Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Janina Guść (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Koła Łowieckiego im. [...]l w rozpoznaniu wniosku o szacowanie szkód łowieckich 1. zobowiązuje Koło Łowieckie im. [...] w [...] do rozpoznania wniosku J. S. z dnia 23 lutego 2019 r. i wydania w terminie 14 dni protokołu ostatecznego szacowania szkody; 2. stwierdza, że Koło Łowieckie im. [...] w [...] dopuściło się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Koła Łowieckiego im [...] w [...] na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) zł; 4. zasądza od Koła Łowieckiego im. [...] w [...] na rzecz skarżącego J. S. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu 23 maja 2019 r. J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Koła Łowieckiego im. [...] w G. w sprawie szacowania szkód wyrządzonych w uprawach rolnych, wskazując, że Koło Łowieckie nie wykonało obowiązków nałożonych przepisami prawa łowieckiego oraz umową dzierżawy obwodu.

W odpowiedzi na skargę Koło Łowieckie wskazało, że szacowanie szkód wyrządzonych przez zwierzęta łowne w uprawach rolnych odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami, a myśliwi biorący udział w szacowaniu szkód są odpowiednio przeszkoleni i przygotowani. W przypadku sporu rolnicy mają możliwość wystąpić o ponowne szacowanie. Z tej możliwości skarżący skorzystał trzy razy. W tych przypadkach podczas szacowania szkód uczestniczyli także przedstawiciele gminy i przedstawiciele Izby Rolniczej w K. Koło Łowieckie wyjaśniło, że dzierżawi dwa obwody łowieckie nr [...] i nr [...] o powierzchni 8.629 ha. Na tych obwodach występują grunty rolne położone wśród lasów lub na skraju większych kompleksów leśnych, na których swoje niewielkie gospodarstwa rolne prowadzą dziesiątki rolników. Koło Łowieckie ma dobre relacje z rolnikami i pomaga im w zmniejszeniu szkód, zlecając intensywny pobyt myśliwych w miejscach szkód powodowanych przez dziki i jelenie oraz poprzez zakup środków odstraszających zwierzynę oraz w miarę możliwości kupując ogrodzenia pól szczególnie zagrożonych. Szkody na terenie obwodu nr [...] obejmującego wieś S. H. zostały w dużym stopniu zmniejszone w porównaniu do ubiegłych lat. W 2017 r. skarżący zgłosił szkody sześciokrotnie i w dwóch przypadkach otrzymał ustalone odszkodowanie. Koło Łowieckie wskazało, że od dnia 3 października 2017 r. nie wpłynęło zgłoszenie o wyrządzonych szkodach na polach skarżącego, wskazując jednocześnie na odbycie w dniu 25 kwietnia 2019 r. mediacji ze skarżącym.

Zdaniem Koła, skarżący nie chce być partnerem w gospodarce rolnej i łowieckiej, ani współdziałać w zapobieganiu występowania szkód. Wobec braku współdziałania i możliwości porozumienia zarząd Koła, na podstawie art. 48 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2018 r. poz. 2033 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.p.ł.", podjął uchwałę o nieszacowaniu szkód u skarżącego, jednak po rozmowach z Okręgową Radą Łowiecką w G., w dniu 13 maja 2019 r. zarząd podjął uchwałę o szacowaniu szkód i ewentualnej wypłacie odszkodowania.

Postanowieniem z dnia 10 października 2019 r. Sąd odrzucił skargę uznając, że bezczynność Koła Łowieckiego w przedmiotowej sprawie nie należy do żadnej kategorii spraw objętym kognicją sądu administracyjnego.

Sąd uznał, że koło łowieckie nie jest organem administracji publicznej, a czynności podejmowane przez przedstawicieli koła łowieckiego dzierżawiącego obwód łowiecki, w zakresie oględzin i szacowania szkód łowieckich, nie mogą być zakwalifikowane jako działania z zakresu administracji publicznej.

Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 17 listopada 2020 r. w sprawie sygn. akt II OSK 865/20 wydał postanowienie o uchyleniu powyższego postanowienia.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stosownie do art. 46 ust. 1 u.p.ł., dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego jest obowiązany do wynagradzania szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny (pkt 1) oraz przy wykonywaniu polowania (pkt 2). Szacowania szkód, o których mowa w art. 46 ust. 1 u.p.ł., a także ustalania wysokości odszkodowania dokonuje zespół składający się z przedstawiciela wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego, przedstawiciela dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego właściciela albo posiadacza gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda. Właściciel albo posiadacz gruntów rolnych wniosek o szacowanie szkód, o których mowa w ust. 1, w tym ustalenie wysokości odszkodowania, składa do dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego (art. 46 ust. 3 u.p.ł.). Zgodnie z art. 46 ust. 6 u.p.ł. szacowanie szkody składa się z oględzin i szacowania ostatecznego, przy czym oględzin dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 46 ust. 3 (art. 46a ust. 2 u.p.ł.), a niezwłocznie po zakończeniu oględzin dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego sporządza protokół (art. 46a ust. 4 u.p.ł.).

Dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego obciąża obowiązek sporządzenia protokołu oględzin oraz obowiązek sporządzenia protokołu szacowania ostatecznego. Są to obowiązki nałożone mocą ustawy, wykonanie których bezpośrednio oddziałuje na uprawnienia właściciela albo posiadacza gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że aby właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody oraz dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego, mógł wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody, konieczne jest uprzednie wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 46e ust. 1 u.p.ł. Tym samym, aby uprawniony podmiot mógł wnieść powództwo do sądu powszechnego (art. 46e ust. 4 u.p.ł.), musi zostać uprzednio wyczerpana droga postępowania administracyjnego. Konieczne jest więc wykonanie przez dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego obowiązków nałożonych ustawą – Prawo łowieckie. W tym stanie prawnym wykonanie lub brak wykonania obowiązków wynikających z ustawy przez dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego bezpośrednio oddziałuje na uprawnienia właściciela albo posiadacza gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda. Skoro ustawodawca nałożył określone obowiązki na dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego, w tym obowiązek sporządzenia protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 u.p.ł. (protokół oględzin) i protokołu, o jakim mowa w art. 46c ust. 5 u.p.ł. (protokół szacowania ostatecznego), to czynności obciążające te podmioty należy traktować jako akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.".

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że do kompetencji sądów administracyjnych należy orzekanie w sprawach skarg na bezczynność, gdy organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień, bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie.

Przyjęcie poglądu, że stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego na bezczynność dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego w zakresie, w jakim ustawodawca nakłada na te podmioty określone obowiązki, od których zależy realizacja uprawnień przez właściciela albo posiadacza gruntów rolnych przeczyłoby sensowi ustanowienia prawa i terminu dla wniesienia odwołania do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, a także prawa i terminu dla wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Brak kontroli sądu administracyjnego nad etapami trybu ustanowionego w ustawie – Prawo łowieckie niezmiernie istotnymi dla całego postępowania w zakresie szkód łowieckich niweczyłby sens zmiany przepisów ustawy dokonanej ustawą z dnia 22 marca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo łowieckie oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 651), która weszła w życie 1 kwietnia 2018 r. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej ustawodawca uznał za konieczne wprowadzenie nowych rozwiązań dotyczących szacowania szkód i wypłaty odszkodowań za szkody wyrządzone w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny, w tym obowiązek sporządzania protokołu po zakończeniu oględzin i oszacowaniu szkód i jednocześnie w celu sprawnego i rzetelnego wypłacania odszkodowań ustalanie wysokości odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej.

W toku postępowania skarżący sprecyzował skargę, wskazując, że dotyczy ona szkody wyrządzonej przez dziki na działkach nr [...], [...] i [...], zgłoszonej pismem z dnia 23 lutego 2019 r. Szkoda była zgłoszona pocztą, wniosek został doręczony w dniu 27 lutego 2019 r., a ponaglenie wysłane pocztą w dniu 14 marca 2019 r., odebrano w dniu 18 marca 2019 r. Skarżący stwierdził, że w obu przypadkach nie uzyskał od Koła Łowieckiego odpowiedzi.

W piśmie procesowym z dnia 28 maja 2021 r. Koło Łowieckie wskazało, że nie jest organem administracyjnym, wykonuje jedynie zadania z zakresu ochrony środowiska, jak i gospodarki łowieckiej. Koło Łowieckie stwierdziło, że skarżący od lat jest w konflikcie z Kołem, nie podejmuje współpracy, odmawia używania dostarczonych środków odstraszających dziką zwierzynę, nie zezwala na stawianie urządzeń na swoich gruntach - zarówno służących wykonywaniu polowania, jak i zabezpieczeniu upraw. Zarząd Koła Łowieckiego na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 2018 r. podjął uchwałę w sprawie odszkodowań łowieckich w uprawach rolnych skarżącego. Zarząd uznał, że skarżący nie spełnił ciążącej na mim powinności współdziałania z Kołem w zakresie zapobiegania wystąpieniu szkodom łowieckim, a więc zasadnym jest odmowa wypłaty odszkodowań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.

Co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis artykuł 53 § 2b p.p.s.a. wskazuje, że skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarżący spełnił formalny wymóg wniesienia skargi, gdyż poprzedził ją wniesieniem ponaglenia. W ponagleniu z dnia 14 marca 2019 r., skarżący wskazał na złożenie wniosku o szacowanie szkód z dnia 25 lutego 2019 r. i zarzucił organowi bezczynność w tej sprawie. Tym samym formalna przesłanka złożenia skargi została w niniejszej sprawie spełniona.

Kodeks postępowania administracyjnego definiuje w art. 37 § 1 pkt 1 bezczynność jako niezałatwienie w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1); sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności. Organ pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w obowiązującym go terminie.

Przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga ta stanowi zatem środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości tego organu.

Jak wskazano w wydanym w sprawie postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, koło łowieckie wykonuje czynności niezbędne do realizowania przez poszkodowanego w wyniku szkód łowieckich jego uprawnień na drodze postępowania cywilnego. Aby uprawniony podmiot mógł wnieść powództwo do sądu powszechnego (art. 46e ust. 4 u.p.ł.), musi zostać uprzednio wyczerpana droga postępowania administracyjnego. Konieczne jest wykonanie przez dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego obowiązków nałożonych ustawą – Prawo łowieckie.

Ustawodawca nałożył na dzierżawcę albo zarządcę obwodu łowieckiego obowiązek sporządzenia protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 u.p.ł. (protokół oględzin) i protokołu, o jakim mowa w art. 46c ust. 5 u.p.ł. (protokół szacowania ostatecznego). Czynności te należy traktować jako akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zatem mimo, że Koło Łowieckie nie jest organem administracji publicznej, ma ono wynikający z ustawy obowiązek dokonania aktów z zakresu administracji publicznej i jego bezczynność w tym zakresie podlega kontroli sądu administracyjnego.

Po zgłoszeniu szkód przez skarżącego w dniu 27 lutego 2019 r. Koło Łowieckie nie podjęło czynności przewidzianych w art. 46a ust. 4 u.p.ł. i art. 46c ust. 5 u.p.ł., nie sporządziło bowiem protokołu oględzin i protokołu szacowania ostatecznego.

Spotkanie mediacyjne, które odbyło się na wniosek skarżącego w dniu 25 kwietnia 2019 r. nie doprowadziło do ustalenia wspólnego stanowiska, a z treści sporządzonej z tego spotkania notatki wynika, że Koło Łowieckie podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uchwale Zarządu Koła nr [...] z dnia 27 sierpnia 2018 r., odmówiło zatem szacowania szkody, wskazując na nierealność żądań skarżącego.

W świetle przepisów u.p.ł. brak było podstaw do podjęcia uchwały takiej treści oraz odmowy podjęcia działań w zakresie szacowania szkody. Ewentualna niezasadność żądań poszkodowanego nie mogła prowadzić do zaniechania podjęcia przez koło łowieckie czynności polegających na szacowaniu szkód – wskazanych w art. 46a ust. 4 u.p.ł. i art. 46c ust. 5 u.p.ł. Ustawodawca nie przewidział bowiem takiej możliwości.

Zgodnie z art. 46a ust. 6 u.p.ł., szacowanie szkody składa się z:

1) oględzin;

2) szacowania ostatecznego.

Przepis art. 46a ust. 1 i 2 u.p.ł. stanowi, że

1. Podczas oględzin ustala się:

1) gatunek zwierzyny, która wyrządziła szkodę;

2) rodzaj, stan i jakość uprawy;

3) obszar całej uprawy;

4) szacunkowy obszar uprawy, która została uszkodzona;

5) szacunkowy procent zniszczenia uprawy na uszkodzonym obszarze.

2. Oględzin dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 46 ust. 3.

Drugim etapem szacowania szkody jest szacowanie ostateczne. W art. 46c ust. 1 u.p.ł. wskazano, że podczas szacowania ostatecznego ustala się

1) gatunek zwierzyny, która wyrządziła szkodę;

2) rodzaj uprawy lub płodu rolnego;

3) stan i jakość uprawy lub jakość płodu rolnego;

4) obszar całej uprawy lub szacunkową masę zgromadzonego płodu rolnego;

5) obszar uprawy, która została uszkodzona, lub szacunkową masę uszkodzonego płodu rolnego;

6) procent zniszczenia uprawy na uszkodzonym obszarze;

7) plon z 1 ha;

8) wysokość odszkodowania.

Ustalenie wysokości odszkodowania winno nastąpić w protokole szacowania ostatecznego. W sytuacji gdy ustawa nie wskazuje aktu zawierającego odmowę przyznania odszkodowania, wola Koła Łowieckiego w tym zakresie mogła być wyrażona wyłącznie w protokole szacowania odszkodowania ustalającego zerową wysokość odszkodowania. W tym zatem akcie powinno nastąpić stwierdzenie przez Koło Łowieckie, że z okoliczności sprawy wynika, iż żądanie odszkodowania jest niezasadne.

W art. 46c ust. 2 u.p.ł. ustawodawca wskazał, że szacowania ostatecznego dokonuje się najpóźniej w dzień sprzętu, przed dokonaniem sprzętu uszkodzonej uprawy, a w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 7, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 46 ust. 3 (wniosku o szacowanie szkód). Unormowanie art. 46 ust. 7 u.p.ł. dotyczy sytuacji, w której szkoda powstała i została zgłoszona bezpośrednio przed sprzętem lub w jego trakcie i wskazuje, że wówczas dokonuje się wyłącznie szacowania ostatecznego.

Koło Łowieckie niezasadnie zaniechało dokonania tych czynności, co zamknęło skarżącemu możliwość wystąpienia na drogę postępowania cywilnego z powództwem o zapłatę odszkodowania. Z uwagi na upływ czasu, dokonane oględzin nie jest obecnie możliwe. W istocie brak jest także możliwości dokonania szacowania ostatecznego w oparciu o stan stwierdzony na nieruchomości.

Nie może to jednak pozbawiać skarżącego prawa uzyskania dokumentu w postaci protokołu szacowania ostatecznego, który jest skarżącemu niezbędny dla zakwestionowania stanowiska Koła Łowieckiego w odwołaniu wniesionym na podstawie art. 46d ust. 1 u.p.ł., zgodnie którym właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda przysługuje odwołanie do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust. 5.

Zgodnie z art. 46e ust. 1 i 4 u.p.ł., Nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód ustala wysokość odszkodowania, w drodze decyzji, biorąc w szczególności pod uwagę ustalenia zawarte w protokołach, o których mowa w art. 46a ust. 4, art. 46c ust. 5 i art. 46d ust. 8. Właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody, o których mowa w art. 46 ust. 1, a także dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego niezadowolony z decyzji, o której mowa w ust. 1, może, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody.

W związku z powyższym, aby umożliwić skarżącemu zachowanie jego praw wynikających z ustawy, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę i zobowiązał Koło Łowieckie do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 23 lutego 2019 r. i wydania w terminie 14 dni protokołu ostatecznego szacowania szkody, z pominięciem etapu oględzin. Sam ustawodawca przewidział bowiem możliwość ominięcia tego etapu i ograniczenia postępowania do ostatecznego szacowania szkody.

Termin 14-dniowy został przez Sąd ustalony w związku z treścią art. 46c ust. 2 i 5 u.p.ł. przewidujących termin 7 dni na dokonanie szacowania i niezwłoczne sporządzenie protokołu z tej czynności. Termin ten powinien być liczony od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (art. 286 § 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z 11 maja 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Łd 13/17; WSA w Krakowie z 22 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 35/17). W orzecznictwie sądowym zwraca się także uwagę, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14).

Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Od daty złożenia wniosku minął już okres ponad dwóch lat, organ nie podjął w tym czasie żadnych czynności, zaniechał ich podjęcia także po wpłynięciu skargi.

Brak czynności Koła Łowieckiego w postaci sporządzenia protokołu ostatecznego szacowania szkody uniemożliwia skarżącemu dochodzenie roszczeń odszkodowawczych na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Czynność ta jest bowiem konieczny etapem rozpoznania złożonego wniosku.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, Sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Nadto, suma pieniężna stanowi formę rekompensaty dla skarżącego za zwłokę w załatwieniu sprawy. Wskazać przy tym należy, że suma pieniężna, chociaż ma charakter kompensacyjny, nie ma na celu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za szkodę przewidziana w art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego wyklucza traktowanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jako odszkodowania. Jest to swoista sankcja dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania.

Uwzględniając czas trwania bezczynności Koła Łowieckiego i jego negatywne stanowisko w kwestii realizacji obowiązku podjęcia czynności szacowania szkód także po wniesieniu skargi, Sąd uznał za zasadne zasądzenie na rzecz skarżącego kwoty pieniężnej w wysokości 1 000 zł.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od Koła Łowieckiego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów uiszczonego w sprawie wpisu sądowego od skargi.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).