II SA/Wa 16/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-09-03	
Data wpływu	2024-01-03	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Arkadiusz Koziarski. /sprawozdawca/
Danuta Kania /przewodniczący/
Joanna Kube	
Symbol z opisem	6480	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Sygn. powiązane	III OSK 2963/24	
Skarżony organ	Prezes Sądu	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 572; art. 107 § 3; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2024 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...]	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] odmawiającą P. D. udostępnienia informacji publicznej.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z [...] lipca 2023 r. P. D. (dalej "skarżący") wystąpił do Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie postanowienia uchylającego decyzję Sądu Rejonowego w sprawie nieuwzględnienia wniosku Prokuratury Regionalnej w [...] o areszt wobec L. C..

Pismem z dnia 1 sierpnia 2023 r. Prezes Sądu Okręgowego w [...] wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez jego podpisanie.

Skarżący w dniu 28 sierpnia 2023 r. uzupełnił brak formalny wniosku dodatkowo w piśmie z dnia 28 sierpnia 2023 r. wyjaśnił, iż motywacją do złożenia wniosku była chęć zapoznania się z argumentacją Sądu uznające postanowienie za niepodpisane.

Decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...] Prezes Sądu Okręgowego

w [...], powołując się na art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, z późn. zm.), dalej: "u.d.i.p.", w zw. z art. 104 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.), dalej "k.p.a.", odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej w zakresie postanowienia wraz z uzasadnieniem uchylającego decyzję Sądu Rejonowego w sprawie nieuwzględnienia wniosku Prokuratury Regionalnej w [...] o areszt wobec L. C..

W uzasadnieniu organ na wstępie wyjaśnił, że wnioskowana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną.

Dalej organ wskazał, że ustawodawca przewidział przypadki, w których prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu, taką regulacją jest art. 5 ust. 2 u.d.i.p, który stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to stanowi przełożenie art. 47 Konstytucji, zgodnie z którym każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Organ podał, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego do sfery życia prywatnego należą m.in. informacje o stanie zdrowia, sytuacji majątkowej oraz działalności zawodowej najbliższych członków rodziny.

Następnie organ podniósł, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że w ramach zderzenia się dwóch wartości - konstytucyjnego prawa do informacji i prawa do prywatności - nie można bezwzględnie przyznać priorytetu temu pierwszemu, gdyż wykluczona jest nadmierna ingerencją w sferę życia prywatnego. Nie istnieje formuła zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji, gdyż prawo dostępu do informacji nie ma charakteru bezwzględnego, a jego granice wyznaczone są m.in. przez konieczność respektowania praw i wolności innych podmiotów, w tym przez konstytucyjnie gwarantowane prawo do ochrony życia prywatnego.

Prezes Sądu Okręgowego w [...] stwierdził, że uwzględniając, iż prawo do prywatności jest wartością chronioną konstytucyjnie, której ograniczenie nastąpić może jedynie na mocy ustawy, przyjąć należy, że w odniesieniu do osoby fizycznej, udostępnienie danych osobowych (w tym właśnie imienia i nazwiska) powinno się ograniczyć wyłącznie do takich sytuacji, które wskazane zostały w art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. Organ wskazał, że przychyla się do stanowiska, które traktuje art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. jako regulację kompleksowo wyznaczającą granice prawa do prywatności.

Dalej organ podniósł, że regulacja art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wskazuje, iż prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Z orzeczenia wydanego w sprawie nie wynika, aby oskarżony we wskazanej sprawie był osobą pełniącą funkcję publiczną. Zdaniem organu wobec tego zaistniały przesłanki ograniczające dostęp do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). W sytuacji, gdy wnioskowane informacje stanowią informacje publiczną, niezbędne jest bowiem ustalenie czy istnieją przesłanki ograniczające dostęp do informacji publicznej. Kluczowe dla oceny, czy organ ma obowiązek anonimizując częściowo daną informację, wydać w związku z tym na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej - decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w tej części, czy też anonimizacja ta nie niesie konieczności wydania takiej decyzji, gdyż nie stanowi odmowy udostępnienia informacji publicznej - jest to, czy anonimizowana informacja jest wprost objęta zakresem żądania wniosku, czy też pojawia się "przy okazji" udostępniania informacji publicznej, np. dane osobowe wymagające anonimizacji znajdują się na żądanym nośniku informacji publicznej, lecz nie są objęte uzewnętrznionym we wniosku zainteresowaniem wnioskodawcy, które odnosi się do fragmentów irrelewantnych z punktu widzenia ochrony danych osobowych.

Organ podkreślił, że osoba, której dotyczy wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną, lecz znaną z uwagi na prowadzone działalności gospodarcze. Zatem organ może odmówić udostępnienia informacji publicznej z uwagi na prywatność osoby fizycznej i nie znajduje w tym przypadku wyłączenie wyrażone w art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p.

Prezes Sądu Okręgowego w [...] podał, że okoliczność, iż dana osoba jest osobą publiczną, powszechnie znaną, stanowiącą obiekt zainteresowania zwłaszcza mediów, tzw. celebrytą, nie czyni jej bowiem w żadnym razie podmiotem pełniącym funkcje publiczne. Ta konkretna sprawa, której dotyczy wniosek złożony przez skarżącego, jest sprawą indywidualną odnoszącą się do określonej osoby prywatnej, jej praw oraz obowiązków, a także penalizacji niezgodnego z prawem zachowania. Wnioskowane informacje dotyczą wyłącznie tej konkretnej prywatnej sprawy D. M., stąd wskazana przez skarżącego we wniosku czynność anonimizacji nie jest w stanie zapobiec naruszeniu dóbr osobistych tej konkretnej i znanej już osoby, przeciwko której prowadzone jest to postępowanie. Żądane przez skarżącego informacje nie podlegały zatem udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak to już bowiem wyżej wskazano, ustawa zapewnia dostęp do informacji publicznej a nie publiczny dostęp do wszystkich informacji znajdujących się w posiadaniu organu (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 grudnia 2017 r" II SAB/Gd 68/17).

Organ stwierdził, że skarżący zna personalia ww. osoby, w sprawie której

w postępowaniu karnym prowadzonym przed Sądem Okręgowym w [...] zostało wydane postanowienie, zatem ujawnienie nawet zanonimizowanej wersji takiego orzeczenia prowadziłoby do możliwości identyfikacji i stanowiłoby to bez wątpienia naruszenie sfery prywatności tej osoby. W rozpoznawanej sprawie udzielenie żądanych informacji na zasadzie informacji publicznej spowodowałoby brak gwarancji, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] zadba o ochronę sfery dóbr osobistych ww. oskarżonych osób i nie dopuści do udostępnienia informacji niepublicznych osobom trzecim.

W ocenie organu dane objęte wnioskiem, nie mogą zostać udostępnione, ponieważ prowadziłoby to do ujawnienia prawnie chronionych informacji. Zdaniem organu wydane przez Sąd orzeczenie stanowi informację publiczną, a Prezes Sądu Okręgowego w [...] jest obowiązany udostępniać informacje publiczne na wniosek, jednakże w sytuacji złożenia wniosku o udzielenie informacji w zakresie postanowienia Sądu Okręgowego w [...], wydanego w stosunku do konkretnej osoby, prawo dostępu do żądanych informacji zostało ograniczone, bowiem dane objęte wnioskiem stanowią przedmiot ochrony tajemnicy ustawowej. Z uwagi bowiem na dokonaną kwalifikację wniosku, a także zdefiniowanie ciążącego na organie, prawnego obowiązku, należało wszcząć postępowania administracyjne i wydać decyzję odmowną.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Skarżący podniósł, że skoro wnioskował o udostępnienie przedmiotowego orzeczenia nawet po anonimizacji, to nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwołującym się do ograniczenia ze względu na prywatność.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] Prezes Sądu Apelacyjnego w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 16 ust. 2 u.d.i.p., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenie prawa do dostępu do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności

i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Ograniczenia w dostępie do informacji publicznej określa przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Organ II instancji wskazał, że przesłankę prywatności osoby fizycznej należy powiązać z konstytucyjnym potwierdzeniem prawa do prywatności uregulowanym w art. 47 Konstytucji RP, który to przepis nakłada na władze publiczne obowiązek ochrony chronionych prawem dóbr jednostki przed nieuzasadnioną ingerencją państwa oraz działających w jego imieniu organów. Wyżej wskazana regulacja pozwala na ochronę prywatności (interesów) indywidualnego podmiotu, a zatem stwarza ochronę dla informacji dotyczących sytuacji osobistej czy majątkowej podmiotu prywatnego

w zakresie, w jakim ich ujawnienie mogłoby zagrażać lub naruszać interes osoby prywatnej. Jednym z aktów prawnych ustanawiających ochronę takich dóbr należy przede wszystkim ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), dalej "u.o.d.o." oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego

i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych

w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, dalej "RODO".

Zgodnie z art. 4 pkt 1 oraz motywem 26 RODO, za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Prezes Sądu Apelacyjnego wskazał, że cytowany przepis dotyczący danych osobowych zawiera zwrot "wszelkie informacje", co świadczy, że intencją ustawodawcy było określenie danych osobowych szeroko, a więc w odniesieniu do każdego aspektu osoby, jej stosunków osobistych i rzeczowych (majątkowych), jej życia zawodowego, prywatnego, wykształcenia, wiedzy czy cech charakteru (por. J. Barta, P. Fajgielski, R. Markiewicz, Ochrona danych osobowych. Komentarz. Wydanie III, Zakamycze 2004, s. 370- 371).

Organ II instancji podniósł, że skarżący wskazał w treści wniosku imię i nazwisko osoby, które przedmiotowe orzeczenie dotyczyło. Odnosząc się do zawartego we wniosku żądania udostępnienia zanonimizowanej kopii postanowienia wraz

z uzasadnieniem, w sprawie, w której skarżący wskazał imię i nazwisko strony, Prezes Apelacyjnego w [...] stwierdził, iż żądanie skarżącego zmierza do ustalenia sytuacji procesowej podmiotu prywatnego. Zdaniem organu II instancji anonimizacja orzeczenia i uzasadnienia nie odniosłaby, w sytuacji tak sformułowanego żądania, zamierzonego celu, byłaby jedynie iluzoryczna i pozorna. Żądana informacja nie dotyczy informacji o działaniu sądów jako instytucji publicznej, a zmierza do ustalenia danych dotyczących sytuacji procesowej konkretnego podmiotu prywatnego. Skarżący zmierza do ustalenia, w jaki sposób zakończyło się postępowanie wobec konkretnej osoby. Celem skarżącego - realizowanym przy wykorzystaniu prawa do dostępu do informacji publicznej - jest uzyskanie informacji o nowych okolicznościach dotyczących sytuacji osobistej indywidualnie określonej osoby. Dlatego też, prawo do informacji publicznej podlegało ograniczeniu w zakresie udostępnienia wskazanych wyżej danych.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, że decyzja ta jest błędna i narusza prawo. Ponownie podniósł, że skoro wnioskował o udostępnienie przedmiotowego orzeczenia nawet po anonimizacji, to nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwołującym się do ograniczenia ze względu na prywatność.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podmiot udostępniający informację publiczną w postaci wyroku sądu i jego uzasadnienia ma obowiązek przeanalizować ich treść i rozważyć, czy pomimo usunięcia danych identyfikujących osobę fizyczną, jak imię i nazwisko, dokumenty te nie zawierają innych informacji pozwalających na ustalenie, kogo dotyczy orzeczenie - nie chodzi tu wyłącznie o identyfikację oskarżonego, ale również innych uczestników postępowania. Informacje te mogą dotyczyć charakteru popełnionego czynu, okoliczności jego popełnienia, takich jak miejsce, czas, szkód i krzywd, jakich doznał pokrzywdzony, etc. W każdym jednak wypadku, chodzi o dane umożliwiające zidentyfikowanie osoby fizycznej, znajdujące się w treści wyroku i jego uzasadnienia (zob. np. wyrok NSA z dnia 14 marca 2023 r. III OSK 7229/21, LEX nr 3523380).

Organ II instancji stwierdził, że żądanie w przedmiotowej sprawie dotyczy osoby, która nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Sam fakt, że dana osoba czy też informacje o niej występuje w przestrzeni publicznej nie czyni z tej osoby automatycznie osoby pełniącej funkcje publiczne. Nie każda osoba publiczna jest osobą pełniącą funkcję publiczną. Ustawodawca zaś ograniczył dostęp do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej, przy czym ograniczenie to nie dotyczy osób pełniących funkcje publiczne, a nie osób publicznych. Zakładając nawet, że osoba, której dotyczy wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest osobą publiczną, w związku publikacjami prasowymi jej dotyczącymi, brak jest podstaw do przyjęcia, że osoba ta jest osobą pełniącą funkcje publiczne.

Prezes Sądu Apelacyjnego wskazał również, że podstawą do ograniczenia wynikającego z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. stanowi prywatność osoby fizycznej. Przesłankę prywatności osoby fizycznej należy powiązać z konstytucyjnym potwierdzeniem prawa do prywatności uregulowanym w art. 47 Konstytucji RP, który to przepis nakłada na władze publiczne obowiązek ochrony dóbr prawem chronionych jednostki przed nieuzasadnioną ingerencją. Ustawodawca połączył pojęcie "prywatności" z prawną kategorią osoby fizycznej. Prywatność osoby fizycznej jest zatem pewną sytuacją prawną konkretnego człowieka. Jest to pewna korzystna sytuacja prawna podlegająca ochronie chociażby przez to, że informacje mieszczące się w zakresie pojęcia prywatności nie mogą być, co do zasady, udostępniane (poza wyjątkami ustawowo określonymi) nawet w ramach realizacji publicznego prawa podmiotowego innego podmiotu do uzyskania informacji publicznej. Tego rodzaju korzystna sytuacja prawna może być rozważana

w kontekście pewnego rodzaju "interesu prywatnego" rozumianego jako specjalna kategoria interesu indywidualnego wyodrębniana w oparciu o kryterium przedmiotowe. Interes prywatny należy zatem rozumieć jako interes nawiązujący do pojęcia prywatności, czy dobra prywatnego jako dobra własnego, oderwanego od bezpośredniej relacji pomiędzy jednostką, a wspólnotą publicznoprawną, w której ona żyje i w tym sensie "nieinstytucjonalny", a dotyczący spraw osobistych. Celem u.d.i.p. jest ochrona prywatności w rozumieniu art. 47 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Natomiast z art. 51 ust. 1 i 2 Konstytucji RP wynika, że nikt nie może być obowiązany, inaczej niż na podstawie ustawy, do ujawniania informacji dotyczących jego osoby oraz że władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne

w demokratycznym państwie prawnym. U.d.i.p. służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej.

Podsumowując organ II instancji wskazał, że samo posiadanie statusu osoby publicznie znanej, chociażby poprzez publikacje prasowe czy też popełnienie przestępstwa związanego z bezpieczeństwem w ruchu drogowym, które to pozostaje

w sferze zainteresowania obywateli, nie jest równoznaczne z pełnieniem funkcji publicznej. Z uwagi na charakter sprawy, w których zapadło orzeczenie, objęte wnioskiem

o udostępnienie informacji publicznej, a także towarzyszące mu zainteresowanie mediów, czy opinii publicznej, można jedynie przyjąć, że osoba, której to orzeczenie dotyczy, jest osobą powszechnie znaną (osobą publiczną). Jednakże, nie czyni to z tej osoby automatycznie osoby pełniącej funkcje publiczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Regulacją prawną uszczegóławiającą realizację konstytucyjnego prawa do informacji publicznej jest u.d.i.p., określająca zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych. Akt ten wskazuje też, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Zakres przedmiotowy informacji publicznej wymienia art. 6 u.d.i.p. Na podstawie powyższych regulacji przyjmuje się, iż każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz, podmiotów sprawujących funkcje publiczne albo odnosząca się do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu.

Wyjątki od powyższej zasady wprowadzają przepisy art. 5 u.d.i.p. W myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Natomiast według art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Jak wynika z treści art. 5 u.d.i.p., a także z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, przy czym ograniczenie to może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w przepisach okoliczności.

W niniejszej sprawie okolicznością niesporną było to, iż spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania u.d.i.p. Nie ulega bowiem wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego w [...], jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt q u.d.i.p.). Natomiast żądane przez skarżącego informacje we wniosku z [...] lipca 2023 r. stanowiły dane publiczne, tj. orzeczenie sądu powszechnego stanowiące dokument urzędowy (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p.).

Sporna między stronami w niniejszej sprawie była natomiast kwestia ograniczenia dostępu do wnioskowanej informacji ze względu na prywatność osoby fizycznej.

Wyjaśnić należy, że szeroko rozumiana sfera prywatności, poddana z mocy art. 47 Konstytucji RP ochronie prawnej, obejmuje cztery elementy, tj. życie prywatne, życie rodzinne, cześć i dobre imię. Nie jest to wyliczenie ani rozłączne, ani wyczerpujące. Jak podnosi się zaś w doktrynie obowiązkiem władzy publicznej jest przyznanie jednostce rzeczywistych środków prawnych do ochrony przed naruszeniem interesów określonych w art. 47 Konstytucji RP. Na organach władzy publicznej ciąży najpierw obowiązek unikania sytuacji zagrażających prywatności (zob. M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86 (47), Warszawa 2016). Nie można też pominąć, że prawo do prywatności zaliczane jest także do dóbr osobistych, o których mowa w art. 23 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r., poz. 1061, z późn. zm.), dalej "K.c.". Nie budzi wątpliwości, że katalog dóbr osobistych określony w art. 23 K.c. ma charakter otwarty i obejmuje także dobra osobiste związane ze sferą życia prywatnego. Co więcej, w literaturze podnosi się, że prawo do ochrony sfery życia prywatnego obejmuje prawo do intymności oraz prawo do prywatności. Sfera intymności obejmuje "ten zakres faktów dotyczących jednostki i jej przeżyć, który w zasadzie nie jest przez nią ujawniany nawet osobom najbliższym i którego odsłonięcie przed kimkolwiek wywołuje zawsze uczucie wstydu, zakłopotania i udręki" (A. Kopff: Koncepcja praw do intymności i do prywatności życia osobistego (zagadnienia konstrukcyjne), Studia Cywilistyczne, t. XX, Kraków 1972, s. 33). W świetle tej koncepcji, ochrona prawna sfery intymności ma charakter absolutny. Nie istnieją jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby uzasadnić wkroczenie w tę sferę, usprawiedliwić zainteresowanie innych faktami objętymi sferą intymności jednostki (tak: K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz do art. 23, Wyd. 30, Warszawa 2022). Szczególny charakter tej dziedziny życia człowieka uzasadnia zatem udzielenie jej silnej ochrony prawnej, bowiem przetwarzanie danych osobowych może spowodować naruszenie dobra osobistego

w postaci prawa do prywatności (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I CSK 190/12, OSNC 2013, nr 5, poz. 67 oraz WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 488/21 oraz WSA w Łodzi w wyroku z dnia 16 grudnia 2022r., sygn. akt II SA/Łd 419/22, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślenia też wymaga, że w związku z tym, iż w sprawie wydana została decyzja administracyjna to, stosownie do treści art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie organy zobowiązane były kierować się, określonymi

w k.p.a., ogólnymi zasadami postępowania oraz przepisami określającymi ich obowiązki w postępowaniu dowodowym. Stosownie do treści art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. obliguje zaś do wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Na podstawie art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Z kolei art. 11 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. nakazują należycie umotywować podjęte rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna zawiera m.in.: rozstrzygnięcie (pkt 5) oraz uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 6). W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie decyzji wydanej w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ze względu na prywatność osoby fizycznej, powinno zatem zawierać konkretną, przekonującą argumentację wskazującą na konieczność zastosowania ograniczenia dostępu do informacji publicznej z tej przyczyny. Brak, ogólność lub pozorność takiej argumentacji świadczy o naruszeniu art. 107 § 1 i 3 k.p.a., skutkującym koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, bowiem zarówno w zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji brak jest adekwatnego rozważenia, czy żądana informacja publiczna winna być chroniona z uwagi na prywatność osoby fizycznej. Zdaniem Sądu organ również dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. albowiem stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony.

Podnieść przede wszystkim należy, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak jest jakichkolwiek argumentów wskazujących, iż orzeczenie, którego udostępnienia domagał się skarżący zawiera dane, które winny być chronione z uwagi na prywatność osoby fizycznej. Organ nie ustalił i nie wyjaśnił w uzasadnieniu wydanej decyzji, jakiego rodzaju dane orzeczenie to zawiera i nie ocenił, czy tego rodzaju dane podlegają ochronie ze względu na prywatność osoby fizycznej. Argumentacja organu I instancji ma charakter ogólny, nieodnoszący się do specyfiki tej konkretnej sprawy. Organ I instancji skupił się w istocie na tym, że osoba, której dotyczy wnioskowane orzeczenie nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne oraz podniósł, że udostępnienie tego orzeczenia nawet

w wersji zanonimizowanej pozwalałoby na jej identyfikację.

Na stronie 4 decyzji w akapicie drugim od góry jest wprawdzie stwierdzenie wskazujące, że "Ta konkretna sprawa, której dotyczy wniosek złożony przez skarżącego, jest sprawą indywidualną odnoszącą się do określonej osoby prywatnej, jej praw oraz obowiązków, a także penalizacji niezgodnego z prawem zachowania. Wnioskowane informacje dotyczą wyłącznie tej konkretnej prywatnej sprawy D. M., stąd wskazana przez skarżącego we wniosku czynność anonimizacji nie jest w stanie zapobiec naruszeniu dóbr osobistych tej konkretnej i znanej już osoby, przeciwko której prowadzone jest to postępowanie." Stwierdzenie to jest jednak cytatem zaczerpniętym z wyroku WSA

w Gdańsku z dnia 213 grudnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Gd 68/17, a organ I instancji nie zaznaczył wyraźnie, że cytat ten zwiera stwierdzenia aktualne także w niniejszej sprawie.

Nieco bogatsze w konkretne argumenty jest uzasadnienie decyzji organu II instancji. Organ ten wyjaśnił bowiem, że wnioskowane orzeczenie zawiera dane, które umożliwiałyby ustalenie "sytuacji procesowej konkretnego podmiotu prywatnego". Organ ten nie wyjaśnił jednak co rozumie przez pojęcie "sytuacji procesowej", ani też dlaczego, jego zdaniem, winna ona być zaliczona do sfery prywatności osoby fizycznej podlegającej ochronie.

Zarówno organ I jak i II instancji zauważa, że skarżący zna imię i nazwisko osoby, której dotyczy przedmiotowe orzeczenie.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 191/13 (orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, iż kontrola sądowa podejmowanych działań w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa, musi być pełna, a zatem musi być prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych. Ewentualne przedstawienie sądowi administracyjnemu dokumentów, których udostępnienia odmawia się wnioskodawcy, nie oznacza, że strona będzie mogła się z nimi zapoznać w ramach prawa do przeglądania akt sprawy w sądzie. W przypadku, w którym istota sporu sprowadza się do odmowy udostępnienia konkretnych dokumentów (w ramach żądania udostępnienia informacji publicznej), dokumenty te nie podlegają udostępnieniu zainteresowanemu w trakcie postępowania sądowego.

Uznając, że powyższy pogląd jest aktualny również w sprawach, w których odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje ze względu na prywatność osoby fizycznej, Sąd zapoznał się z treścią orzeczenia, którego udostępnienia domagał się skarżący.

Zdaniem Sądu, w świetle treści wnioskowanego przez skarżącego orzeczenia zarówno argumentacja zawarta w decyzji organu I jak i II instancji jest niewystarczająca do uznania, że istotnie w niniejszej sprawie zachodziła konieczność odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej.

Zauważyć należy, że fakt wydania postanowienia, którego dotyczył wniosek

o udostępnienie informacji publicznej był komentowany w mediach, wraz z podaniem imienia i nazwiska osoby, wobec której zostało ono wydane, z podaniem treści jego rozstrzygnięcia i powodów wydania. Tytułem przykładu wskazać tu należy artykuł dostępny na stronie internetowej Polskiej Agencji Prasowej https://www.[...].

Skarżący znał zatem imię i nazwisko osoby, której dotyczy przedmiotowe orzeczenie. Znał również poniekąd sytuację procesową tej osoby w postepowaniu,

w którym wydane zostało to orzeczenie. W treści wniosku wskazał bowiem, że wnosi

o udostępnienie "scanu postanowienia po anonimizacja uchylającego decyzję Sądu Rejonowego w sprawie nieuwzględnienia wniosku Prokuratury Regionalnej w [...] o areszt wobec L. C.." Ponadto w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji odmawiającej udostępnienia skarżącemu informacji publicznej ujawniona została częściowo sytuacja procesowa L. C.. W decyzji tej wskazano bowiem, że organ "odmawia udostępnienia informacji publicznej w zakresie postanowienia wraz z uzasadnieniem uchylającego decyzję Sądu Rejonowego w sprawie nieuwzględnienia wniosku Prokuratury Regionalnej w [...] o areszt wobec L. C.."

Trudno w tej sytuacji stwierdzić, jakiego rodzaju dane zawarte w przedmiotowym postanowieniu, poza imieniem i nazwiskiem strony postępowania oraz wskazaniem, że uchylono postanowienie w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania, zdaniem organu należą do sfery prywatności konkretnej osoby fizycznej i powodują konieczność wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Z uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji kwestie te nie wynikają.

Zdaniem Sądu w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem powyższych uwag. Organ biorąc pod uwagę treść wnioskowanego postanowienia ustali, jakiego rodzaju dane ono zawiera i oceni, czy dane te w okolicznościach niniejszej sprawy winny być chronione ze względu na prywatność osoby fizycznej. W przypadku, gdy organ ponownie będzie zmierzał do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w sporządzi uzasadnienie decyzji spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako: "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd nie orzekł, albowiem zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć

o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie.

W zawiadomieniu o terminie rozprawy skierowanym do skarżącego zawarte było pouczenie o treści art. 210 § 1 p.p.s.a., jednakże mimo tego skarżący nie złożył wniosku o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.