Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2026 r. sygn. akt II SO/Kr 1/26 o wymierzeniu organowi grzywny za nieprzekazanie skargi w sprawie z wniosku R.P. o wymierzenie Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej w [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] grzywny za nieprzekazanie skargi z 27 listopada 2025 r. na bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej na wniosek z 21 października 2025 r. postanawia oddalić zażalenie.

Pismem z 23 stycznia 2026 r. R.P. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o wymierzenie grzywny Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], za nieprzekazanie skargi z 27 listopada 2025 r. na bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej, wskazując przy tym, że to kolejny przypadek w okresie ostatnich dwóch miesięcy, gdy organ nie wykonuje obowiązku przekazania skargi.

W odpowiedzi na wniosek, w piśmie z 16 marca 2026 r. organ wskazał, że naruszenie obowiązku przekazania skargi jeszcze nigdy mu się nie zdarzyło, nieprawomocny wyrok już zapadł, a skarżąca nadużywa prawa.

Z akt sprawy głównej (II SAB/Kr 4/26) ustalono, że 27 listopada 2025 r. skarżąca wniosła do organu skargę w formie dokumentu elektronicznego. Następnie 19 grudnia 2026 r. pełnomocnik organu przekazał wydruk skargi i papierową odpowiedź na skargę. 22 stycznia 2026 r. pełnomocnikowi organu doręczono wezwanie do nadesłania oryginału skargi i odpowiedzi na skargę w formie dokumentu elektronicznego, stosownie do § 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1003) dalej: "rozporządzenie". 26 stycznia 2026 r. pełnomocnik organu wykonał wezwanie.

WSA w Krakowie wyrokiem z 11 marca 2026 r. II SAB/Kr 4/26 stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa, zobowiązał organ do wydania aktu lub dokonania czynności i zasądził od organu na rzecz skarżącej 100 zł tytułem kosztów postępowania.

Postanowieniem z 31 marca 2026 r., II SO/Kr 1/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w punkcie 1. wymierzył organowi grzywnę za nieprzekazanie skargi w kwocie 100 złotych, w punkcie 2. zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 złotych. W uzasadnieniu wskazał, że skarga z 27 listopada 2025 r. powinna zostać przekazana do 12 grudnia 2025 r., a tymczasem została przekazana 19 grudnia 2025 r. – opóźnienie wyniosło więc 7 dni. WSA podniósł, że już sama ta okoliczność w połączeniu z wnioskiem skarżącej sprawia, że wymierzenie grzywny jest zasadne. W zakresie wysokości grzywny Sąd pierwszej instancji nie mógł abstrahować od tego, że organ stanowi spółką kapitałową. Uzasadniając wysokość wymierzonej grzywny WSA podkreślił, że nie chodzi o często występujący przed sądami administracyjnymi organ w znaczeniu ustrojowym (administracji rządowej lub administracji samorządowej), lecz o organ w znaczeniu funkcjonalnym, który nigdy wcześniej nie był stroną postępowania sądowoadministracyjnego.

Na powyższe postanowienie organ wywiódł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) dalej: "u.d.i.p.", poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że informacje dotyczące umów cywilnoprawnych w zakresie zarządu nieruchomościami (usługi sprzątania) stanowią informację publiczną, podczas gdy wnoszący zażalenie w tym zakresie działa jako podmiot prywatny (przedsiębiorca), a nie organ wykonujący zadania publiczne;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej: "p.p.s.a." oraz art. 21 pkt 1 u.d.i.p., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że wnoszący zażalenie dopuścił się zwłoki w przekazaniu skargi podlegającej sankcji grzywny, w sytuacji gdy żądane informacje nie stanowiły informacji publicznej, co wyklucza reżim terminów przewidzianych w u.d.i.p.

W związku z powyższymi zarzutami organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Wniósł także o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zawarto argumentacją mającą na celu wykazanie zasadności ww. zarzutów.

W piśmie stanowiącym odpowiedź na zażalenie skarżąca wniosła o jego oddalenie w całości; utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia ewentualnie - w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny za dopuszczalne rozpoznania sprawy reformatoryjnie – o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez podwyższenie wysokości wymierzonej grzywny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. na organie administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, spoczywa obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z całymi aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niezastosowanie się do tego obowiązku obwarowane zostało sankcją w postaci możliwości złożenia przez skarżącego wniosku o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Jak wyjaśniono w doktrynie, ratio legis tej regulacji polega na zabezpieczeniu sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w]: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2013). Zasadniczo Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, ponieważ grzywna ta ma mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Od zasady, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, dopuszczalne są wyjątki. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. określenie, że "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że kwestia ta została pozostawiona uznaniu sądu. Sąd powinien zatem wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc także przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a także to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ten obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały NSA z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, że nałożenie grzywny za przekroczenie terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. wiąże się z funkcją represyjną, albowiem możliwość nałożenia grzywny na organ realizuje konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Wymierzenie grzywny pełni także funkcję prewencyjną, ponieważ służy również zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ, jak i przez pozostałe organy.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że przekazanie skargi nastąpiło z naruszeniem art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Jak już wyżej wskazano, sankcją związaną z naruszeniem ww. terminu jest możliwość orzeczenia przez sąd administracyjny grzywny na wniosek skarżącego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.

W warunkach przedmiotowej sprawy wymierzenie grzywny miało wyłącznie prewencyjny charakter. Organ wykonał bowiem swój obowiązek przed wydaniem postanowienia, a złożona przez skarżącą skarga została już rozpoznana.

Zważywszy na powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymierzenie grzywny w wysokości 100 złotych jawi się jako adekwatne i wystarczające do osiągnięcia jej prewencyjnego celu, a okoliczność ta została prawidłowo uzasadniona przez Sąd pierwszej instancji. Słusznie WSA wskazał, że nie chodzi o często występujący przed sądami administracyjnymi organ w znaczeniu ustrojowym (administracji rządowej lub administracji samorządowej), lecz o organ w znaczeniu funkcjonalnym, który nigdy wcześniej nie był stroną postępowania sądowoadministracyjnego (dopiero w 2026 r. zarejestrowano 7 spraw tego samego rodzaju zainicjowanych przez tę samą skarżącą).

Odnosząc się do pierwszego zarzutu zażalenia stwierdzić należy, że wykracza on poza przedmiot zaskarżonego postanowienia.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, albowiem wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 (art. 209 p.p.s.a.). Postanowienie wydane w przedmiotowej sprawie nie należy do żadnej z tych kategorii orzeczeń.