Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA - del. Krzysztof Przasnyski (sprawozdawca), Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. [...] sp. z o. o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 1331/18 w sprawie ze skargi E. [...] sp. z o. o. z siedzibą w B. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 30 czerwca 2015 r. nr IBPBI/2/4510-377/15/PC w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od E. [...] sp. z o. o. z siedzibą w B. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 1331/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E.[...] sp. z o. o. z siedzibą w B. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 30 czerwca 2015 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dostępna jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (dalej zwana: "CBOSA").

Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia złożył pełnomocnik spółki, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Autor skargi kasacyjnej zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej zwana: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 851 ze zm., dalej zwana: "u.p.d.o.p."), poprzez przyjęcie, że spółka nie jest uprawniona do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na organizację pikników "Ż.[...]" w części przypadającej na pozostałych gości, np. osoby z Z.[...], G.[...], F.[...]

Ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez wydanie wyroku nie na podstawie akt sprawy, ale oparcie się w dużej mierze na argumentach zawartych w wyroku NSA z dnia 15 listopada 2018 r. sygn. akt I FSK 2002/16, który to wyrok nie został wydany w niniejszej sprawie;

- art. 151 w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a., poprzez brak uchylenia zaskarżonej interpretacji i wydanie wyroku oddalającego skargę, podczas gdy ww. naruszenia prawa materialnego i procesowego sprawiały, że Sąd był do takiego działania zobligowany.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór pomiędzy skarżącą a organem sprowadza się do ustalenia czy wydatki spółki związane z organizacją pikników "Ż.[...]", w części dotyczącej innych osób aniżeli pracownicy, w tym pracownicy tymczasowi, członkowie rodzin pracowników, emeryci, zleceniodawcy i przedstawiciele korporacji, stanowią dla niej koszty uzyskania przychodów, zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.

W myśl wspomnianego przepisu, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że użyty w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. zwrot "w celu" oznacza, że nie każdy wydatek poniesiony przez podatnika w związku z prowadzoną działalnością podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania, lecz tylko ten wydatek, który pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z przychodem (wyrok NSA z dnia 28 marca 2014 r., II FSK 1009/12, publ. CBOSA). Uzasadniając związek pomiędzy wydatkiem a przychodem podatnik powinien wykazać, że poniesione wydatki są racjonalne tak co do zasady, jak i co do wysokości. Skoro bowiem ustawodawca wyraźnie wiąże koszty uzyskania przychodów z celem osiągnięcia przychodów, to cel ten musi być widoczny. Oznacza to, że ponoszone koszty powinny cel realizować lub co najmniej zakładać realnie jego osiągnięcie. Musi istnieć źródło przychodów oraz związek przyczynowy między wydatkami i przychodami. Zatem, każdy wydatek poniesiony przez podatnika dla oceny, czy mieścił się w kategorii kosztów podatkowych wymaga wszechstronnego rozważenia w aspekcie celowości (racjonalności działań) oraz istnienia związku przyczynowego z uzyskiwanym przez niego przychodem" (wyrok NSA z dnia 18 listopada 2015 r., II FSK 2572/13, publ. CBOSA).

W rozpoznanej sprawie nie ulega wątpliwości, że zadaniem Sądu I instancji była ocena - przy uwzględnieniu tych kryteriów - czy w przedstawionym we wniosku opisie zdarzenia przyszłego, który był dla Sądu wiążący - wskazywane przez skarżącą wydatki stanowią koszt uzyskania przychodu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez Sąd I instancji kontrola zaskarżonej interpretacji indywidualnej została przeprowadzona prawidłowo, bez uchybienia przepisom, o których mowa w skardze kasacyjnej.

Sąd I instancji zaznaczył, że krąg potencjalnych uczestników pikniku "Ż.[...] " wśród których są obok pracowników, byłych pracowników, ich rodzin, pracowników agencji pracy tymczasowej, współpracujący ze skarżącą przedstawiciele społeczności lokalnej nie związani z działalnością gospodarczą skarżącej, nie usprawiedliwia tezy o istnieniu związku z działalnością prowadzoną przez spółkę, zwłaszcza w kontekście idei, jaka przyświeca organizacji pikniku, który ma przede wszystkim promować zdrowy styl życia. Nie można bowiem skutecznie wywodzić, że zaproszenie na festyn osób, które nie są pracownikami skarżącej, jest konieczne i niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej.

Zdaniem Sądu, niewątpliwie promocja zdrowego stylu życia zasługuje na akceptację i tworzy korzystny obraz (wizerunek) skarżącej, to jednak jej związek z reklamowaniem, zachęcaniem do kupowania wyrobów skarżącej - w odniesieniu do wyżej wskazanych podmiotów - nie pozostaje w związku z prowadzoną przez spółkę działalnością (której przedmiotem jest produkcja komponentów dla przemysłu motoryzacyjnego), a poniesienie wydatku nie będzie miało wpływu na powstanie lub zwiększenie przychodu.

Według Sądu, we wskazanym zdarzeniu przyszłym promowanie własnej marki i produktów oraz ich reklama jest skierowana do bardzo wąskiego grona odbiorców ‒ ściśle określonego przez samą skarżącą (osób z Z.[...], G.[...], F.[...] ) - zupełnie niepowiązanego z prowadzoną działalnością.

Trafnie zatem Sąd I instancji podzielił pogląd organu interpretacyjnego, że zaproszeni goście nie będą w żaden sposób powiązani gospodarczo ze spółką, a więc trudno przyjąć, że ich obecność przyczyni się do uzyskania przychodu albo zachowania lub zabezpieczenia jego źródła.

W ocenie Sądu, na aprobatę zasługuje stanowisko, że zakwestionowane przez organ interpretacyjny koszty będące przedmiotem pytania zawartego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, nie pozostają zarówno w bezpośrednim, jak i pośrednim związku z uzyskiwanymi przychodami, bowiem skarżąca spółka nie wykazała, że zostaną one poniesione w sposób racjonalny, tj. w celu osiągnięcia przychodów, nawet wówczas, gdy z obiektywnych powodów przychód nie zostanie osiągnięty.

Trafnie zatem Sąd I instancji zauważył, odwołując się do poglądów wyrażanych w orzecznictwie, że nie wszystkie wydatki, które obciążają podmiot pod względem ekonomicznym i jego zdaniem są niezbędne w celu prowadzenia działalności, a w konsekwencji mogą obciążać koszty podatkowe, ponieważ do tej kategorii można zaliczyć jedynie wydatki, których poniesienie jest racjonalne i celowe w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Z powyższych względów zarzut błędnej wykładni wspomnianego przepisu należało ocenić jako bezzasadny.

Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., którego autor skargi kasacyjnej upatruje w tym, iż Sąd I instancji w dużej mierze oparł swe stanowisko na argumentach zawartych w wyroku NSA z dnia 15 listopada 2018 r. sygn. akt I FSK 2002/16, który to wyrok nie został wydany w niniejszej sprawie.

Wynikający z tego przepisu obowiązek wydania wyroku "na podstawie akt sprawy" oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Do naruszenia tego przepisu doszłoby wówczas, gdyby Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który jest zawarty w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może natomiast służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika w sposób niebudzący wątpliwości, jakiej interpretacji znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów dokonał Sąd, natomiast sama tylko okoliczność, że w części zaprezentowana argumentacja jest powtórzeniem fragmentu innego orzeczenia, pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Ocenie nie podlega bowiem to, czy i w jakiej mierze sąd podzielił stanowisko wcześniej wyrażone, lecz to czy strona może skutecznie odczytać w uzasadnieniu motywy stojące za podjętym rozstrzygnięciem (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2019 r., II FSK 3185/18, publ. CBOSA). W niniejszej sprawie uzasadnienie odpowiada temu wymogowi.

W tych okolicznościach nie było podstaw do zastosowania art. 146 § 1 p.p.s.a. W analizowanej sprawie, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej interpretacji przez pryzmat wzorców sądowej kontroli i, nie stwierdzając uchybień, miał podstawy do zastosowania regulacji zawartej w art. 151 p.p.s.a.

Wobec powyższego, z braku usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a i pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).