I SA/Gl 881/18 - Postanowienie

Data orzeczenia	2018-09-10	
Data wpływu	2018-08-08	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Wojciech Gapiński /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6115 Podatki od nieruchomości	
Hasła tematyczne	Wstrzymanie wykonania aktu	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia	
Powołane przepisy	Dz.U. 2018 nr 0 poz 1302;  art. 61 par. 3 i  par. 5; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej go decyzji organu pierwszej instancji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. nr [...].	
Uzasadnienie
Postanowieniem oznaczonym w sentencji niniejszego orzeczenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, Kolegium) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta D. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] r. nr [...] ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2016 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe postanowienie organu odwoławczego A. S. (dalej: skarżąca) reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o wstrzymanie jego wykonalności oraz poprzedzającej to postanowienie decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podano, iż dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego może spowodować wyrządzenie szkody skarżącej i doprowadzić do nieodwracalnych skutków prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 ustawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane orzeczenie, zgodnie z art. 61 § 3 zdanie trzecie P.p.s.a. może obejmować także akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

W rozpatrywanej sprawie żądaniem wstrzymania wykonania objęte zostało zarówno zaskarżone postanowienie Kolegium, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji, jak również ta decyzja pierwszoinstancyjna.

Odnosząc się do kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia podkreślić należy, że rozstrzygnięcie to stanowi jedynie procesowy (a nie: merytoryczny) sposób zakończenia postępowania. Postanowienie to nie nakłada na skarżącego obowiązku określonego zachowania, czy też powstrzymania się od podejmowania jakichkolwiek czynności. Stwierdza jedynie, że strona skarżąca uchybiła ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 września 2018 r., sygn. akt 633/18). Postanowienie to nie nadaje się więc do wykonania i nie wymaga wykonania, nie wywołuje też skutków o charakterze materialnoprawnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I FZ 403/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że wniosek o wstrzymanie wykonania takiego postanowienia nie może zostać uwzględniony (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 479/17).

Co do zasady, inaczej rzecz się ma w odniesieniu do wspomnianej decyzji wymiarowej, wydanej przez organ pierwszej instancji. Decyzja taka bez wątpienia podlega wykonaniu, gdyż dokonuje zmian w zakresie praw i obowiązków strony postępowania, nakładając na nią powinność określonego zachowania.

Podkreślenia wymaga jednak, że w rozpatrywanym przypadku nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania tej decyzji, gdyż nie spełnia ona wymogu określonego w art. 61 § 3 zdanie trzecie P.p.s.a.

Dla wyjaśnienia powodów tej kwalifikacji kluczowe znaczenie ma odkodowanie normatywnego znaczenia pojęcia "granice sprawy", którym ustawodawca posługuje się nie tylko w powołanym art. 61 P.p.s.a., odnoszącym się do kwestii incydentalnej (rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności), lecz również w art. 134 i art. 135 P.p.s.a., które dotyczą sprawy głównej (rozpoznania samej skargi). W przepisach tych mowa jest wprost, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 P.p.s.a.) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

W świetle powyższego przypisanie tożsamej treści analizowanemu pojęciu na gruncie art. 61, art. 134 i art. 135 P.p.s.a. wydaje się niewątpliwe. To z kolei prowadzi do wniosku, że w danej sprawie istnieje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności lub zaskarżonego aktu, a ponadto jedynie tych aktów, które charakteryzuje art. 61 § 3 zdanie trzecie P.p.s.a. i które tym samym są objęte hipotezą art. 135 P.p.s.a. W rezultacie dopuszczalność zbadania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania innego niż zaskarżony aktu jest uzależniona od uprzedniego uznania, że zgodność z prawem tego aktu będzie mogła być zweryfikowana na etapie rozpoznania skargi. W konkretnej sprawie zbiór aktów, których wykonanie może być wstrzymane, musi więc pokrywać się ze zbiorem aktów, których zgodność z prawem może zostać zbadana. Sąd nie może zatem wstrzymać wykonania aktu, którego legalności w danej sprawie nie mógłby ocenić.

Warunkiem koniecznym uznania możności wstrzymania wykonania innego niż zaskarżony aktu jest stwierdzenie, że pomiędzy tym aktem a aktem zaskarżonym (lub zaskarżoną czynnością) zachodzi związek pozwalający na uznanie tożsamości tych spraw. Jest tak w przypadku, gdy sprawy te dotyczą tego samego podmiotu i przedmiotu, a zatem stanowią rozstrzygnięcie tej samej kwestii podjęte wobec tej samej strony postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II FZ 631/08 oraz uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99; por. także: B. Dauter, "Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego", Warszawa 2012, str. 235).

Sytuacja taka nie zachodzi w analizowanym przypadku. Jeżeli bowiem przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, to nie ulega wątpliwości, że zbadanie zgodności z prawem działania organów administracji publicznej w takiej sprawie ogranicza się tylko i wyłącznie do tej kwestii procesowej. Zadaniem sądu administracyjnego w takim przypadku jest zweryfikowanie, czy zgodne z prawem było działanie organu polegające na stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Tym samym – co wymaga podkreślenia - poza granicami tej sprawy pozostaje stwierdzenie, czy doszło do prawidłowego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w decyzji, od której odwołanie to zostało nieskutecznie wniesione (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 maja 2013 r., sygn. akt II FZ 163/13; z dnia 31 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 3530/15; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 565/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jakkolwiek bowiem sprawy te dotyczą tego samego podmiotu, to jednak odnoszą się do dwóch różnych kwestii (przedmiotów). W rezultacie wspomniana decyzja nie może zostać uznana za akt wydany lub podjęty w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy co zaskarżone postanowienie. Domaganie się wstrzymania jej wykonania w takim przypadku jest zatem niedopuszczalne.

Reasumując, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji pierwszoinstancyjnej należało załatwić odmownie, gdyż dotyczy on aktu, który nie został podjęty lub wydany w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy co zaskarżone postanowienie. Z kolei negatywna weryfikacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia była konieczna z uwagi na to, że akt ten w ogóle nie podlega wykonaniu.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.