Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

II OZ 542 / 12 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 205/11 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej A. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 205/11 w sprawie ze skargi A. U. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia oddalić zażalenie.

Sygn. akt II OZ 542 / 12

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną A. U. od wyroku tego Sądu z dnia 2 sierpnia 2011 r., którym oddalono jej skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 9 września 2011 r. przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 20 października 2011 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie poinformowała Sąd, że pełnomocnikiem z urzędu został wyznaczony adw. P. P. W dniu 18 listopada 2011 r. (data nadania) adw. J. P. wniósł w imieniu skarżącej skargę kasacyjną. Pismem z dnia 23 listopada 2011 r. adw. K. K., działająca z substytucji adw. P. P., zawiadomiła Sąd o odmowie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej przez wyznaczonego pełnomocnika z uwagi na brak podstaw do kwestionowania wyroku.

Wobec tego, że do sprawy wpływały pisma od adw. J. P. i adw. P. P., działających jako pełnomocnicy z urzędu A. U., Sąd zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie o wyjaśnienie tej kwestii. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 20 grudnia 2011 r., Rada poinformowała Sąd, że w dniu 20 października 2011 r. wyznaczyła dla skarżącej pełnomocnikiem z urzędu mecenasa J. P., a nie jak omyłko wskazano P. P.

W związku z wniesieniem przez skarżącą osobiście wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zarządzeniem z dnia 2 stycznia 2012 r. pełnomocnik skarżącej J. P. został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz wykazania dochowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku skarżącej bez rozpoznania. W zakreślonym terminie, tj. w dniu 12 stycznia 2012 r. pełnomocnik skarżącej nadał pismo, jednakże nie zawarł w nim informacji stanowiących wykonanie zarządzenia Sądu z dnia 2 stycznia 2012 r. Z tego też powodu, zarządzeniem z dnia 21 lutego 2012 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Odrzucając wniesioną skargę kasacyjną i wskazując na treść art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że odpis wyroku z dnia 2 sierpnia 2011 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 16 września 2011 r., czyli termin na złożenie skargi kasacyjnej upłynął w dniu 17 października 2011 r. Skarga kasacyjna została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu 18 listopada 2011 r., a więc po terminie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. U., reprezentowana przez adw. J. P., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 178 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że skarga kasacyjna pełnomocnika skarżącej z urzędu J. P. została nadana z uchybieniem trzydziestodniowego terminu;

- art. 87 § 1 w związku z art. 46 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że pismo skarżącej z dnia 4 grudnia 2011 r. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej i wyznaczenie nowego pełnomocnika odnosiło się do terminu złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2011 r. przez pierwotnie wyznaczonego pełnomocnika, nie zaś nowego,

- niezależnie od powyższego, na podstawie art. 183 § 2 pkt 3 i 5 w związku z art. 253 p.p.s.a. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności postępowania z powodu błędów w wyznaczeniu dla skarżącej pełnomocnika i tym samym pozbawienie jej możności obrony jej praw przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zażalenia, skarżąca wskazując na oczywisty błąd w wyznaczeniu jej pełnomocnika i konieczność poczynienia stosownych w tej mierze wyjaśnień, stwierdziła, że niemożliwym było sporządzenie skargi kasacyjnej do dnia 17 października 2011 r., który Sąd przyjął w zaskarżonym postanowieniu, co uzasadnia naruszenia art. 178 p.p.s.a. Złożone natomiast w dniu 2 i 4 grudnia 2011 r. pisma były wnioskami o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, złożonymi przez innego pełnomocnika z urzędu. Wykonanie, zatem przez adwokata J. P. zarządzenia Sądu z dnia 2 stycznia 2012 r. o uprawdopodobnieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie było możliwe, gdyż złożył już wcześniej skargę kasacyjną, która nie została przez Sąd odrzucona jako spóźniona. Do kwestii tych Sąd pierwszej instancji w ogóle się nie odniósł, co dowodzi uchybienia art. 87 § 1 w związku z art. 46 § 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.

Dokonując w pierwszej kolejności oceny zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, tj. naruszenia art. 183 § 2 pkt 3 i 5 w związku z art. 253 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012, poz. 270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.), zauważyć trzeba, iż ich wystąpienie skarżąca wiąże z uchybieniami w sposobie wyznaczenia jej pełnomocnika, stwierdzając wprost w uzasadnieniu zażalenia, iż w sposób oczywisty pozbawiło ją to możliwości obrony jej praw. W żadnym jednak miejscu rozpoznawanego zażalenia skarżąca nie przedstawiła takich okoliczność, które uzasadniałyby zaistnienie przesłanki nieważnościowej z pkt 3 ww. przepisu, tj. sytuacji, gdy w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę, analizując akta niniejszej sprawy, również jej nie dostrzegł. Odnosząc się natomiast do przesłanki pozbawienia strony możliwości obrony jej praw, to zauważyć trzeba, iż o ile istotnie doszło do błędnego wskazania przez Radę Adwokacką osoby pełnomocnika z urzędu, to wadliwość tego działania nie leżała po stronie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. Wyklucza to, zatem nawiązanie w podstawach zażalenia do art. 253 p.p.s.a., który reguluje jedynie tryb zwracania się przez sąd administracyjny do właściwych samorządów zawodowych o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Nadto wadliwość ta nie miała istotnego znaczenia i słusznie była kwalifikowana przez tę Radę jako oczywista omyłka, czego zresztą nie kwestionował również w rozpoznawanym zażaleniu prawidłowo wyznaczony pełnomocnik, jak również nie miała ona znaczenia dla zachowania uprawnień procesowych skarżącej. Zarówno, bowiem adwokat P. P., jak i adwokat J. P. podejmowali stosowne w ich ocenie czynności procesowe- odpowiednio zawiadomienie o odmowie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej i wniesienia skargi kasacyjnej. Odmienność wyrażanych przez nich ocen pozostaje bez znaczenia z punktu widzenia ziszczenia się przesłanki nieważnościowej z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Zauważyć również trzeba, iż działania podejmowane osobiście przez skarżącą, nie powodują ziszczenia się ww. podstawy, bowiem wyznaczenie pełnomocnika w sprawie nie powoduje jeszcze, iż strona nie może podejmować osobiście określonych czynności procesowych, o ile będzie miała w odniesieniu do nich zdolność postulacyjną. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, iż pisma z dnia 2 grudnia 2012 r. i z dnia 4 grudnia 2012 r., dotyczące między innymi przywrócenia terminu do wniesienia kasacji oraz ustanowienia nowego adwokata w sprawie zostały sporządzone przez samą skarżącą A. U., a nie innego pełnomocnika, jak stwierdza się w rozpoznawanym zażaleniu.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów zażalenia, stwierdzić trzeba, iż jedyną okolicznością, która stanowiła podstawę odrzucenia skargi kasacyjnej było uchybienie terminu do jej wniesienia. Nie stanowi również podstawowego problemu w sprawie to, czy niemożliwym było sporządzenie skargi kasacyjnej do dnia 17 października 2011 r., na co wskazuje się w niniejszym zażaleniu, bowiem kwestia zawinienia nie jest oceniana w tym postępowaniu, ale to, że nie został wraz z nią złożony skuteczny wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wniosek taki został, co prawda złożony przez skarżąca osobiście, jednak z uwagi na jego braki do ich usunięcia wezwano adwokata J. P. zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału. Wniosek ten nie został jednak w wyznaczonym terminie uzupełniony, co spowodowało pozostawienie go bez rozpoznania. Wobec nie wniesienia od tego, zarządzenie zażalenia, stało się ono prawomocne, a przesądzenie tej kwestii słusznie doprowadziło Sąd pierwszej instancji do konkluzji, iż skarga kasacyjna wniesiona w dniu 18 listopada 2011 r., a więc z uchybieniem terminu, który upływał w dniu 17 października 2011 r., podlegała odrzuceniu.

Odnosząc się natomiast do pozostałych twierdzeń pełnomocnika skarżącej, zawartych w rozpoznawanym zażaleniu, to trudno przyjąć, by wezwanie o uzupełnienie ww. braków wniosku o przywrócenie terminu miało być kierowane do kogo innego, niż wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnika tym bardziej, iż w momencie jego dokonania zarówno Sąd pierwszej instancji, jak i pełnomocnik skarżącej adwokat J. P. wiedzieli o zaistniałej pomyłce Rady i sposobie jej sprostowania. Podobnie bez znaczenia pozostawała chęć zmiany osoby pełnomocnika zgłaszana przez stronę, bowiem ta kwestia pozostawała wyłącznie w gestii Rady, a nie Sądu.

Z tych też przyczyn za bezzasadne należało uznać pozostałe zarzuty zażalenia, tj. art. 178 p.p.s.a. oraz art. 87 § 1 w związku z art. 46 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również żadnych innych takich uchybień Sądu pierwszej instancji, które pozwalałyby na zakwestionowanie z urzędu kontrolowanego postanowienia.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.

Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania wyjaśnić trzeba, iż wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisanych art. 258- 261 p.p.s.a.