Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca) Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 13 lutego 2025 r. nr SKO 4101/161/2025 w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości.

Zaskarżoną decyzją z 13 lutego 2025 r., nr SKO 4101/161/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ II instancji) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Kłodzko (dalej: Wójt, organ I instancji) z 10 grudnia 2024 r., nr OPSGK.RŚPS.4204.200.358.2024 w przedmiocie przyznania M. J. (dalej: strona, skarżący) zasiłku celowego na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi w kwocie 91.000,00 zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika m.in., że strona w dniu 30 września 2024 r. złożyła wniosek o przyznanie ww. pomocy na odbudowę budynku mieszkalnego położonego w O. przy "ul. [...]".

Po rozpatrzeniu ww. wniosku, Wójt wydał decyzją z 10 grudnia 2024 r. orzekł o przyznaniu zasiłku celowego na remont albo odbudowę lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi w kwocie 91.000,00 zł. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał m.in. przepisy art. 2 ust. 1, art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 39 ust. 1 i 2, art. 40 ust. 2 i 3, art. 106 ust. 1 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283, ze zm.; dalej: uops) a także art. 69b ust.1-7 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1473, ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że "powołana na podstawie Zasad udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku" - Komisja do spraw ustalania szkód i szacowania strat powstałych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych na terenie Gminy Kłodzko dokonała oszacowania wysokości szkód, przyjmując procentowy udział uszkodzenia/zniszczenia budynku na poziomie 45,50%.

Strona w ustawowym terminie wniosła odwołanie od ww. decyzji, nie zgadzając się z przyznaną kwotą zasiłku i kwestionując oszacowanie zakresu zniszczeń. Jej zdaniem powinna otrzymać pełną kwotę, tj. 200 tys. zł. Wskazała przy tym, że jest właścicielem bardzo dużego budynku mieszkalnego w O. przy "ul.[...]", budynek ten jest wpisany do "wykazu budynków zabytkowych". Budynek jest bardzo duży i wymaga dużych nakładów na doszczętnie zniszczony parter i cztery piwnice.

SKO decyzją z 13 lutego 2025 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano m.in., że w przypadku strony procentowy stopień zniszczeń/uszkodzeń lokalu mieszkalnego spowodowany powodzią wynosi 45,50%. Taki szacunek uszkodzenia lokalu mieszkalnego wynikał z przyjęcia, że procentowy zakres uszkodzeń wynosił: fundamentów 40%, ścian 60%, stropów 60%, dachu 0% oraz innych elementów 50%. Zgodnie z Zasadami za 1% zniszczenia przysługuje pomoc w wysokości 2.000,00 zł. Tak więc pomoc jaka przysługuje stronie wynosi 91.000,00 zł (2000,00 zł x 45,50 %). SKO argumentowało, że dokonało analizy akt sprawy, w szczególności kwalifikacji uszkodzeń/zniszczeń elementów budynku oraz procentowego udziału uszkodzeń/zniszczeń w lokalu mieszkalnym i stwierdziło, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z wiążącymi organ Zasadami. Z kolei procentowy udział uszkodzeń/zniszczeń w lokalu został obliczony według wzoru wskazanego w załączniku nr 8 i 8a do ww. Zasad. Odnosząc się do treści odwołania SKO wskazało, że dla przejętego w "Zasadach (...)" wzoru służącego do obliczenia procentowego udziału uszkodzenia/zniszczenia nie ma znaczenia powierzchnia domu mieszkalnego oraz to czy jest to budynek wpisany do rejestru zabytków. SKO nadmieniło, że organ pomocy społecznej jest związany zarówno szacunkiem w tym zakresie dokonanym przez osoby uprawnione, mające stosowną wiedzę w tym zakresie, jak i kwotą jaką może przyznać i wypłacić, a która wynika z procentowego udziału uszkodzenia/zniszczenia budynku.

W skardze do WSA skarżący podtrzymał wniosek o przyznanie pomocy w pełnej wysokości, tj. 200 tyś zł. Argumentował przy tym, że skala zniszczenia budynku była wynikiem pęknięcia tamy w S. W tym kontekście wskazywał na odpowiedzialność Państwa za poniesione szkody.

Skarżący swoją argumentację podtrzymał w piśmie z 22 maja 2025 r., dołączając do niego kopię decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 15 listopada 2024 r., nakazującą zarządcy suchego zbiornika przeciwpowodziowego w S. na potoku M. likwidację zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego poprzez wykonanie określonych robót i czynności. W jego ocenie to Skarb Państwa nie dopełnił obowiązków związanych z utrzymaniem ww. tamy.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz.143; dalej: p.p.s.a.), w zakresie realizowanej kontroli, sąd nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez sąd.

W wyniku przeprowadzonej kontroli sądowej, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja SKO, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wbrew odmiennemu zapatrywaniu skarżącego odpowiadają prawu.

Na samym wstępie - przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi - wypada zaakcentować, że wspomniany wyżej brak związania zarzutami skargi nakłada na Sąd – przede wszystkim - obowiązek zrekonstruowania materialnoprawnego wzorca przyznania wnioskowanej pomocy.

Sąd zatem wskazuje, że na podstawie art. 40 ust. 2 uops zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, przy czym według art. 39 ust. 1-2 uops zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 1 i 2 uops, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.

Wniosek skarżącego o przyznanie pomocy w formie ww. zasiłku związany był z wystąpieniem powodzi i objęcia obszaru K. stanem klęski żywiołowej. Gmina ta została objęta rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wykazu gmin, w których są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r., oraz rozwiązań stosowanych na ich terenie (Dz. U. z 2024 r. poz. 1371).

Zauważyć następnie należy, że ustawodawca dokonał zmian normatywnych, mających zastosowanie w sprawach dotyczących pomocy państwa udzielanej poszkodowanym wskutek powodzi z września 2024 r., modyfikujących warunki przyznania zasiłku celowego. Zmiany te wprowadzono kolejno:

1) ustawą z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1473, ze zm.; dalej: ustawa zmieniająca);

2) ustawą z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1717; dalej: ustawa z dnia 21 listopada 2024 r.).

W szczególności należy podkreślić – co ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy – że mocą art. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. wprowadzono zmiany do ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, zaś mocą jej art. 19 wprowadzono zmiany do ustawy zmieniającej, dodając do niej art. 69b. Przy tym przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. weszły, co do zasady, w życie w dniu 26 listopada 2024 r. Czyli podkreślić należy, co ma istotne znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy, że omawiane zmiany obowiązywały już zarówno w dacie wydania zaskarżonej decyzji SKO, jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta.

Zgodnie z dodanym art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej, obowiązującym od dnia 26 listopada 2024 r., zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 uops, z przeznaczeniem na remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego, jest przyznawany osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej tej osoby albo rodziny.

Część zasiłku celowego, o którym mowa w art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej, wypłaca się w kwocie 50 tys. zł przed wydaniem decyzji o ustaleniu prawa do tego zasiłku, na podstawie wniosku złożonego przez osobę poszkodowaną w terminie 4 dni od dnia złożenia wniosku (art. 69b ust. 3 ustawy zmieniającej).

W przypadku nieustalenia prawa do zasiłku celowego, o którym mowa w art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej, albo ustalenia kwoty tego zasiłku w wysokości niższej niż określona w art. 69b ust. 3 albo 4 ustawy zmieniającej, wypłacona część zasiłku podlega zwrotowi odpowiednio w kwocie wypłaconej albo w kwocie różnicy między kwotą wypłaconą a kwotą zasiłku ustaloną zgodnie z art. 69b ust. 4 i 5 ustawy zmieniającej (art. 69b ust. 6 ustawy zmieniającej). Część zasiłku celowego, o którym mowa w art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej, podlegającą zwrotowi, uznaje się za świadczenie nienależnie pobrane, o którym mowa w art. 6 pkt 16 uops (art. 69b ust. 7 ustawy zmieniającej).

W ustawie z dnia 21 listopada 2024 r. nie występują przepisy przejściowe, co wskazuje na konieczność stosowania art. 69b ustawy zmieniającej do osoby albo rodziny, które poniosły stratę w wyniku klęski żywiołowej, to jest powodzi we wrześniu 2024 r., z uwzględnieniem stanu faktycznego danej sprawy.

W art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. unormowano, że przepisy art. 69b ustawy zmieniającej stosuje się również do wniosków o przyznanie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Złożone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dokumenty i oświadczenia na potrzeby ustalenia dochodu i sytuacji majątkowej nie podlegają rozpoznaniu.

Podsumowując dokonaną analizę obowiązującego stanu prawnego wypada zatem zauważyć, że w przepisach art. 69b ustawy zmieniającej prawodawca ustanowił szczególną podstawę prawną udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego dla osób, które poniosły straty wskutek powodzi we wrześniu 2024 r., w stosunku do ogólnej podstawy prawnej określonej w art. 40 ust. 2 uops. Chociaż wspomniany przepis nawiązuje do treści art. 40 ust. 2 uops, to w istocie ustanawia nową formę świadczenia w postaci "zasiłku celowego z przeznaczeniem na remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego". Co jest jednak najistotniejsze w świetle jednoznacznego brzmienia art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej omawiany zasiłek celowy "jest przyznawany" osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi a nie "może być przyznany" - jak stanowi art. 40 ust. 2 uops. Oznacza to, że decyzja w sprawie takiego zasiłku nie jest decyzją wydawaną przy zastosowaniu uznania administracyjnego, lecz pozostaje decyzją związaną. Przyznanie pomocy jest więc obligatoryjne, jeśli wnioskodawca spełnia ustawowe kryteria udzielenia pomocy ze środków publicznych (por. wyrok WSA w Opolu z 10 lipca 2025 r., I SA/Op 368/25).

Pomoc udzielana na podstawie omówionych wyżej regulacji stanowi wykonywanie przez gminę zadania zleconego z zakresu administracji rządowej (art. 18 ust. 1 pkt 4 uops). Sposób wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego ustala wojewoda (art. 22 pkt 1 uops), zaś gmina, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kieruje się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę (art. 110 ust. 2 uops). Choć ustanowione w oparciu o art. 22 pkt 1 uops wytyczne wojewody nie mają charakteru aktu prawa miejscowego, a więc nie mogą stanowić podstawy prawnej podejmowanych decyzji administracyjnych w sprawie przyznania zasiłków celowych na podstawie art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 40 ust. 2 uops, to jednak wiążą gminę na podstawie art. 110 ust. 2 uops i powinny być respektowane przez gminę przy wypłacie zasiłków celowych ze środków finansowych przekazanych gminie z budżetu państwa na ten cel (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 3501/16).

Dodatkowo nie można stracić z pola widzenia, że celem art. 110 ust. 2 uops jest ujednolicenie zasad postępowania, aby uniknąć sytuacji nierównego traktowania osób, które znalazły się w identycznej lub podobnej sytuacji w wyniku klęski żywiołowej (wyrok NSA z 25 stycznia 2017 r., II GSK 2985/16).

W uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć organy obu instancji powołały zatwierdzone 18 października 2024 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Zasady udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r.

W postanowieniach ogólnych Zasad podano, że pomoc jest udzielana między innymi w formie pomocy remontowo-budowlanej, przyznawanej na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 uops, na którą składają się: a) zasiłek na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi, zwany dalej: "zasiłkiem na odbudowę budynku mieszkalnego"; b) zasiłek na remont albo odbudowę budynku gospodarczego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi, zwany dalej: "zasiłkiem na odbudowę budynku gospodarczego", obydwa przyznawane przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, co koresponduje z art. 110 ust. 7 uops, na mocy którego wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy.

Konsekwentnie, pkt 6 części I Zasad stanowi, że zasiłki remontowo-budowlane przyznawane są rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym, zwanymi dalej "osobami uprawnionymi", jeśli w dniu wystąpienia powodzi: 1) prowadziły gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym lub; 2) posiadały i stale użytkowały budynek gospodarczy – które zostały zniszczone lub uszkodzone w wyniku tego zdarzenia.

O ile Zasady nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego, to jednak tego rodzaju wytyczne odzwierciedlają założenia, na jakie przeznaczone zostało finansowanie z budżetu państwa w celu realizacji zadania zleconego z zakresu administracji rządowej. Wiąże się to jednocześnie z możliwościami finansowymi organu pomocy społecznej realizującego zadanie zlecone. Wykonując zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej i dokonując wypłaty środków finansowych przekazanych na zasiłki celowe na usuwanie skutków klęski żywiołowej, organ pomocowy powinien zatem uwzględniać przeznaczenie środków publicznych określone w wytycznych organu rządowego. Dlatego też organ pomocowy powinien dokonać oceny określonych okoliczności występujących w danej sprawie nie tylko w świetle norm prawa materialnego powszechnie obowiązujących zawartych w uops, lecz także z uwzględnieniem Zasad (por. wyrok WSA w Opolu z 10 lipca 2025 r., I SA/Op 368/25).

W świetle przywołanych przepisów można zatem przyjąć, że podstawową materialnoprawną przesłanką przyznania pomocy w oparciu o art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 40 ust. 2 uops jest powstanie "straty/szkody w wyniku/na skutek powodzi" oraz to, że strata/szkoda dotyczy "budynku mieszkalnego", "lokalu mieszkalnego", "budynku gospodarczego".

Przenosząc przytoczone rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy dostrzec, że organy obu instancji zgodnie przyjęły, że oszacowane przez Komisję uszkodzenia/zniszczenia budynku mieszkalnego skarżącego w wyniku powodzi wyniosły 45,50 %, co uzasadniało przyznanie wnioskowanej pomocy.

Przy tym wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego - w ocenie Sądu - oszacowanie zniszczeń nastąpiło z poszanowaniem przepisów prawa.

Wypada zauważyć, że Punkt III Zasad stanowi, iż kwota zasiłku na odbudowę w jednym budynku mieszkalnym wynosi do 200 tys. zł. Kwoty pomocy finansowej przyznawane w zależności od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń (1% zniszczenia = 2 tys. zł) określa załącznik nr 1 do Zasad. Kwoty zasiłków składających się na pomoc remontowo-budowlaną, przyznawane są w przypadku oszacowania procentu zniszczeń/uszkodzeń na poziomie co najmniej 5% budynku lub lokalu. Stosownie do pkt VI Zasad, oszacowania szkód dokonuje osoba posiadająca uprawniania zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości albo komisja do spraw szacowania strat, powołana przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w której bierze udział pracownik organu nadzoru budowlanego wykonujący zadania służbowe. Jednocześnie w uzasadnionych przypadkach, w tym stosownie do potrzeb oraz w sposób wykluczający konflikt interesów, zamiast pracownika organu nadzoru budowlanego, o którym stanowi ust. 1, w pracach komisji do spraw szacowania strat może wziąć udział inna osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje, zwłaszcza z uwzględnieniem uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie stosownie do art. 12 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, ze zm.).

Sąd podkreśla w tym miejscu, że powierzenie czynności szacowania uszkodzeń osobie posiadającej wiedzę i doświadczenie w szacowaniu szkód daje gwarancję rzetelnego ustalenia procentowego stopienia zniszczenia/uszkodzenia całego budynku, zgodnie z ustalonymi ww. Zasadami.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji przyznał skarżącemu pomoc w formie zasiłku na remont budynku mieszkalnego w kwocie 91.000,00 zł, czyli z zachowaniem przytoczonego wyżej algorytmu w związku z oszacowaniem procentu zniszczeń/uszkodzeń lokalu na poziomie 45,50%.

Dalej Sąd dostrzegł, że - jak wynika z akt sprawy - oceny uszkodzeń lokalu mieszkalnego dokonała osoba posiadająca uprawnienia w zakresie, o których mowa w Zasadach. W skład komisji, która oszacowała straty lokalu skarżącego wchodziła osoba posiadająca stosowne uprawnienia nr ewidencyjny P. [...]/[...]/[...]/[...]. Okoliczność ta wprost wynika z przekazanych przez organ wyjaśnień z 5 stycznia 2026 r., jak i treści Zarządzenia Nr 129/2024 Wójta Gminy Kłodzko z dnia 17 września 2024 r., zmieniającego zarządzenie w sprawie powołania stałej komisji do spraw ustalania szkód i szacowania strat powstałych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych na terenie Gminy Kłodzko.

Wypada też nadmienić, że do oceny uszkodzeń budynku podmioty, dokonujące szacowania strat mogą pomocniczo wykorzystać załączniki nr 8 i 8a do Zasad.

Jak wynika z przekazanych akt administracyjnych, ocenę uszkodzeń budynku mieszkalnego skarżącego przeprowadzono w oparciu o wspomniane załączniki. Załączniki te określają wzór obliczenia procentowego stopnia zniszczeń budynku przy uwzględnieniu procentowego udziału zniszczeń w poszczególnych elementach budynku, składających się na jego całość: a) Fundamenty oraz fundamenty ze ścianami piwnic - 15% (współczynnik do wzoru: 0,15), b) Ściany nośne - 25% (współczynnik do wzoru: 0,25), c) Stropy - 20% (współczynnik do wzoru: 0,20), d) Dach -15% (współczynnik do wzoru: 0,15), e) Inne elementy - 25% (współczynnik do wzoru: 0,25).

W oparciu o ustalony stan faktyczny sprawy obliczono procentowy stopień zniszczenia/uszkodzenia całego budynku, według wzoru: "a x (procentowy zakres uszkodzeń/zniszczeń) + b x (procentowy zakres uszkodzeń/zniszczeń) + c x (procentowy zakres uszkodzeń/zniszczeń) + d x (procentowy zakres uszkodzeń/ zniszczeń) + e x (procentowy zakres uszkodzeń/zniszczeń) = procentowy udział uszkodzenia/zniszczenia".

Tak jak wyżej wspomniano, w niniejszej sprawie ustalono, że procentowy stopień zniszczeń/uszkodzeń lokalu mieszalnego skarżącego spowodowany powodzią wyniósł 45,50%. Taki szacunek uszkodzenia wynikał z przyjęcia przez komisję do spraw szacowania strat, że procentowy zakres uszkodzeń wynosił: fundamentów oraz fundamentów ze ścianami piwnic – 40 %, ścian - 60%, stropów - 60%, dachu - 0% oraz innych elementów - 50% i zastosowania do tych procentowych uszkodzeń wyżej wskazanych współczynników. W oparciu o powyższe wyliczono, iż procentowy stopień zniszczeń/uszkodzeń budynku wynosi 45,50%. A skoro za 1% zniszczenia, zgodnie z Zasadami przysługuje pomoc w wysokości 2.000 zł., to organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że skarżącemu przysługuje pomoc w kwocie 91.000,00 zł.

Sąd stwierdza, że organy związane były zarówno szacunkiem w tym zakresie, dokonanym przez osobę uprawnioną i mającą stosowną wiedzę w tym zakresie, jak i kwotą zasiłku, która wynika z procentowego udziału uszkodzenia/zniszczenia lokalu mieszkalnego.

Stanowisko skarżącego, który domagał się pomocy w maksymalnej możliwej wysokości jest nieuzasadnione. Wypłata zasiłku w kwocie 200.000,00 zł możliwa byłaby jedynie w wypadku stwierdzenia 100% czyli całkowitego zniszczenia budynku.

Sąd nie kwestionuje istotnego stopnia uszkodzeń budynku skarżącego – co zresztą wprost wynika z oszacowania Komisji – niemniej na pewno nie doszło do jego całkowitego zniszczenia. Okoliczność tą potwierdza sam skarżący, który we wniosku o przyznanie pomocy z 30 września 2024 r. wskazał, że został zalany parter budynku do wysokości 1,30 metrów. Z dostępnych dokumentów, w tym zdęć przekazanych przez skarżącego wynika, że budynek objęty wnioskiem pomocowym ma trzy kondygnacje. Znajdujące się w aktach administracyjnych dołączone do odwołania zdjęcie budynku zostało opatrzone adnotacją skarżącego, z której również wynika, że został zalany tylko parter.

A zatem kierując się "Instrukcją/wytycznymi szacowania procentowego szkód w elementach budynku uszkodzonych w wyniku powodzi" należy uznać, że Komisja przyjęła adekwatny zakres zniszczeń poszczególnych elementów budynku.

Zarzuty skarżącego dotyczące postulowanego przyczynienia się do zniszczenia budynku działań podmiotów, za które to działania odpowiedzialność ponosiłby Skarb Państwa, nie zasługiwały na uwzględnienie. Przyznanie wnioskowanej pomocy uzależnione jest – przede wszystkim – od oszacowanej skali uszkodzeń. Pomoc ta nie ma charakteru odszkodowania, tym bardziej odszkodowania za zawinione lub niezawinione działania określonych podmiotów (w tym podmiotów za których działania odpowiadałby Skarb Państwa). A zatem podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z przerwaniem tamy w S. i kwestii odpowiedzialności za tą katastrofę nie mają żadnego wpływu na zakres przyznanego świadczenia.

Reasumując, stwierdzić przyjdzie, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i jego oceny zgodnie z zasadami, wynikającymi w szczególności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Brak jest też podstaw do przyjęcia dyspozycji art. 8 i art. 11 k.p.a. Sąd miał również na uwadze, że organy wskazały - stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia.

W sprawie prawidłowo zastosowano opisane wyżej normy prawa materialnego oraz dyrektywy Zasad mające zastosowanie w związku z odesłaniem art. 110 ust. 2 uops.

Nadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.