Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie drogi dojazdowej na nasypie w kwestii wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. 1

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie drogi dojazdowej na działce nr [...] na powstałym nasypie - skarpie przy ul. [...] w W., gmina L. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Skarżący Z. L. pismem z dnia 11 marca 2016 r. wystąpił o wstrzymanie wykonania objętego skargą rozstrzygnięcia ze względu na wyrządzenie znacznej szkody materialnej oraz trudne do odwrócenia skutki. Argumentując powyższe wnioskodawca poniósł, że uznanie przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, iż w wyniku budowy stawu rybnego wraz z zapleczem i ogrodzeniem na działkach nr [...], [...] i [...], przy wykonaniu grobli od strony działki nr [...] doszło do przekroczenia granic nieruchomości, może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie rozbiórki. Jednocześnie zaznaczył, że fakt naruszenia granic nie został dostatecznie wyjaśniony. W ocenie skarżącego nieuwzględnienie wniosku może naruszyć jego dobra materialne poprzez częściowe zniszczenie mienia bądź ewentualną przebudowę infrastruktury na jego działkach. Wskazał również, że konieczność wykonania robót budowlanych, czy też dokumentacji zamiennej wygeneruje dodatkowe koszty.

Uczestniczka postępowania ustosunkowując się do przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania wniosła o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek, zważył:

W świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przy czym chodzi tu o szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.

O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyduje to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zatem rozważyć jakie skutki prawne i faktyczne może wywołać objęta wnioskiem o wstrzymanie decyzja.

Nadto zaznaczyć wypada, że instytucja wstrzymania wykonania odnosi się jedynie do takich zaskarżonych aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu, tj. nakazują stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku lub dokonanie określonej czynności podlegającej wyegzekwowaniu w trybie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu przez pojęcie "wykonania aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 136/09 – dostępne, tak jak i inne orzeczenia powołane przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10).

W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że akty administracyjne uchylające ze względu na brak przedmiotu wykonania, nie kwalifikują się do zastosowania wobec nich instytucji wstrzymania wykonania. W zawisłej sprawie wnioskiem objęta jest decyzja kasatoryjna organu odwoławczego, wydana na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca

1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.). Zatem decyzja ta, ze swej istoty nie podlega wykonaniu i nie wymaga wykonania, gdyż nie jest źródłem żadnych obowiązków, nakazów czy zakazów. Nie wywołuje ona żadnych skutków materialnoprawnych i nie dotyka bezpośrednio sfery prawnej skarżącego. Jej konsekwencją jest rozpoznanie sprawy na nowo celem jej załatwienia. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, by jej wykonanie stwarzało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków.

Także przywołana w uzasadnieniu wniosku argumentacja nie mogła przemawiać za jego uwzględnieniem. Obawy związane z ponownym rozpoznaniem sprawy przez organ I instancji, jak również ewentualne zobowiązanie skarżącego do przedłożenia projektu zamiennego oraz nakazanie usunięcia części zrealizowanego obiektu na terenie, co do którego nie posiada on prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - jako przedwczesne, nie mogły być brane pod uwagę. Wskazać przyjdzie, że wydane w następstwie zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie organu I instancji, przy uwzględnieniu jego dwuinstancyjnego charakteru, nie zamyka skarżącemu drogi sądowej.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

-----------------------

3