II GSK 266/09 - Wyrok

Data orzeczenia	2010-01-06	
Data wpływu	2009-03-30	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Joanna Kabat-Rembelska
Małgorzata Korycińska
Stanisław Gronowski /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6037 Transport drogowy i przewozy	
Hasła tematyczne	Transport	
Sygn. powiązane	II SA/Gl 790/08	
Skarżony organ	Dyrektor Izby Celnej	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2007 nr 125 poz 874; art.42 ust.1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2006 nr 151 poz 1089; par.3 ust.3; Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych	
Tezy
Dla oceny wywiązania się przewoźnika z obowiązku uiszczenia wymaganej opłaty, o której mowa  w art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz w przepisach § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089 ze zm.), co może stanowić delikt administracyjny, miarodajny jest stan prawny z daty kontroli drogowej, nie zaś decyzji w przedmiocie nałożenia kary pie-niężnej.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędziowie Joanna Kabat-Rembelska NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Maciej Nawrocki po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 790/08 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd oddala skargę kasacyjną	
Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 790/08, wydanym w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej opłaty, uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Sąd pierwszej instancji ustalił następujący stan faktyczny sprawy:

W dniu [...] lutego 2007 r. około godziny [...] inspektorzy Izby Celnej w K. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości D. zatrzymali do kontroli pojazd samochodowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą ciężarową ([...]), którego właścicielem jest M. W., zwany dalej "skarżącym". Kierowca pojazdu okazał m.in. ważną, przedziurkowaną, miesięczną kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych, której samoprzylepny odcinek (winieta) nie został jednak umieszczony w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby.

W następstwie wszczętego w dniu [...] marca 2008 r. postępowania administracyjnego Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 3.000 zł z tytułu wykonywania przewozu po drogach krajowych bez uiszczenia wymaganej opłaty.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano m.in. art. 42 ust. 1, art. 93 ust. 1 i pkt 4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej dalej "utd", oraz § 3 ust. 2 i 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". W świetle art. 42 ust. 1 utd podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie. Zgodnie z art. 93 ust. 1 utd uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1 (w tym m.in. funkcjonariusze celni), mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. W myśl pkt. 4.1. załącznika do wspomnianej ustawy wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 3.000 zł. Zgodnie z § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia, według redakcji obowiązującej w dacie kontroli pojazdu, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. W myśl ust. 2 karta opłaty składa się z dwóch części: 1) winiety samoprzylepnej umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu; 2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty. Stosownie do § 3 ust. 3 rozporządzenia dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części karty opłaty łącznie. Zgodnie zaś z ust. 4 pkt 1 powołanego paragrafu nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty winieta nieprzedziurkowana lub nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1. Z dniem 7 listopada 2007 r., a więc już w dacie orzekania w sprawie przez organy administracji publicznej, przepisy § 3 ust. 2-4 uległy zmianie. I tak, stosownie do ust. 2 powołanego wyżej paragrafu karta opłaty składa się z dwóch części: winiety samoprzylepnej, zwanej dalej "winietą", umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu (pkt 1); odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty (pkt 2). Zgodnie z ust. 3 rozporządzenia dowód uiszczenia opłaty stanowią obie przedziurkowane części karty opłaty łącznie. W myśl zaś z ust. 4 pkt 1 powołanego wyżej paragrafu nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty odcinek kontrolny nieprzedziurkowany i winieta nieprzedziurkowana oraz nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1.

Według organu pierwszej instancji nieumieszczenie winiety trwale na szybie pojazdu w sposób, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, jest równoznaczne z wykonywaniem przewozu po drogach krajowych bez uiszczenia wymaganej opłaty, a tym samym niedopełnieniem obowiązku, o którym mowa w art. 42 ust. 1 utd.

Rozpoznając odwołanie skarżącego Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając w całej rozciągłości stanowisko organu pierwszej instancji.

W następstwie skargi skarżącego, jak to już wskazano, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 790/08 uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Według Sądu pierwszej instancji zasadniczą kwestią jest rozstrzygnięcie, czy w sprawie został naruszony art. 42 ust. 1 utd w sytuacji, gdy podmiot wykonujący przewóz drogowy po drogach krajowych nabył i posiada ważną kartę opłaty, a jedynie winieta (jedna z części karty opłaty) nie została umieszczona wewnątrz pojazdu w sposób wynikający z przepisów podustawowych, tj. powołanego wyżej rozporządzenia.

Sąd pierwszej instancji wskazał na wspomnianą wyżej zmianę stanu prawnego w okresie między datą kontroli drogowej a wydanymi w sprawie decyzjami. Według nowego § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty "odcinek kontrolny nieprzedziurkowany i winieta nieprzedziurkowana oraz nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1". W ocenie Sądu pierwszej instancji dopiero łączne (kumulatywne) spełnienie wszystkich, wymienionych w tym przepisie przesłanek stwarza podstawę do przyjęcia, że opłata za przejazd po drogach krajowych nie została uiszczona. Innymi słowy, w razie stwierdzenia w czasie kontroli, tak jak w niniejszej sprawie, że w pojeździe znajdują się zarówno odcinek kontrolny przedziurkowany, jak i winieta przedziurkowana, lecz jedynie nieumieszczona na szybie pojazdu w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, brak jest podstaw do uznania, że podmiot wykonujący przewóz nie uiścił opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, rozważając zagadnienie, czy organy powinny brać pod uwagę brzmienie przepisu rozporządzenia obowiązującego w dacie dokonania kontroli, czy też w dacie orzekania, Minister Transportu w rozporządzeniu zmieniającym z dnia 15 października 2007 r. nie zawarł żadnych przepisów intertemporalnych w tym zakresie, regulując jedynie kwestię postępowań dotyczących zwrotu niewykorzystanej w całości lub w części opłaty rocznej, które to przepisy nie mają zastosowania w niniejszej sprawie (§ 5). Ustalając stan faktyczny sprawy należało zatem uwzględnić stan stwierdzony w trakcie dokonywania kontroli, natomiast skutki należało już ocenić, biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący w czasie orzekania. W ocenie Sądu pierwszej instancji organy obu instancji nieprawidłowo przyjęły, że do oceny okoliczności mających stanowić podstawę nałożenia kary pieniężnej winny znaleźć zastosowanie przepisy rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dacie przeprowadzenia kontroli. Podstaw takich nie daje w żadnej mierze treść rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 15 października 2007 r., nowelizującego omawiane rozporządzenie, gdyż brak w nim wyraźnego uregulowania, że do spraw wszczętych i niezakończonych mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, w sytuacji, w której prawodawca dokonując zmiany obowiązujących dotychczas przepisów nie zawiera w nich żadnych wskazówek odnośnie ich stosowania w toczących się postępowaniach, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowego prawa, zastosowanie powinna znaleźć nowa regulacja prawna. Milczenie ustawodawcy w tym zakresie sprawia bowiem, że należy kierować się ogólnymi zasadami prawa, w tym regułą lex posteriori derogat legi priori. W konsekwencji, w tego rodzaju przypadkach od chwili wejścia w życie nowego prawa stosować go należy do wszelkich stosunków, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju: zarówno tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały przed wejściem w życie nowych przepisów, ale trwają w czasie dokonywania zmiany prawa (por. S. Wronkowska, M. Zieliński - Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Wydawnictwo Sejmowe str. 84). Skoro w trakcie kontroli ujawniono fakt posiadania przez kierowcę przedziurkowanego odcinka kontrolnego i winiety samoprzylepnej, a jedyne stwierdzone w tym zakresie uchybienie polegało na nieumieszczeniu winiety na przedniej szybie pojazdu, orzekając już po zmianie omawianych przepisów organy nie mogły przyjąć, że przedsiębiorca nie uiścił opłaty za przejazd po drogach krajowych. Nie istniały w dacie orzekania przesłanki do nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drogach krajowych pojazdem bez uiszczenia należnej opłaty.

Niezależnie od powyższych zdaniem Sąd pierwszej instancji nasuwają się wątpliwości co do tego, czy Minister Transportu, wydając rozporządzenie, nie przekroczył zakresu delegacji zawartej w art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Z przepisu tego wynika bowiem, że rozporządzenie powinno określać rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 2, oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Tymczasem można przyjąć, że treść § 3 ust. 4 rozporządzenia, określająca w jakich sytuacjach należy uznać, że opłata za przejazd po drogach krajowych została uiszczona, leży poza zakresem spraw wynikających z ustawowej delegacji. Kwestia oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym jest bowiem uregulowana w art. 75 i następne Kodeksu postępowania administracyjnego. Akt hierarchicznie niższego rzędu, jakim jest rozporządzenie względem ustawy, może jedynie zawierać - zgodnie z art. 92 Konstytucji RP - regulację prawną mieszczącą się w zakresie upoważnienia ustawowego przy uwzględnieniu wytycznych dotyczących treści aktu. Jednakże dalsze rozważanie tego zagadnienia nie ma jednak znaczenia dla finalnego wyniku postępowania sądowego gdyż, jak to wskazał Sąd pierwszej instancji, nawet na gruncie pierwotnej redakcji rozporządzenia, obowiązującej w dacie orzekania przez organy brzmieniu, brak było podstaw do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, skoro dysponował ważną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji i zasadzenie zwrotu kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, tj.:

art. 42 ust. 1 i ust. 7 utd;

§ 3 rozporządzenia.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej omówiono całą historię toczącego się postępowania przed organami administracji publicznej oraz Sądem pierwszej instancji oraz wskazano treść przepisów, na które powoływał się skarżący, organy i Sąd pierwszej instancji.

Skarga kasacyjna polemizuje ze stanowiskiem zajętym przez Sąd pierwszej instancji, że w sprawie należało zastosować przepisy znowelizowanego rozporządzenia. Jak wskazuje, fakty stanowiące podstawę wymierzenia kary pieniężnej, a które miały miejsce w czasie obowiązywania starej ustawy, muszą być oceniane według tej starej ustawy, gdyż tylko do niej strona mogła dostosować swe działania w dacie kontroli. Ponadto, decyzja wymierzająca karę pieniężną ma charakter decyzji deklaratoryjnej, a nie konstytutywnej, a zatem, zgodnie z ustalonym orzecznictwem, należy brać pod uwagę przepisy obowiązujące w dacie konkretyzowania danego stosunku, a więc przepisy poprzednie.

Skarga kasacyjna akcentuje znaczenie przepisu § 3 ust. 3 rozporządzenia, w świetle którego dowodem uiszczenia opłaty są obie części karty opłaty łącznie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

W świetle zaskarżonego wyroku oraz skargi kasacyjnej sporna jest kwestia jakie przepisy mają w sprawie zastosowanie dla oceny wywiązania się skarżącego z obowiązku wniesienia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, o której mowa w art. 42 ust. 1 utd, a mianowicie, czy miarodajne są tutaj przepisy powołanego rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych obowiązujące w dacie wykonywania przewozu (data kontroli drogowej), które to stanowisko prezentuje skarżący, czy też znowelizowane przepisy tego rozporządzenia, obowiązujące w dacie orzekania (stanowisko Sądu pierwszej instancji). Według Sądu pierwszej instancji, jak to wyżej wskazano, jeżeli nowe przepisy nie ustalają reguł kolizyjnych w zakresie stosowanego prawa, zastosowanie znajduje nowa regulacja prawna, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowego prawa (Lex posterior derogat legi priori). W ocenie Sądu pierwszej instancji omawiana wyżej zasada znajduje zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, a zatem dla oceny wywiązania się skarżącego z obowiązku wniesienia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych miarodajne są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji. To stanowisko, jak już wskazano, kwestionuje skarga kasacyjna.

Powyższe zagadnienie stanowi przedmiot międzyczasowego prawa (intertemporalnego). Kwestie, jaki przepis powinien obowiązywać w razie zmiany prawa, powinien unormować prawodawca. Jeżeli tego nie uczyni, co jest mankamentem legislacyjnym, powyższy problem musi wówczas rozstrzygnąć organ stosujący prawo.

W polskim prawie, a w każdym razie w prawie publicznym, w tym w prawie administracyjnym, brak jest wykształconych reguł dla rozwiązywania wspomnianych problemów intertemporalnych. Temu zagadnieniu poświęca uwagę orzecznictwo i piśmiennictwo. Podstawową zasadą, od której istnieją wyjątki, jest tutaj niedziałanie prawa wstecz (lex retro non agit). Zasadę tę można wyprowadzić z przepisu art. 2 Konstytucji RP, statuującego konstrukcję państwa prawa.

Piśmiennictwo podjęło próbę ustalenia zasad prawa międzyczasowego. Żadna z tych zasad nie ma i mieć nie może absolutnego charakteru, a stopień ich realizacji w określonej sprawie (lub grupie podobnych co do charakteru spraw) polega na wyważeniu proporcji, w jakiej te zasady nawzajem na siebie oddziaływają w odniesieniu do danej materii jurydycznej (por. T. Sokołowski [w:] A. Kidyba (red.), K. Kopaczyńska-Pieczniak, E. Niezbecka, Z. Gawlik, A. Janiak, A. Jedliński, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, LEX, 2009.). Najbardziej podstawową zasadą międzyczasowego prawa jest niedziałanie prawa wstecz (lex retro non agit), którą na gruncie prawa cywilnego wyraża art. 3 k.c., w myśl którego ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że wynika to z jej brzmienia lub celu.

W razie kolizji, czy w sprawie ma zastosowanie przepis dotychczasowy, czy nowy, przyjmuje się, że przepis dotychczasowy ma zastosowanie, jeżeli pod jego rządem powstał (zmienił się albo wygasł) stosunek prawny, którego treść została bezpośrednio wyznaczona przez ten przepis. Na tej podstawie sformułowana została ogólna zasada, w myśl której nowa ustawa nie ma być stosowana przy ocenie tak pozytywnych, jak i negatywnych skutków zdarzeń prawnych, które nastąpiły przed jej wejściem w życie (por. J. Gwiazdomorski, Międzyczasowe prawo prywatne; "Nowe Prawo" 1965, nr 6). Podobne stanowisko prezentowane jest w nowszym piśmiennictwie. I tak, dalsze działanie ustawy dawnej zachodzi, jeżeli należy oceniać wedle jej przepisów zaszłe po wejściu w życie ustawy nowej skutki zdarzenia prawnego, które: 1) nastąpiło przed wejściem w życie ustawy nowej albo 2) nastąpiło po wejściu w życie ustawy nowej i związane jest z sytuacją prawną powstałą przed wejściem w życie ustawy nowej. Zachodzi ono w szczególności, gdy ustawie dawnej dalej podlega, po jej uchyleniu, treść stosunku prawnego powstałego, czy też szerzej - sytuacja prawna powstała, przed jej uchyleniem. Istnienie takiego stosunku prawnego o określonej treści w danym czasie jest bowiem skutkiem zdarzenia prawnego, które nastąpiło przed uchyleniem ustawy dawnej i ukształtowało tę treść. Dalsze działanie ustawy dawnej zachodzi także, jeżeli ustawie dawnej podlegają skutki zdarzenia prawnego, które wprawdzie nastąpiło już po jej uchyleniu, lecz związane jest z sytuacją prawną powstałą, w szczególności stosunkiem prawnym powstałym, pod jej rządami (por. M. Kłoda, Sposoby działania ustawy w prawie międzyczasowym prywatnym; "Przegląd Legislacyjny" 2001.1.7). W świetle piśmiennictwa (por. J. Gwiazdomorski, tamże), powyższa zasada odnosi się w szczególności do czynu niedozwolonego popełnionego pod rządem dawnego prawa. Z powyższych względów, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wspomniana reguła powinna mieć odpowiednie zastosowanie przy ocenie przepisów dotyczących deliktu administracyjnego, a takim jest m.in. wykonywanie przewozu po drogach krajowych bez uiszczenia wymaganej opłaty. Ponadto, przyjęcie powyższego stanowiska generalnie sprzyja poszanowaniu praw nabytych, a także zaufaniu do obowiązującego prawa. Natomiast pogląd wyrażony w Komentarzu do zasad techniki prawodawczej autorstwa S. Wronkowskiej i M. Zielińskiego, na który powołał się Sąd pierwszej instancji, nie odnosi się do powyższej sytuacji. W świetle zasady działania bezpośredniego lub natychmiastowego przepisu nowej ustawy, przepisy nowej ustawy, regulujące samodzielnie treść stosunków prawnych (praw podmiotowych), stosować należy od chwili wejścia nowej ustawy w życie do wszelkich istniejących w tej chwili stosunków prawnych (praw podmiotowych) danego typu (J. Gwiazdomorski, tamże). Innymi słowy, od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa (G. Wierczyński, § 30 [w:] J. Warylewski (red.), T. Bąkowski, P. Bielski, K. Kaszubowski, M. Kokoszczyński, J. Stelina, G. Wierczyński, Zasady techniki prawodawczej. Komentarz). Trwanie danego zdarzenia lub stanu rzeczy, zarówno pod rządem dawnego, jak i nowego prawa, jest więc tym elementem, który pozwala zastosować omawianą wyżej zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. Podobnie, ustawa nowa działa na przyszłość, jeżeli należy oceniać według jej przepisów zaszłe po chwili jej wejścia w życie skutki zdarzenia prawnego, które nastąpiło po tej chwili i nie jest związane z powstałą przed tą chwilą sytuacją prawną (M. Kłoda, tamże).

Z tych względów, podzielając w powyższej kwestii trafność zarzutów skargi kasacyjnej, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, według redakcji obowiązującej w dacie wydania decyzji, gdyż oceniane zdarzenie, jakim według organu było wykonywanie przez skarżącego przewozu po drodze krajowej bez uiszczenia wymaganej opłaty, zostało całkowicie ukształtowane (sfinalizowane, skonsumowane) pod rządem przepisów obowiązujących w dacie kontroli i, co jest oczywiste, zdarzenie to, jak i jego skutki, nie trwały już pod rządem nowego prawa. Reasumując, dla oceny wywiązania się przewoźnika z obowiązku uiszczenia wymaganej opłaty, o której mowa w art. 42 ust. 1 utd oraz w przepisach § 3 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, co może stanowić delikt administracyjny, miarodajny jest stan prawny z daty kontroli drogowej, nie zaś decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Przechodząc do kwestii wywiązania się skarżącego z obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, rozpatrywanej na gruncie rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, według redakcji obowiązującej w dacie kontroli pojazdu, zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, aczkolwiek bliżej nieuzasadnianym, w przedmiocie wniesienia przez skarżącego omawianej opłaty. Skarżący w trakcie kontroli drogowej okazał bowiem dwie przedziurkowane części karty opłaty drogowej. W świetle § 3 ust. 3 powołanego rozporządzenia, czego zdaje się nie dostrzegać skarga kasacyjna, obie części karty opłaty łącznie stanowią dowód uiszczenia omawianej opłaty.

Ponadto, co należy podkreślić, przepis lp. 4.1. zał. do ustawy o transporcie drogowym penalizuje tylko wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, która to okoliczność nie miała w sprawie miejsca, gdyż skarżący okazał organowi obie części opłaty (winiety) za przewóz. Natomiast powyższy przepis, wskazany m.in. przez organ jako podstawa nałożenia kary pieniężnej, nie sankcjonuje karą pieniężną nieumieszczenia winiety trwale na szybie pojazdu.

Zarzucając naruszenie przez Sąd pierwszej instancji § 3 rozporządzenia skarga kasacyjna nie sprecyzowała, który z przepisów tego paragrafu, składającego się z sześciu ustępów, a nadto kilku punktów, naruszył Sąd pierwszej instancji. Stanowi to istotny mankament skargi kasacyjnej. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do domyślania się, naruszenie jakiego przepisu prawa zarzuca skarga kasacyjna.

Wprawdzie nie we wszystkich kwestiach należy się zgodzić ze stanowiskiem zajętym w wyroku Sądu pierwszej instancji, co odnosi się do omówionej już kwestii intertemporalnej, czy też zarzutu wydania rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych z przekroczeniem delegacji zawartej w art. 42 ust. 7 u.t.d., jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy. Istotna jest bowiem, co wyżej wskazano, udokumentowana okoliczność uiszczenia przez skarżącego opłaty za przejazd po drogach krajowych, co wyłącza możliwość nałożenia na skarżącego kary pieniężnej na podstawie lp. 4.1. zał. do ustawy o transporcie drogowym.

W tym stanie sprawy, skoro zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu, skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).