Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2012r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: I odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, II zwrócić uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych).

Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2012 r. wezwano skarżącą E.M. o uiszczenie wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi E.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, a to w kwocie 200,00zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącej w dniu 19 stycznia 2012r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.

Skarżąca uiściła wpis dopiero w dniu 30 stycznia 2012 r.

Postanowieniem z dnia 21 marca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012r., poz. 270) odrzucił skargę E.M. wyjaśniając, iż skarżąca mimo wezwania nie wpłaciła w zakreślonym terminie wymaganej kwoty tytułem wpisu, a uiściła ją dopiero 4 dni po terminie.

Odpis postanowienia o odrzuceniu wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 11 kwietnia 2012r.

W dniu 17 kwietnia 2012r. skarżąca skierowała do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wpłacając jednocześnie, po raz kolejny, należny w sprawie wpis w kwocie 200zł. W uzasadnieniu wnioskodawczyni w pierwszym rzędzie zaznaczyła, że o fakcie uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu dowiedziała się dopiero w dniu 11 kwietnia 2012r., a to po otrzymaniu odpisu orzeczenia o odrzuceniu skargi, gdyż uprzednio pozostawała w uzasadnionym, acz błędnym przekonaniu o terminowym uiszczeniu wpisu. Jak dalej wyjaśniła, zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu nie zostało doręczone jej osobiście, lecz do rąk jej męża. Niefortunnie miało to miejsce w okresie trudnym dla niego z powodów rodzinnych i osobistych, ponieważ jego matka mieszkająca poza miejscem ich zamieszkania (około 70km) z uwagi na nagłe pogorszenie stanu zdrowia wymagała osobistej opieki ze strony syna. Wyjeżdżając nie wspomniał jednak małżonce o fakcie odbioru korespondencji z Sądu, a poinformował ją o tym dopiero po powrocie nadmieniając, że to właśnie w tym dniu upływa ostatni dzień zakreślonego przez Sąd terminu. Tym samym uiszczając wpis zgodnie ze wskazaniami męża skarżąca nie była świadoma uchybienia terminowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012r., poz. 270, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

Jednocześnie zgodnie z treścią art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

Stosownie natomiast do treści art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.

Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone przesłanki przywrócenia terminu zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do jego wniesienia, uprawdopodobnienie braku winy strony oraz dokonanie czynności, której uchybiono.

Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest ustalenie, czy Skarżący podmiot zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów należy wskazać, iż przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku, sąd jest zobligowany ustalić czy pismo to nie jest obarczone brakami formalnymi. Przede wszystkim zaś, czy zostało złożone w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stwierdzenie przekroczenia tego terminu, bądź niedopuszczalności wniosku skutkuje wydaniem postanowienia o odrzuceniu tego pisma.

Ustaleniu podlega w szczególności moment, kiedy w rzeczywistości (obiektywnie) ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności. Oczywistym jest, że analizując tę okoliczność sąd nie przeprowadza postępowania dowodowego z własnej inicjatywy, ale zasadniczo zobligowany jest opierać się na twierdzeniach wnioskodawcy popartych stosownymi dowodami, a także dowodami zgromadzonymi w toku całego postępowania. Jeżeli na skutek zbadania wszystkich okoliczności, sąd dojdzie do przekonania, że przyczyna niezawinionego uchybienia terminowi ustała wcześniej, niż wskazuje wnioskodawca ustala, czy pomimo tego wniosek został złożony w terminie siedmiodniowym od tej daty. Pozytywny wynik przeprowadzonej analizy powoduje, że sąd w dalszej kolejności bada wniosek merytorycznie. Jeżeli zaś dojdzie do przekonania, że strona dokonała wspomnianej czynności po upływie siedmiodniowego terminu wniosek podlega odrzuceniu.

Należy przy tym zaznaczyć, że odrzucając na wspomnianej podstawie wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności, sąd nie musi określić dokładnej daty dziennej ustania przyczyny jego uchybienia. Ważne, aby ustalił, że przyczyna uchybienia terminu ustała wcześniej, niż na siedem dni przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do jej dokonania. Istnieją wszakże przypadki, że strona przez swoje zachowanie w określonym przedziale czasowym eksponowała zdolność podjęcia czynności zmierzających do złożenia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2010r., I OZ 769/10).

W orzecznictwie przyjmuje się przyczyna uchybienia terminowi ustaje najpóźniej w dniu w którym czynność została dokonana, a zatem jest to ostateczna data ustania przyczyny uchybienia (por. postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2004r., sygn. akt III SA 1673/03). W warunkach niniejszej sprawy skarżąca po raz pierwszy uiściła wpis w dniu 30 stycznia 2012r., stąd też przyjmując powyższy pogląd za słuszny właśnie od tej daty należało liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.

Tymczasem swój wniosek o przywrócenie terminu strona wniosła dopiero 17 kwietnia 2012r. stwierdzając, że fakt uchybienia terminowi stał jej się wiadomy dopiero po doręczeniu odpisu postanowienia tut. Sądu z dnia 21 marca 2012r., a to w dacie 11 kwietnia 2012r., co nie odpowiada jednak - zdaniem Sądu - prawdzie.

W aktach sprawy znajduje się bowiem zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku fiskalnego skargi, opatrzony własnoręcznym podpisem samej skarżącej: "M" "E.M.", na którym jako datę doręczenia wskazała dzień 19 stycznia 2012r. W świetle tego dokumentu to nie do rąk męża skarżącej dokonano doręczenia, w związku z czym całkowicie pozbawione znaczenia są okoliczności związane z chorobą jego matki i koniecznością opuszczenia miejsca zamieszkania. Ustawodawca nie wiąże wprawdzie wyraźnie z faktem doręczenia żadnej fikcji zaznajomienia się z treścią otrzymanej przesyłki, a jedynie wyznacza w ten sposób obiektywnie początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej, niemniej jednak w warunkach niniejszej sprawy biorąc pod uwagę treść zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz datę pierwotnego uiszczenia wpisu – domniemywać należy, że skarżąca faktycznie musiała stać się świadoma ciążącego na niej z mocy ustawy obowiązku uiszczenia wpisu (ściślej: zakreślonego terminu) w okresie bezpośrednio następującym po doręczeniu wezwania, w każdym bądź razie przed 30 stycznia 2012r. Tym bardziej wniosek z dnia 17 kwietnia 2012r. był już spóźniony

W tym miejscu przypomnieć należy, że doręczenie stanowi czynność materialno-techniczną, wywołującą określone skutki prawne przez fakty. Polega ono na zgodnym z przepisami umożliwieniu określonej osobie zapoznania się z treścią przeznaczonej dla niej korespondencji. Sąd dokonując, jak w niniejszej sprawie oceny prawidłowości i daty doręczenia, z natury rzeczy opierać się musi na treści akt postępowania, przyjmując w braku nasuwających się wątpliwości stan faktyczny wynikający ze ściśle określonej procedury doręczenia korespondencji sądowej. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż powstałe wskutek zapisków osoby doręczającej korespondencję i samej skarżącej świadectwo faktu i daty doręczenia przesyłki ma charakter dowodu prima facie, kreuje zatem swoiste domniemanie prawidłowości doręczenia, to jednak jego zakwestionowanie w toku niniejszego postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu niewątpliwie wymaga uwiarygodnienia okoliczności przeciwnych. W tym miejscu odwołać się można mutatis mutandis do wypowiedzi Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 30 kwietnia 1998r., sygn. akt III CZ 51/98 zapadłym na gruncie procedury cywilnej, zgodnie z którym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki sądowej jest urzędowym dokumentem potwierdzającym fakt i datę doręczenia.

Twierdzenia wnioskodawczyni, niepoparte żadnymi dowodami, pozostają zatem w rażącej sprzeczności z obrazem stanu faktycznego zrekonstruowanym w oparciu o akta postępowania sądowo-administracyjnego. W ocenie Sądu stanowią one nieudolną próbę stworzenia podstaw faktycznych dla uzyskania pożądanego skutku procesowego w sprawie o przywrócenie terminu i w związku z tym nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia sądu.

Wobec powyższego stwierdzając, że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w terminie siedmiodniowym od ustania przyczyny uchybienia terminu, wniosek podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a.