Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu dnia 8 lipca 2026r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na rozstrzygnięciu Komisji Konkursowej w przedmiocie odmowy przedstawienia kandydatów na członka pozaetatowego Samorządowego Kolegium Odwoławczego p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 200 zł (dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego.

Skarżący A. F. przystąpił do konkursu na pozaetatowego członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jego oferta została uznana za złożoną w terminie. Został zaproszony na rozmowę kwalifikacyjną 19 listopada 2025r. Komisja konkursowa SKO w [...] na posiedzeniu dnia 26 października 2025r. podjęła jednogłośnie rozstrzygnięcie o przedstawieniu 21 osób Zgromadzeniu Ogólnemu i o odmowie przedstawienia Zgromadzeniu Ogólnemu SKO w [...] kandydatur siedemnastu osób, w tym skarżącego. Komisja Konkursowa zawiadomieniem z dnia 26 stycznia 2026r. zawiadomiła skarżącego, iż podjęła rozstrzygnięcie o odmowie przedstawienia jego kandydatury Zgromadzeniu Ogólnemu SKO w [...]. Zawiadomienie o rozstrzygnięciu zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 lutego 2006r.

17 lutego 2026r. skarżący złożył wniosek o niezwłoczne udostępnienia protokołu prac i głosowania komisji konkursowej. 4 marca 2026r. SKO w [...] odmówiło udostępnienia tych dokumentów, wskazując termin wglądu do protokołów na dzień 18 marca 2026r. w siedzibie SKO. Skarżący zapoznał się z treścią protokołów komisji konkursowej 18 marca 2026r.

Dnia 30 marca 2026r. skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika złożył skargę na rozstrzygnięcie komisji konkursowej SKO w [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia jego kandydatury Zgromadzeniu Ogólnemu SKO w [...].

Podał, że zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie:

1. art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 60 Konstytucji RP, art. 8 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych , § 3 ust. 1 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 maja 1999r. w sprawie trybu przeprowadzenia konkursu dla członków samorządowego kolegium odwoławczego ,

2. art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7 Konstytucji RP, art. 60 Konstytucji RP, § 3 ust. 1 oraz §4 ust. 1 rozporządzenia konkursowego,

3. art. 60 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP, art. 7 Konstytucji RP oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia konkursowego,

4. § 3 ust. 4, 5, 6, oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia konkursowego w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 60 Konstytucji RP,

5. § 3 ust. 6 rozporządzenia konkursowego w zw. z art. 60 Konstytucji RP,

6. art.7 Konstytucji RP w zw. z art. 60 Konstytucji, art. 8 ust. 1 i ust 5 u.s.k.o. oraz § 3 rozporządzenia konkursowego,

7. art. 60 Konstytucji w zw. z art. 2 Konstytucji RP i art. 7 Konstytucji RP.

Wniósł o wstrzymanie wykonalności każdej z następujących czynności podejmowanych w granicach sprawy:

- czynności przedstawienia zgromadzeniu ogólnemu kolegium listy kandydatów na członków kolegium wyłonionych w drodze konkursu,

- czynności zaopiniowania kandydatów przez zgromadzenie ogólne kolegium,

- czynności zgłoszenia przez Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosku o powołanie członków kolegium, po uzyskaniu opinii Zgromadzenia Ogólnego.

- czynności powołania członków kolegium przez Prezesa rady Ministrów,

- czynności obsadzenia stanowisk członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego objętych konkursem.

Do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego

Nadto wniósł o zasądzenie od SKO w [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata, według norm przepisanych, powiększonego o kwotę 17 zł tytułem zastępstwa procesowego, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Z ostrożności procesowej, na wypadek uznania przez sąd, że termin na wniesienie niniejszej skargi winien być liczony od dnia doręczenia zawiadomienia SKO w [...] o w/w rozstrzygnięciu, tj. od dnia 4 lutego 2026r., na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi, gdyż ocena legalności w/w rozstrzygnięcia nie była możliwa przed zapoznaniem się przez A. F. z treścią protokołu komisji z dnia 26 stycznia 2026r. Udostępnienie w/w protokołu nastąpiło w dniu 18 marca 2026r., w konsekwencji niniejszy wniosek należy uznać za wniesiony z zachowaniem terminu.

W uzasadnieniu podał, że w latach 1995 – 2000 był pozaetatowym członkiem SKO w [...] a od lipca 2000r. do grudnia 2025r.pozostawał etatowym członkiem SKO w [...] (z wyłączeniem okresu od 16 maja 2019r. do 1 grudnia 2015r., gdy pozostawał członkiem pozaetatowym). Rozstrzygnął setki spraw. Treść protokołu nie pozwala ocenić jakimi kryteriami kierowała się komicja. Wskazał nazwiska kandydatów, którzy w jego ocenie nie spełniają warunku odpowiedniego wykształcenia czy doświadczenia. W jego ocenie brak jest możliwości ustalenia, jakie obiektywne kryteria lub przesłanki przemawiały za uznaniem pozostałych kandydatur za bardziej odpowiednie, co – wobec braku stosownego uzasadnienia w dokumentacji konkursowej – prowadzi do powstania istotnych wątpliwości co do prawidłowości i transparentności przeprowadzonej oceny. Zdaniem skarżącego komisja konkursowa powoływana odrębnie do każdego konkursu ulega rozwiązaniu z chwilą zakończenia swoich prac. W układzie organizacyjnym komisja konkursowa stanowi część wewnętrznej struktury samorządowego kolegium odwoławczego i po jej rozwiązaniu, odpowiedzialność za jej akty ponosi sam organ, tj samorządowe kolegium odwoławcze (por. wyrok NSA z 3 marca 2026r., sygn. akt III OSK 1073/23). Skarżący podał, że ma interes prawny do wniesienia skargi i wniósł ją z zachowaniem terminu, bo powinien być on liczony od dnia kiedy mógł się zapoznać z rozstrzygnięciem komisji, czyli protokołem. Z ostrożności procesowej podał, że dochował należytej staranności w dążeniu do uzyskania dostępu do materiału sprawy i podjęcia dalszych czynności procesowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie oddalenie oraz odmowę wstrzymania wykonania czynności wskazanych przez skarżącego.

Uzasadniając odrzucenie skargi organ wskazywał na niewłaściwości organu – stroną powinna być komisja konkursowa a nie SKO, brak przymiotu zaskarżalności odmowy przedstawienia przez komisje konkursową kandydatury na członka pozaetatowego zgromadzeniu ogólnemu SKO (wyrok WSA w Poznaniu z 11 sierpnia 2020r., sygn. II SA/Po 1100/19). Uchybienie terminowi do wniesienia skargi, którego początek związany jest z uzyskaniem wiedzy o samym akcie lub czynności, nie zaś z momentem poznania ich motywów. Wnosząc o oddalenie skargi organ podał, że komisja dokonała merytorycznej oceny wszystkich kandydatów. Odnośnie skarżącego uwzględniła, że na co dzień mieszka 70 km od siedziby Kolegium, gdzie wykonuje swoje obowiązki zawodowe, i przede wszystkim negatywna ocenę pracy orzeczniczej skarżącego dokonanej przez WSA w Poznaniu w postanowieniu sygnalizacyjnym z dnia 31 lipca 2024r., sygn. IV SA/Po 728/23).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2026.143) jako wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarga na rozstrzygniecie komisji konkursowej SKO w [...] o odmowie przedstawienia kandydatury skarżącego na pozaetatowego członka SKO w [...] była dopuszczalna.

Słusznie organ wskazał, że organem w sprawie skargi na rozstrzygnięcie komisji sprawie zasadniczo winna być komisja konkursowa SKO w [...]. Jak zostało wyjaśnione przez NSA w postanowieniu z dnia 4 października 2022r. (sygn. III OSK 1997/22) komisja konkursowa samorządowego kolegium odwoławczego jest organem administracji publicznej w ujęciu funkcjonalnym. Jest to bowiem podmiot prawa wyodrębniony organizacyjnie, prawnie umocowany do działania, wyposażony we władztwo i posiadający kompetencje (E. Ochendowski, Prawo administracyjne, Toruń 1999, s. 207 i n.) Komisja konkursowa spełnia wszystkie wymienione elementy organu. Jej skład, kompetencje i wyposażenie we władztwo określa art. 8 ust. 2-3 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U 2018.570, dalej: ustawa) oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 18 maja 1999 r. w sprawie trybu przeprowadzania konkursu na członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego (Dz.U. Nr 47, poz. 462, dalej: rozporządzenie). Komisja jest powoływana na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz posiada kompetencje między innymi w postaci oceny formalnej wniosków i ich ewentualnego przedstawieniu zgromadzeniu ogólnemu, które to kompetencje oddziałują na sytuację prawną podmiotów administrowanych. Słusznie skarżący zwrócił uwagę, że komisja konkursowa przestaje istnieć z zakończeniem każdego konkursu na członka SKO, po ustaniu jej bytu to SKO staje się stroną w postępowaniu ze skargi na akty tej komisji ( por. wyrok NSA z 3.03.2026r., sygn. III OSK 1073/23). Komisja nie ma charakteru organu stałego, zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia komisję powołuje się dla każdego postępowania konkursowego w celu wyłonienia nowych członków samorządowego kolegium odwoławczego, W przedmiotowej sprawie organ nie wskazał, że komisja mimo zakończenia konkursu nadal istnieje, tym samym prawidłowo został określony przez skarżącego organ.

Zgodnie art. 8 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, kandydatów na członków kolegium wyłania się w drodze konkursu. Konkurs ogłasza prezes kolegium, który przewodniczy pracom komisji konkursowej (art. 8 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, w skład komisji konkursowej oprócz prezesa kolegium wchodzi dwóch członków wybranych przez zgromadzenie ogólne kolegium. Z kolei zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, komisja orzeka po zapoznaniu się z dokumentami złożonymi przez kandydatów i po przeprowadzeniu z nimi rozmowy, czy spełniają oni kryteria określone w ogłoszeniu o konkursie. Komisja odrzuca, bez ich rozpatrzenia, oferty niespełniające wymagań określonych w ogłoszeniu o konkursie lub złożone po upływie terminu składania ofert (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). Rozmowa z kandydatami może być poprzedzona przeprowadzeniem testu sprawdzającego znajomość procedury i prawa administracyjnego (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Głosowanie nad kandydatami jest jawne (§ 3 ust. 4 rozporządzenia). Wyboru kandydatów dokonuje się zwykłą większością głosów. W przypadku równej liczby głosów o rozstrzygnięciu głosowania decyduje głos przewodniczącego (§ 3 ust. 5 rozporządzenia). Rozstrzygnięcie komisji o przedstawieniu bądź odmowie przedstawienia kandydata zgromadzeniu ogólnemu kolegium jest ostateczne (§ 3 ust. 6 rozporządzenia), a o wynikach konkursu zawiadamia się kandydatów pisemnie (§ 3 ust. 7 rozporządzenia). Z przedstawionych wyżej regulacji wynika, że w postępowaniu konkursowym przed komisją konkursową można wyodrębnić dwa etapy. Pierwszy to ocena formalna ofert złożonych przez kandydatów, a drugi ocena merytoryczna kandydatów. O wynikach drugiego etapu jego uczestnicy są informowani na piśmie, co kończy ostatecznie postępowanie konkursowe.

Z w/w przepisów wynika, że celem postępowania konkursowego prowadzonego przez Komisję nie jest wyłonienie członków SKO, lecz kandydatów na członków SKO. Jest to o tyle istotne, że rozstrzygnięcie Komisji w stosunku do tych osób, których kandydatury nie zostały wybrane celem przedstawienia Zgromadzeniu ma charakter "kończący" w tym znaczeniu, że nie przechodzą one do kolejnego etapu wyboru członka SKO – nie podlegają opiniowaniu przez Zgromadzenie, ich kandydatury nie zostają przedstawione przez Prezesa kolegium Prezesowi Rady Ministrów i z założenia nie mogą zostać przez ten organ powołane na członka Kolegium.

Uwzględniając treść powołanych postanowień należy przyjąć, że osoba, której kandydatura nie zostaje przedstawiona do zaopiniowania Zgromadzeniu może kwestionować wyłącznie wydane w tym przedmiocie rozstrzygnięcie Komisji, nie może natomiast skarżyć aktów i czynności podejmowanych na dalszym etapie postępowania zmierzającego do wyboru członka SKO, gdyż nie bierze w nim udziału. Zaskarżeniu przez taką osobę podlega więc wyłącznie akt, na mocy którego zostaje ona wykluczona z dalszego postępowania.

Osobie, której kandydatury nie przedstawiono zgromadzeniu ogólnemu, przysługuje prawo do skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie komisji konkursowej w tym przedmiocie, ponieważ jest to akt w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 4 października 2022r., sygn. III OSK 1997/22).

W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że akty i czynności o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., mają następujące cechy: 1) nie są decyzją ani postanowieniem; 2) mają charakter zewnętrzny, tj. są skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi; 3) są skierowane do indywidualnego podmiotu, a więc nie mają charakteru generalnego; 4) mają charakter publicznoprawny (należą do materii z zakresu administracji publicznej i mają charakter władczy); 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 6) podejmowane są przez podmiot wykonujący administrację publiczną. Te elementy określa się jako konstytuujące pojęcie aktu lub czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 14/13 oraz B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego z 2006 r., nr 2, str. 16).

Nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie komisji konkursowej nie jest decyzją ani postanowieniem, ale ma charakter zewnętrzny, ponieważ jest skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi, a jak już wyżej wskazano komisja konkursowa jest organem w znaczeniu funkcjonalnym. Rozstrzygnięcie to jest ponadto skierowane do indywidualnego podmiotu uczestniczącego w konkursie, a więc nie ma charakteru generalnego. Rozstrzygnięcie tego rodzaju należy do materii z zakresu administracji publicznej i w sposób władczy rozstrzyga o uprawnieniach lub obowiązkach wynikających z przepisów prawa dotyczących udziału w służbie publicznej gwarantowanego w art. 60 Konstytucji. (por. wyrok NSA z 3.03.2026r., sygn. III OSK 1073/23, wyrok NSA z 25.03.2025r., sygn. III OSK 3435/23)

Wyrażając powyższe stanowisko Sąd nie podziela poglądu zawartego w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 11.08.2020r., sygn. akt II SA/Po 1100/19. Rozstrzygnięcie o odmowie przedstawienia kandydatury na członka pozaetatowego Zgromadzeniu Ogólnemu SKO kończy postępowanie konkursowe wobec takiej osoby a nie jest jedynie jednym z etapów postępowania konkursowego.

Rozstrzygnięcie komisji o przedstawieniu bądź odmowie przedstawienia kandydata zgromadzeniu ogólnemu kolegium jest ostateczne. (§ 3 pkt 6 rozporządzenia). Nie przybiera żadnego redakcyjnie i materialnie autonomicznego aktu. Rozstrzygnięciem nie jest protokół. Zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia z prac komisji i głosowania sporządza się protokół, który podpisują wszyscy członkowie komisji. Protokół czy wypis z protokołu nie jest doręczany kandydatom. Komisja nie ma obowiązku przesyłania odpisu protokołu. Zgodnie z § 4 pkt 2 rozporządzenia kandydaci mają prawo wglądu do protokołu, o którym mowa w ust. 1. Obowiązkiem komisji jest zawiadomienie kandydatów pisemnie o wynikach konkursu zawiadamia się (§ 3 pkt 7 rozporządzenia). W dacie otrzymania tego zawiadomienia kandydaci dowiadują się o przedstawieniu bądź odmowie przedstawienia kandydata zgromadzeniu ogólnemu i od tej daty biegnie termin do zaskarżenia aktu.

Zgodnie z art. 53 § 2 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

W przedmiotowej sprawie bezspornie skarżący dowiedział się o negatywnym dla siebie rozstrzygnięciu z pisma komisji z dnia 26 stycznia 2026r., które odebrał 4 lutego 2026r. trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął 6 marca 2026r.(piątek). Skarga została wniesiona 30 marca 2026r. a więc po terminie. Niezasadne było więc stanowisko skarżącego, że termin do wniesienia skargi winien być liczony od dnia zapoznania się przez niego z protokołem komisji. O wydaniu rozstrzygnięcia dowiedział się bowiem z zawiadomienia.

Odnośnie złożonego wniosku o przywrócenie terminu sąd uznał, że nie wymagał on wydania odrębnego postanowienia w tym zakresie. Jak wynika z wyroku NSA z 26 listopada 2025r., sygn. II OSK 2968/24, który Sąd w przedmiotowym składzie podziela : ustawodawca w art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadził szczególną regulację dotyczącą terminów wnoszenia skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Norma ta, stanowiąc lex specialis wobec ogólnych zasad dotyczących terminów procesowych, przyznaje wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu autonomiczną kompetencję do oceny, czy uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Co istotne, przepis ten nie uzależnia tej oceny od uprzedniego złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu. Sąd dokonuje tej oceny z urzędu, w ramach przyznanej mu władzy dyskrecjonalnej, a jej wynik determinuje dalszy bieg postępowania - odrzucenie skargi albo jej merytoryczne rozpoznanie.

Jak trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 listopada 2023 r. sygn. akt II OSK 1573/22, wniesienie skargi na taką czynność z uchybieniem terminu nie powoduje bezwzględnego obowiązku jej odrzucenia. Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zbadać przyczyny opóźnienia, a ocena braku winy musi uwzględniać całokształt okoliczności faktycznych danej sprawy. Brak winy w uchybieniu terminu ma miejsce wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć przy użyciu normalnego wysiłku, a więc gdy zachodziły okoliczności od niej niezależne i przez nią niezawinione.

W przedmiotowej sprawie nie można uznać, że chęć poznania motywów negatywnego rozstrzygnięcia przez zapoznanie się z protokołem z prac komisji stanowi okoliczność niezależną od skarżącego i przez niego niezawinioną, uzasadniającą uznanie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Brak zapoznania się z treścią protokołu nie był przesłanką uniemożliwiającą skarżącemu wniesienie w terminie skargi na negatywne rozstrzygnięcie, o którym dowiedział się 4 lutego 2026r.

Uwzględniając powyższe sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a w pkt 1 postanowienia odrzucił skargę. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a (pkt 2 postanowienia)