Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz, , , po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Po 173/16 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Po 173/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie M. K. na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 26 kwietnia 2016 r. uchylające postanowienie z dnia 4 kwietnia 2016 r. i utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 23 grudnia 2015 r. skarżąca wniosła do Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Pełnomocnik skarżącej wniósł o zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej referendarz sądowy postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. oddalił go. Pismem z dnia 21 marca 2016 r., wniesiono sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącej postanowieniem Sądu z dnia 4 kwietnia 2016 r. odrzucono sprzeciw z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Następnie pismem z dnia 9 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na ww. postanowienie z dnia 4 kwietnia 2016 r. Po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2016 r. uchylono postanowienie z dnia 4 kwietnia 2016 r. o odrzuceniu sprzeciwu oraz utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r.

Sąd stwierdził, że skarżącej nie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 26 kwietnia 2016 r. uchylające wydane w niniejszej sprawie postanowienie z dnia 4 kwietnia 2016 r., oraz utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 29 lutego 2016 r.

2. Pismem z dnia 30 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie. Powyższemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

- art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 2 ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658, dalej "ustawa nowelizująca"), "które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a polegające na błędnym przyjęciu, jakoby na postanowienie tut. Sądu z dnia 26.04.2016 r. w zakresie jego punktu 2 nie przysługiwało zażalenie do NSA",

- art. 258 § 4 p.p.s.a. "które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a polegające na braku zastosowania naruszonego przepisu, jako podstawy prawnej, gwarantującej stronie postępowania złożenia zażalenia do NSA na postanowienie z dnia 26.04.2016 r. w zakresie jego punktu 2". W oparciu o powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości lub w odpowiedniej części.

3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem rozstrzygnięcie podjęte przez Sąd pierwszej instancji odpowiada prawu. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wskazane w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Oznacza to, że zażalenie przysługuje stronie tylko na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, a ponadto zażalenie jest dopuszczalne tylko, kiedy ustawa jednoznacznie stanowi o możliwości jego wniesienia.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy p.p.s.a., wprowadzona ustawą nowelizująca, mocą której został zmieniony m.in. art. 260 p.p.s.a. Na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, art. 260 p.p.s.a. otrzymał w § 1 następujące brzmienie: "Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy". W § 2 przyjęto natomiast, że "W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" a w § 3, że "Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym".

Postępowanie zostaje wszczęte z dniem złożenia skargi przez uprawniony podmiot. Oznacza to, że przy przyjętym w art. 54 § 1 p.p.s.a. trybie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) są przedmiotem skargi, datę wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wyznacza data wniesienia skargi do tego organu. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę za pośrednictwem organu w dniu 24 grudnia 2015 r., a więc już w dacie obowiązywania zmian wynikających z ustawy nowelizującej. Zastosowanie zatem będzie miał art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, z którego wynika obecnie, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego stosuje odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oznacza to, że skoro Sąd pierwszej instancji, w którym orzeka referendarz, od którego postanowienia wniesiono sprzeciw, rozpoznając ten środek odwoławczy orzeka jako Sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, to wydane przez niego postanowienie, na podstawie art. 260 p.p.s.a. jest prawomocne i nie służy już od niego żaden środek zaskarżenia. Prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcie nie wynika w tym przypadku także z żadnego przepisu szczególnego.

Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Przepis art. 178 p.p.s.a. natomiast stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną (a więc odpowiednio również zażalenie), wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną (zażalenie), której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z art. 180 p.p.s.a. z kolei wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną (zażalenie), jeżeli ulegały one odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. W niniejszej sprawie skarżącemu nie przysługiwało zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji z 26 kwietnia 2016 r., a więc zażalenie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu.

Z powyższych względów i na podstawie art. 180 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.