Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A.G. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług postanawia odrzucić skargę

Skarżąca – A.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] marca 2020 r., w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że skarżąca jako były wspólnik spółki cywilnej nie ma interesu prawnego; ewentualnie organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną.

Stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej - "P.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).

Jest to przepis ogólny, który doznaje doprecyzowania poprzez regulacje art. 32 i art. 33 P.p.s.a. W myśl pierwszego przepisu stronami, w wąskim rozumieniu tego pojęcia, w postępowaniu sądowoadministracyjnym są: skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Natomiast zgodnie z art. 33 P.p.s.a. w postępowaniu mogą brać udział uczestnicy na prawach strony (§ 1) oraz pozostali uczestnicy (§ 2). Obie kategorie uczestników postępowania należy traktować tak jak strony w szerokim rozumieniu stosownie do art. 12 P.p.s.a.

Jeśli chodzi o pojęcie "interesu prawnego", które pojawia się w powyższych przepisach, to w literaturze przedmiotu pojmowane jest jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków danego podmiotu, a zaskarżonym aktem lub czynnością (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, komentarz do art. 50 P.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Katalog podstaw uzasadniających odrzucenie skargi nie jest katalogiem zamkniętym. Nie budzi wątpliwości Sądu, że do przesłanek niedopuszczalności zalicza się brak legitymacji skargowej po stronie wnoszącego skargę. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznanej sprawie. Zdaniem Sądu, skarżąca jako były wspólnik spółki cywilnej nie ma bowiem interesu prawnego we wniesieniu skargi na czynność organu podatkowego, jaką jest wykreślenie spółki cywilnej z rejestru podatników podatku od towarów i usług.

Sąd miał na uwadze, że przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest czynność organu wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego "A. " spółki cywilnej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. dokonał z dniem [...] lutego 2020 r. wykreślenia ww. spółki cywilnej z rejestru podatników podatku od towarów i usług w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w L., [...] Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dnia [...] stycznia 2020r., w sprawie sygn. akt [...], ustalającym, że nie istnieje spółka cywilna między A. G. i A. W. zawarta umową z dnia [...] lipca r. zmieniona aneksami z dnia [...] sierpnia 2006r, [...] września 2006 r. i [...] marca 2007 r. funkcjonująca pod nazwą P.H.U. "A.s. c.

Powyższy wyrok zapadł w sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. przeciwko A.G. i A.W. ustalenie nieistnienia spółki cywilnej.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd Okręgowy w L. stwierdził, że w przypadku spółki cywilnej P.H.U. A. wyczerpanie celu gospodarczego wystąpiło najpóźniej w 2008 roku. Skutkiem zaprzestania przez wspólników spółki cywilnej produkcji mebli, wobec treści umowy spółki, było wygaśnięcie umowy i rozwiązanie tej spółki z mocy prawa. Sąd w powyższym wyroku przesadził, że spółka ta nie istniała po roku 2008 r., bowiem nie doszło do wymaganej prawem pisemnej zgody zmiany profilu działalności (odpis wyroku wraz z uzasadnieniem – akta administracyjnej sprawy).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w postępowaniu dotyczącym wykreślenia spółki cywilnej z rejestru podatników podatku od towarów i usług, były wspólnik spółki cywilnej, nie jest stroną, w rozumieniu art. 133 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, dalej jako Ordynacja podatkowa). Nie jest on zatem – w świetle art. 52 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi.

Co istotne w sprawie, nie istnieje już sama spółka cywilna. Ustanie jej bytu prawnego – jak ustalono powyżej – ustało od 2008 r. Zaskarżona czynność organu podatkowego w postaci wykreślenia tej spółki z rejestru podatników podatku od towarów i usług, stanowiła natomiast konsekwencję ustania bytu prawnego tej spółki.

Na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2020, poz. 106, dalej jako ustawa o VAT) podatnikiem jest spółka cywilna a nie wspólnicy, to spółce cywilnej jako organizacji wspólników, a nie samym wspólnikom, przyznano podmiotowość podatkowoprawną (por. np. uzasadnienie uchwały NSA z 30 stycznia 2017 r., I FPS 5/16, czy wyrok NSA z 19 października 2011 r., sygn. akt I GSK 619/10).

Rozwiązanie (likwidacja) spółki cywilnej spowodowało, że straciła ona podmiotowość prawnopodatkową na gruncie ustawy o VAT (co spowodowało, że z tym samym momentem utraciła ona również zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie Ordynacji podatkowej, jak również zdolność sądową na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Co istotne dla tej sprawy, brak jest w tym przypadku podstawy prawnej do przyjęcia, że byli wspólnicy spółki cywilnej mają legitymację prawną aby podważać skuteczność wykreślanie tej z właściwego rejestru podatników podatku od towarów i usług.

W konsekwencji skarżąca nie jest stroną postępowania zakończonego zaskarżoną czynnością wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług, zatem nie ma także legitymacji do wniesienia skargi w tej sprawie.

Tym samym skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przez podmiot nie mający przymiotu strony i nie posiadający legitymacji do jej wniesienia, co czyni skargę niedopuszczalną i obliguje Sąd do jej odrzucenia.

Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.