Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Jarosław Szaro po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2021 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] września 2020 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2015 r. - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę.

Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęły skargi (2 dokumenty) wniesione w imieniu i na rzecz J. w [.] (dalej: Spółka/skarżąca). Pierwsza została podpisana przez adwokata TL (powołującego się na pełnomocnictwo substytucyjne od tymczasowego pełnomocnika szczególnego adwokata AC), druga przez LCH (jedynego wspólnika Spółki).

Z uwagi na powzięcie przez Sąd informacji o brakach w składzie zarządu Spółki, a także braki formalne skargi, zwrócono się do adwokata TL oraz LCH o wyjaśnienie, czy mają wiedzę o działaniach podejmowanych w celu obsadzenia zarządu Spółki. Z otrzymanych informacji wynikało, że sąd rejestrowy wyznaczył Spółce kuratora w celu podjęcia czynności zmierzających do powołania zarządu lub do jej likwidacji, a ponadto do reprezentowania Spółki w podatkowym postępowaniu odwoławczym. LCH oświadczyła ponadto, że z uwagi na ustanowienie dla Spółki kuratora, nie widzi potrzeby zgłaszania wniosku o ustanowienie dla Spółki kuratora dla celów postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ w jej przekonaniu ww. kurator jest uprawniony do reprezentowania Spółki także w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W dniu 15 grudnia 2020 r. adwokat TL przedłożył pełnomocnictwo z 14 października 2019 r. do reprezentowania Spółki, podpisane przez LCH, ale nie przedłożył pełnomocnictwa substytucyjnego. Z przedłożonego do akt odpisu pełnego z KRS wynikało jednak, że wpisu wykreślającego LCH jako członka zarządu Spółki dokonano 25 listopada 2020 r. Natomiast z pisma LCH z 14 grudnia 2020 r. wynikało, że została ona odwołana z funkcji członka zarządu w dniu 13 grudnia 2019 r.

Ponieważ skargi wniesiono w dniu 14 i 16 października 2020 r. Sąd uznał, że Spółka w dniu dokonywania tych czynności nie miała obsadzonego zarządu, przez co nie miała organu uprawnionego do jej reprezentowania. Czynności tych skutecznie nie mógł podejmować jedyny wspólnik Spółki i dotychczasowy członek zarządu w osobie LCH, a także adwokat TL, który powoływał się jedynie na pełnomocnictwo substytucyjne od ustanowionego przez organ podatkowy tymczasowego pełnomocnika szczególnego, a później na pełnomocnictwo podpisane przez LCH, przy czym umocowania tego udzieliła mu już w czasie, kiedy nie była członkiem zarządu Spółki i sama nie była uprawniona do jej reprezentowania. Dlatego postanowieniem z 21 grudnia 2020 r. Sąd postanowił wyznaczyć Spółce, w trybie określonym w art. 31 § 1 i art. 58 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: Ppsa), termin 21 dni do uzupełnienia braków w składzie zarządu, polecając doręczenie jego odpisu na adres Spółki ujawniony w rejestrze przedsiębiorców KRS. Doręczenia dokonano w dniu 28 grudnia 2020 r. Wyznaczony termin upłynął bezskutecznie. W dniu 14 stycznia 2021 r. do Sądu wpłynęła informacja od LCH, że kurator ustanowiony przez sąd rejestrowy wyznaczył na dzień 12 lutego 2021 r. nadzwyczajne zgromadzenie wspólników w celu powołania zarządu, wobec czego "spółka wnioskuje o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków w składzie zarządu do 19 lutego 2021 r.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, ponieważ na jej dzień wniesienia w składzie zarządu Spółki występował brak uniemożliwiający jej działanie, a nie uzupełniono go w wyznaczonym przez Sąd terminie. Ani adwokat TL, ani LCH, nie byli uprawnieni do reprezentowania Spółki, ani jako jej pełnomocnik, ani jako przedstawiciel lub piastun organu.

Postępowanie sądowoadministracyjne ma charakter skargowy. Do jego wszczęcia konieczna jest inicjatywa uprawnionego podmiotu, który określają przepisy art. 50 § 1 i 2 Ppsa. W przypadku jednostek organizacyjnych, takich jak osoba prawna, do której zalicza się spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wymagane jest, aby miały one należycie obsadzone organy w sposób uprawniający określone podmioty do reprezentowania jej przed sądem administracyjnym. Z art. 28 § 1 Ppsa wynika bowiem, że osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przepis art. 29 Ppsa zobowiązuje zas organ lub osoby, o których mowa w art. 28 § 1 Ppsa, do wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z posiadanych przez Sąd dokumentów wynikało zaś, że Spółka na dzień wniesienia skargi nie miała obsadzonego organu, ponieważ LCH została odwołana z tej funkcji (odwołała się z tej funkcji, będąc jedynym jej wspólnikiem). Z tej przyczyny w toku postępowania podatkowego organ wyznaczył dla Spółki tymczasowego pełnomocnika szczególnego. Podmiot ten nie jest jednak uprawniony do reprezentowania Spółki w postępowaniu przed sądem administracyjnym, przez co nie mógł również skutecznie umocować do działania w swoim zastępstwie adwokata TL (dokumentu takiego do akt nie przedłożono). Uprawnienia do reprezentowania Spółki nie posiada także kurator wyznaczony przez sąd rejestrowy, którego zakres umocowania określa postanowienie referendarza sądowego z 25 listopada 2020 r. sygn. [...] i nie obejmuje ono postępowania przed sądem administracyjnym. Wobec tego postanowieniem z 21 grudnia 2020 r., mając na uwadze postanowienia przepisów art. 31 § 1 i art. 58 § 2 Ppsa, Sąd postanowił wyznaczyć Spółce termin 21 dni na uzupełnienie braków w składzie zarządu, czego jednak nie dopełniono.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiada osobowość prawną, a braki w składzie organu nie pozbawiają jej zdolności sądowej ani zdolności procesowej (art. 25 § 1 i art. 26 § 1 Ppsa). Jednak powołana ustawa wymaga, aby podmiot korporacyjny, taki jak osoba prawna, miał należycie obsadzony organ uprawniony do jej reprezentowania. Brak w składzie organu jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiający jego działanie, stanowi podstawę odrzucenia skargi, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 5 Ppsa.

Na marginesie Sąd zauważa, że wniosek LCH, jedynego wspólnika Spółki, o przedłużenie terminu do uzupełnienia braku w składzie zarządu, uznano za bezskuteczny. Wspólnik spółki nie ma samoistnego uprawnienia do reprezentowania osoby prawnej, ponieważ prawo takie przysługuje organowi – zarządowi. LCH nie jest uczestnikiem postępowania, nie działa jako pełnomocnik lub przedstawiciel Spółki ani jako piastun organu. W wyznaczonym terminie Spółka nie podjęła zaś żadnej własnej inicjatywy w celu obsadzenia zarządu, co w sytuacji, gdy wszystkie udziały zgromadzone są w ręku jednej osoby – LCH, nie powinno nastręczać jakichkolwiek trudności. Oczekiwanie, że czynności te podejmie kurator wyznaczony przez sąd rejestrowy nie mogły wpłynąć na zmianę terminu sądowego wyznaczonego postanowieniem z 21 grudnia 2020 r., ponieważ Sąd zobowiązał do uzupełnienia braku w składzie zarządu Spółkę, a nie ww. kuratora. Wyznaczony przez Sąd termin był odpowiednio długi, aby czasie jego biegu odpowiednio zorganizować sprawy korporacyjne w Spółce i uzupełnić braki w składzie zarządu. Nie ma zaś żadnych podstaw (gwarancji), aby oczekiwać, że sytuacja zmieni się np. 12 lutego 2021 r. albo do 19 lutego 2021 r. W nadzwyczajnym zgromadzeniu wspólników udział brać będzie bowiem – poza kuratorem, któremu prawo głosu w wyborze członka zarządu nie będzie przysługiwać – jedyny wspólnik Spółki, który swoje uprawnienia korporacyjne mógł urzeczywistnić także w terminie wyznaczonym przez Sąd lub wcześniej, a z prawa tego LCH nie skorzystała. Dlatego Sąd nie podjął decyzji o przedłużeniu z urzędu wyznaczonego terminu sądowego do obsadzenia zarządu Spółki uznając, że wyznaczony termin był do tego odpowiedni.

Z podanych względów skargę odrzucono, ponieważ w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków w składzie organu, który umożliwiałby Spółce działanie w postępowaniu przed sądem administracyjnym.