grudnia 2024 r. nr SKO 4210.14.2024 – postanowieniem z dnia 12 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 149/25 odmówił Spółce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji aktualny wniosek Spółki, zawarty w skardze kasacyjnej, rozpoznawany jest przez Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 61 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przedmiotem niniejszej sprawy wpadkowej jest zatem w istocie wniosek o zmianę w/w postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 12 maja 2025 r. Przyczyną negatywnego rozpoznania wniosku Spółki przez Sąd pierwszej instancji był fakt jego lakonicznego i ogólnego uzasadnienia. Argumentacja zawarta we wniosku nie wyjaśnia bowiem w żaden sposób położenia finansowego, w jakim znajduje się skarżąca.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w skardze kasacyjnej ponowny wniosek Spółki o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 2 grudnia 2024 r. nr SKO 4210.14.2024 – nie zasługuje na uwzględnienie. NSA jest bowiem uprawniony do zmiany zapadłego prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu tylko wtedy, jeżeli uległyby zmianie okoliczności. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie, gdyż skarżąca nie powołała w w/w wniosku żadnych nowych i istotnych okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, jak również ponownie nie przedstawiła żadnych dokumentów, które mogłyby świadczyć o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi wyrządzeniem jej znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki.

Niezależnie od powyższego podkreślić należy, iż zgodnie z art. 115a ust. 1 p.o.ś., w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, są przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. W decyzji, o której mowa w ust. 1, określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład (art. 115a ust. 3 p.o.ś.). Powyższe oznacza, że organ dokonuje przyporządkowania konkretnemu zakładowi produkcyjnemu wskaźników dopuszczalnego poziomu hałasu w zależności od rodzaju terenu, na który zakład ten oddziałuje. Decyzją tą nie są zatem nakładane na dany zakład jakieś nowe obowiązki, lecz następuje określenie norm hałasu, które wynikają z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, tj. przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 112). Wydając decyzję w trybie art. 115a ust. 1 p.o.ś. organ bada, na którym z wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy terenów położony jest dany zakład i stwierdza jedynie pewien stan faktyczny i prawny, przyporządkowując konkretnemu zakładowi określone w powołanym rozporządzeniu dopuszczalne normy hałasu. Decyzja w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu bezpośrednio nie podlega więc wykonaniu. Jej adresat ma bowiem obowiązek stosowania się do wskazanych w niej norm i dopiero w razie ich przekroczenia mogą na niego zostać nałożone (na mocy decyzji wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska wydanej na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 5 p.o.ś.) administracyjne kary pieniężne, które – w przypadku ich nieuiszczenia – mogą podlegać egzekucji. Sam zatem fakt hipotetycznego istnienia możliwości nałożenia kary pieniężnej nie wskazuje na realne niebezpieczeństwo wystąpienia takiego skutku. Podkreślić należy, że wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie (określonych w decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu) poziomów hałasu, następuje w odrębnym postępowaniu. Od decyzji wymierzającej karę pieniężną za przekroczenie poziomów hałasu przysługuje stronie odwołanie do organu wyższej instancji, a następnie na decyzję ostateczną – skarga do sądu administracyjnego. To zatem dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym skargą na decyzję wymierzającą karę pieniężną strona może złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania takiej decyzji. Przedmiotem niniejszego postępowania jest natomiast wyłącznie decyzja ustalająca dopuszczalny poziom hałasu. Okoliczność, iż na skutek przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu właściwy organ może wydać decyzję wymierzającą administracyjną karę pieniężną z tego powodu, nie stanowi przesłanki wstrzymania wykonania decyzji ustalającej dopuszczalny poziom hałasu (por. np. postanowienia NSA z dnia: 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OZ 26/17; 27 lutego 2019 r., sygn. akt II OZ 147/19; 19 września 2019 r., sygn. akt II OZ 775/19).

W konsekwencji brak jest podstaw do zmiany zapadłego już w tej sprawie postanowienia z dnia 12 maja 2025 r.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.