IV SA/Po 43/18 - Wyrok

Data orzeczenia	2018-04-12	
Data wpływu	2018-01-12	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Anna Jarosz
Grażyna Radzicka /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Grossmann	
Symbol z opisem	6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze	
Hasła tematyczne	Samorząd terytorialny	
Skarżony organ	Wojewoda	
Treść wyniku	uchylono zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze	
Powołane przepisy	Dz.U. 2017 nr 0 poz 1369;  art. 148; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2017 nr 0 poz 1875;  art. 91 ust. 1; Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jedn.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej w Wyrzysku na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia 8 listopada 2017 r. nr KN.I.4131.1.582.2017.6 w przedmiocie nieważności uchwały nr XXXVIII/302/2017 Rady Miejskiej w Wyrzysku z dnia 28 września 2017 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osiek nad Notecią 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; 2. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz Rady Miejskiej w Wyrzysku kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.	
Uzasadnienie
Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

Rozstrzygnięciem nadzorczym nr KN.I.4131.1.582.2017.6 Wojewoda Wielkopolski na podstawie na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875; zwanej dalej "u.s.g.") stwierdził nieważność uchwały nr XXXVIII/302/2017 Rady Miejskiej w Wyrzysku z dnia

28 września 2017 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osiek nad Notecią.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Rada Miejska

w Wyrzysku zarzuciła ww. rozstrzygnięciu nadzorczemu naruszenie art. 91 ust. 1 u.s.g. poprzez wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w tym przepisie oraz naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073) przez uznanie,

że nastąpiło naruszenie zasad sporządzania planu.

Rada Miejska wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w całości oraz o zasądzenie od Wojewody kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Rada Miejska wskazała, że przedmiotowa uchwała została doręczona Wojewodzie Wielkopolskiemu w wersji "papierowej" w trybie określonym przepisem art. 90 u.s.g., pismem znak OR.0711.12.2017 z dnia

29 września 2017 roku w dniu 9 października 2017 r. Wcześniej uchwałę dostarczono w wersji plików cyfrowych "xml" 6 października 2017 r. pismem znak [...] z dnia 6 października 2017 r., na podstawie przepisów art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523). Termin 30 dni liczony od dnia przedłożenia Wojewodzie uchwały w wersji "papierowej" upływał w dniu

8 października 2017 r. Rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność omawianej uchwały winno zostać wydane najpóźniej w dniu 8 listopada 2017 r. Jak wynika zaś z treści przekazanego rozstrzygnięcia w formie dokumentów elektronicznych (sama treść rozstrzygnięcia pozbawiona jest daty dziennej pisma), jak również z historii dokumentu w skrzynce odbiorczej "ePUAP" rozstrzygnięcie nadzorcze zostało podpisane przez Wojewodę Wielkopolskiego elektronicznie,

a następnie nadane w dniu 9 listopada 2017 r. Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego znak KN.I.4131.582.2017.6 zostało więc wydane z uchybieniem terminu, w jakim organ nadzoru miał możliwość samodzielnie orzec o nieważności uchwały. Uchybienie przez Wojewodę terminowi z art. 91 ust. 1 u.s.g. stanowi

w ocenie Rady Miejskiej wystarczającą podstawę do uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego.

W dalszej części skargi zakwestionowano stanowisko Wojewody zawarte

w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie. Wojewoda stwierdził, ze uchwała została mu doręczona (wg prezentaty Kancelarii Głównej Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu) w dniu

10 października 2017 r. W ocenie Wojewody z literalnego brzmienia art. 91 ust. 1 u.s.g. wynika, że do zachowania określonego w tym przepisie 30-dniowego terminu wystarczające jest orzeczenie w tym terminie o nieważności uchwały. Brak jest natomiast przepisów, z których mogłoby wynikać, że dla zachowania tego terminu niezbędne byłoby wysłanie lub doręczenie rozstrzygnięcia nadzorczego. Wojewoda podpisał przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze w dniu 8 listopada 2017 r.,

a następnie w dniu 9 listopada 2017 r. rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wysłane

za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej platformy ePUAP i tego samego dnia odebrane przez Radę Miejską. W ocenie organu nadzoru trzydziestodniowy termin, o którym mowa w art. 91 ust. 1 u.s.g. na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego został dochowany. Niezależnie od ustalenia czy przedmiotowa uchwala wpłynęła do organu nadzoru w dniu 9 czy też 10 listopada 2017 r. - zdaniem organu nadzoru sporne rozstrzygniecie nadzorcze zostało wydane w ustawowym terminie. Wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego następuje z chwilą jego podpisania przez uprawniony podmiot.

W dalszej części odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W myśl art. 91 ust. 1 u.g.n. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. W art. 90 ust. 1 u.s.g. przewidziano, że wójt obowiązany jest do przedłożenia wojewodzie uchwał rady gminy w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia.

W odniesieniu do cytowanych wyżej regulacji odnoszących się do uprawnień organu nadzoru do stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu jednostki samorządu terytorialnego zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie dominuje pogląd, że termin z art. 91 ust. 1 u.s.g. jest terminem materialnoprawnym, bowiem określa okres w którym organ nadzoru może skorzystać z przysługujących mu władczych kompetencji, przy czym z upływem tego terminu następuje wygaśnięcie kompetencji do stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia (por. wyrok NSA z 19 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 684/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl; P. Chmielewski, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Wyd. LexisNexis 2006, str. 145). Termin ten nie podlega zatem przywróceniu ani przedłużeniu. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Nie oznacza to jednak, iż organ taki nie ma możliwości działania i nie może skutecznie podejmować działań w celu eliminowania z obrotu prawnego uchwały czy zarządzenia dotkniętych wadami, może bowiem zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. zaskarżyć taką uchwałę do sądu administracyjnego

Termin, o którym mowa w art. 91 ust. 1 u.s.g. biegnie od dnia doręczenia uchwały organowi nadzoru. Z upływem tego terminu kompetencja wojewody do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego wygasa, co zresztą jednoznacznie wynika z treści art. 93 ust. 1 u.s.g. (por. wyroki NSA z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 684/1, z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 54/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dodatkowego wyjaśnienie wymaga, że przy obliczaniu omawianego terminu znajduje zastosowanie art. 57 § 4 k.p.a. przewidujący, że do terminu nie wlicza się dnia ustawowo wolnego od pracy, jeżeli wypada on w ostatnim dniu terminu. Wynika to z art. 91 ust. 5 u.s.g. przewidującego odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosowanie odpowiednio przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego należy rozumieć jako unormowanie pomocnicze wszędzie tam, gdzie ustawa o samorządzie gminnym nie normuje cech rozstrzygnięcia nadzorczego oraz zasad i trybu postępowania nadzorczego. Analiza przepisów u.s.g. prowadzi do wniosku, że nie uregulowano w niej odrębnie zasad i trybu obliczania terminów. Tym samym w przypadku braku szczególnej, odmiennej regulacji przy liczeniu biegu trzydziestodniowego terminu z art. 91 ust. 1 u.s.g. ma zastosowanie przepis art. 57 § 4 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2727/16, z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 911/16, z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2012/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl, Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, pod. red. R. Hausera i Z. Niewiadomskiego, wyd. C.H. Beck 2011, s. 757).

Z nadesłanych przez Radę Miejską akt sprawy wynika, że przedmiotowa uchwała, wraz z innymi dokumentami została przekazana Wojewodzie na platformę e-puap w dniu 6 października 2017 r. W tym samym dniu została również odebrana przez organ nadzoru, o czym świadczy znajdujące się w aktach urzędowe poświadczenie odbioru. Oznacza to, że 6 października 2017 r. rozpoczął bieg termin określony w art. 91 ust. 1 u.s.g. Rada Miejska doręczyła przedmiotową uchwałę

w trybie wynikającym z art. 392 k.p.a., który przewiduje, że w przypadku gdy stroną lub innym uczestnikiem postępowania jest podmiot publiczny obowiązany do udostępniania i obsługi elektronicznej skrzynki podawczej na podstawie art. 16 ust. 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne doręczenia dokonuje się na elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu. Sąd miał na uwadze, że odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynikające z art. 91 ust. 5 u.s.g. dotyczy tylko rozstrzygnięć nadzorczych, a nie trybu poprzedzającego wszczęcie postępowania w sprawie nadzoru. Okoliczność ta w ocenie Sądu nie ma jednak wpływu na ocenę skuteczności doręczenia Wojewodzie przedmiotowej uchwały. Tym samym nie sposób zakwestionować faktu, iż przedmiotowa uchwała została skutecznie doręczona organowi nadzoru w dniu 6 października 2017 r. i w tym też dniu rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Powyższe oznacza zarazem, że omawiany termin upływał z dniem 6 listopada 2017 r. Tymczasem rozstrzygnięcie nadzorcze nadesłane przez Wojewodę wraz z odpowiedzią na skargę opatrzone datę 8 listopada 2017 r. Oznacza to, że wydane zostało ono po upływie terminu określonego w art. 91 ust. 1 u.s.g. Po upływie omawianego terminu kompetencja Wojewody do stwierdzenia nieważności uchwały wygasła i nie był on uprawniony do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

W tych okolicznościach sprawy bezprzedmiotowym pozostaje rozstrzygnięcie spornej między stronami niniejszego postępowania okoliczności dotyczącej daty wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. Skoro bowiem jak zostało to wykazane termin, o którym mowa w art. 91 ust. 1 u.s.g. upływał z dniem 6 października 2017 r. to dla wyniku sprawy nie ma znaczenia czy zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane w dniu 8 czy 9 listopada 2017 r.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) orzekł o uchyleniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy uwzględniając kwotę wynagrodzenia reprezentującego Skarżącą radcy prawnego (480 zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).