![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6120 Ewidencja gruntów i budynków, Geodezja i kartografia, Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, Oddalono skargę, II SA/Ol 841/16 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2016-10-20, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SA/Ol 841/16 - Wyrok WSA w Olsztynie
|
|
|||
|
2016-06-21 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie | |||
|
Beata Jezielska /sprawozdawca/ Janina Kosowska /przewodniczący/ Piotr Chybicki |
|||
|
6120 Ewidencja gruntów i budynków | |||
|
Geodezja i kartografia | |||
|
I OSK 276/17 - Wyrok NSA z 2018-09-26 | |||
|
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego | |||
|
Oddalono skargę | |||
|
Dz.U. 2015 poz 520 art 24 ust, 5 pkt. 1,2,3, art. 20 ust.2 pkt.1 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie udostępnienia informacji zawartej w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. |
||||
|
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia "[...]"r. Starosta O - działając na podstawie art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015r. poz. 520 – tekst obowiązujący na dzień wydania zaskarżonego aktu – dalej jako: P.g.i.k.) oraz art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2014r. poz. 1182 ze zm. – tekst obowiązujący na dzień wydania zaskarżonego aktu – dalej jako: u.o.d.o.), po rozpatrzeniu wniosku D. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "T" odmówił wydania zaświadczenia co do wskazania numeru księgi wieczystej dla nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym "[...]" położonej w gminie G. W uzasadnieniu podano, że wnioskiem z dnia "[...]"r. firma "T" – D K wystąpiła o wskazanie numeru księgi wieczystej. Wyjaśniono, że pomimo jawności ksiąg wieczystych, numer księgi wieczystej to informacja, która umożliwia automatyczne pozyskanie danych podmiotowych z obejściem ograniczeń wynikających z przepisów szczególnych. Zatem żądanie wskazania numeru księgi wieczystej jest żądaniem uzyskania danych o charakterze podmiotowo-przedmiotowym, które podlegają ograniczeniom określonym w art. 24 ust. 5 P.g.i.k. Z uwagi na ochronę zawartych w nich danych osobowych dane takie mogą być udzielane tylko w trybie art. 24 ust. 3 P.g.i.k., a więc z uwzględnieniem wszystkich ograniczeń wynikających z ust. 5 tego przepisu. Podniesiono, że jawność informacji o gruntach, budynkach i lokalach zawartych w operacie ewidencyjnym oznacza jedynie to, że informacje te nie mają charakteru danych niejawnych w rozumieniu prawa, lecz nie oznacza to powszechnego do nich dostępu. Bezpośredni dostęp do baz został zastrzeżony w określonych celach, zgodnie z art. 24 ust. 5 P.g.i.k. Zatem uzyskanie tych informacji przez osoby nie będące właścicielami lub władającymi nieruchomością jest uzależnione od wykazania własnego indywidualnego interesu prawnego, uzasadniającego ich wydanie. Z uwagi na fakt, że we wniosku nie wykazano spełnienia wymogów w tym zakresie, nie było podstaw do jego uwzględnienia. Organ wskazał także ze względu na treść art. 6 u.o.d.o. za dane osobowe należy uznać również numery ksiąg wieczystych, gdyż w tych księgach są ujawnione podmioty będące właścicielami nieruchomości, dla których księgi te są prowadzone. Na skutek zażalenia wniesionego przez wnioskodawcę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa W postanowieniem z dnia "[...]"r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że art. 24 ust. 5 P.g.i.k. wskazuje, w jakiej formie organ udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym. Podniesiono, że z wniosku strony nie wynika, w jakiej formie żąda ona udostępnienia danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków, a tym samym organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków zobowiązany jest do podjęcia działań mających na celu ustalenie formy żądania strony. Wskazano również, że regulacja zawarta w ustawie P.g.i.k. ma charakter szczególny w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem przepisy Kodeksu o wydawaniu zaświadczeń w zakresie uregulowanym w ustawie P.g.i.k. nie mają zastosowania do wydawania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków, o jakich mowa w art. 24 ust. 3 P.g.i.k. oraz informacji o gruntach, budynkach i lokalach, o jakiej mowa w art. 24 ust. 2 P.g.i.k. Wobec tego odmowa ich wydania nie może nastąpić w formie postanowienia, podejmowanego na podstawie art. 219 Kodeksu postepowania administracyjnego, choć informacje w nich zawarte także stanowią odzwierciedlenie stanu ujawnionego w prowadzonej przez organ ewidencji. Wprawdzie powyższe przepisy nie regulują wprost, w jakiej formie powinna być dokonana odmowa wydania przedmiotowych informacji, ale w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przepisy art. 24 ust. 3 i 4 P.g.i.k. upoważniają do podejmowania wprost na ich podstawie decyzji administracyjnych o odmowie wydania wypisu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej. Organ I instancji - powtórnie rozpatrując sprawę - wezwał stronę do usunięcia braków podania przez sprecyzowanie żądania. W odpowiedzi na to wezwanie strona wskazała, iż wnosi o udostępnienie numerów ksiąg wieczystych nieruchomości położonej w G przy ul. O oraz nieruchomości oznaczonej numerem "[...]". Decyzją z dnia "[...]"r. Starosta O odmówił udostępnienia informacji co do wskazania numeru księgi wieczystej dla nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym "[...]" położonej w obrębie G, gminie G oraz odmówił wskazania numeru księgi wieczystej dla nieruchomości położonej przy ul. O w obrębie G, gmina G. W uzasadnieniu podano, że wnioskiem z "[...]"r., uzupełnionym pismem z dnia "[...]"r. strona zwróciła się o wskazanie numerów ksiąg wieczystych dla nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym "[...]" w obrębie G, gminie G oraz nieruchomości znajdującej się przy ul. O w obrębie G, gminie G. Powołując się na treść art. 20 i art. 24 P.g.i.k. oraz § 52 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wywiedziono, że informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Jawność ta oznacza jednak tylko tyle, że dane te nie mają charakteru informacji niejawnych w rozumieniu prawa. Nie jest to jednak równoznaczne z powszechnym do nich dostępem. Zatem występując o informacje z ewidencji gruntów i budynków wnioskodawca, nie będący właścicielem nieruchomości, obowiązany jest wykazać interes prawny tj. przywołać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Powołano się na treść orzeczeń sądów administracyjnych oraz stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, zgodnie z którym numer księgi wieczystej urządzonej dla określonej nieruchomości pozwala na identyfikację osób będących jej właścicielami lub współwłaścicielami, a zatem mieści się w zakresie danych osobowych. Wyjaśniono przy tym, że wnioskodawca początkowo zwrócił się o udostępnienie informacji dotyczącej działki oznaczonej numerem "[...]" położonej w G przy ul. O. Pod adresem tym znajduje się jednak inna nieruchomość, a działka "[...]" posiada inny adres. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku strona wniosła o udostępnienie numerów ksiąg wieczystych obu wymienionych wyżej nieruchomości. Organ przyjął w związku z tym, że przedmiotem żądania nie jest uzyskanie informacji o konkretnej nieruchomości lecz poszukiwanie nieznanego dla skarżącej majątku określonego podmiotu. Wskazano, że jeżeli treścią żądania nie było uzyskanie informacji o konkretnych, gruntach, budynkach lub lokalach, lecz poszukiwanie nieznanego majątku nieruchomego określonego dłużnika to w istocie jest to żądanie udzielenia informacji nie tylko o charakterze przedmiotowym, ale także podmiotowym. Właściwym trybem ujawnienia majątku dłużnika jest tryb cywilnoprawny i służy temu postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika uregulowane w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Zatem ujawnienie majątku dłużnika należy do sfery postępowania cywilnego, a nie do procedury postępowania administracyjnego, w tym trybu wydawania zaświadczeń o stanie posiadania osób trzecich. Zaznaczono, że numery ksiąg wieczystych w przypadku osób fizycznych posiadających tytuł do nieruchomości, jako dane osobowe, mieszczą się w zakresie danych ewidencji gruntów i budynków, o których mowa w art. 24 ust. 5 P.g.i.k., do pozyskania których, upoważnione są jedynie podmioty określone w art. 24 ust. 5 pkt. 1-3 P.g.i.k. Analogiczną zasadę przyjąć należy w odniesieniu do pozostałych podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt. 1 P.g.i.k., nie będących osobami fizycznymi. W związku z tym numery ksiąg wieczystych jako pozwalające na zidentyfikowanie tych podmiotów, stanowią dane tych podmiotów, których udostępnianie podlega ograniczeniom wynikającym z przepisu art. 24 ust. 5 P.g.i.k. W odwołaniu od tej decyzji D K zarzuciła organowi I Instancji naruszenie: - art. 24 ust. 2 i 4 w związku z art. 20 ust. 1 P.g.i.k. poprzez bezpodstawne zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt. 3 P.g.i.k. poprzez ustalenie, że do udostępnienia informacji dotyczącej oznaczenia ksiąg wieczystych prowadzonych dla wskazanej przez wnioskodawcę nieruchomości, konieczne jest posiadanie interesu prawnego i w konsekwencji odmowę udostępniania żądanych danych wobec niewykazania przez wnioskodawcę tegoż interesu; - art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez bezpodstawne uniemożliwienie wnioskodawczyni dostępu do treści księgi wieczystej konkretnie oznaczonej nieruchomości, która to treść, zgodnie z tym przepisem jest jawna. Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i udostępnienie numerów ksiąg wieczystych ewentualnie zbiorów dokumentów założonych dla nieruchomości stanowiących przedmiot jej wcześniejszych żądań. Odwołująca się podniosła, że numer księgi wieczystej jest informacją przedmiotową, dotyczącą gruntu, a nie jego właściciela, co wynika wprost z art. 20 ust.1 pkt 1 P.g.k. W jej ocenie niezrozumiałe jest twierdzenie organu, że mimo jawności informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, jawność ta oznacza jedynie to, że nie mają one charakteru informacji niejawnych i nie jest równoznaczna z powszechnym do nich dostępem. Przywołała treść art. 24 ust. 4 P.g.i.k., zgodnie z którym każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Wskazała przy tym, że zastrzeżenia z ust. 5 nie dotyczą informacji obejmującej numer księgi wieczystej, gdyż jako dane przedmiotowe dotyczące gruntu, numer księgi wieczystej jest informacją jawną i powszechnie dostępną. Zdaniem skarżącej wykazanie interesu prawnego jest niezbędne do udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków, zawierających dane podmiotów o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.i.k. Natomiast numer księgi wieczystej nie zawiera żadnych danych podmiotów, o których mowa w tym przepisie. Fakt, iż dane właściciela zawiera sama księga wieczysta pozostaje bez znaczenia dla sprawy, gdyż to nie starosta jest administratorem ksiąg wieczystych i to nie on odpowiada za to, jakie dane zawarte w księgach oraz komu są udostępniane. W ocenie odwołującej się odmowa udostepnienia numeru księgi wieczystej na tej tylko podstawie, że zawiera ona dane właściciela nieruchomości narusza art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, gdyż bezpodstawnie uniemożliwia jej dostęp do treści księgi wieczystej konkretnie oznaczonej nieruchomości, która to treść, zgodnie z tym przepisem jest jawna. Odwołująca się wskazała, że organ nie ma żadnych podstaw do domniemywania celu czy motywów, którymi kieruje się wnioskodawca żądający udostępnienia numeru księgi wieczystej, a tym bardziej wartościowania tych motywów. Z tego też względu argumenty organu, iż zachowanie odwołującej się świadczyć może o tym, że poszukuje ona nieznanego majątku określonego podmiotu, są bezzasadne. Decyzją z dnia "[...]"r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województw W utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, że co prawda zgodnie z art. 24 ust. 2 P.g.i.k. informacje zawarte w operacie ewidencji gruntów i budynków wymienione w art. 20 ust. 1 P.g.i.k. są jawne, ale bezpośredni dostęp do tych informacji reguluje art. 24 ust. 4 z zastrzeżeniem ust. 5 P.g.i.k. W świetle powyższych regulacji, dla osób niebędących właścicielami lub władającymi nieruchomością, uzyskanie informacji zawierających dane podmiotów, wymienionych w art. 20 ust. 2 pkt.1 P.g.i.k., a takie dane w sposób pośredni można uzyskać posiadając numer księgi wieczystej, uzależnione jest od wykazania interesu prawnego, uzasadniającego ich wydanie. Wprawdzie numer księgi wieczystej wymieniony jest w art. 20 ut. 1 pkt 1 P.g.i.k. i nie wskazuje on bezpośrednio do kogo należy dana nieruchomość, ale dane te można w łatwy sposób uzyskać posługując się udostępnionym przez Ministerstwo Sprawiedliwości systemem informatycznym Elektroniczne Księgi Wieczyste. Podniesiono, że organ prowadzący operat ewidencji gruntów i budynków jako administrator zbioru danych osobowych, zobowiązany jest do stosowania i przestrzegania przepisów u.o.d.o., a numer księgi wieczystej jest informacją, która posiada charakter podmiotowo – przedmiotowy i jednocześnie wypełnia ustawową definicję danej osobowej (art. 6 ust. 1 u.o.d.o.). Wobec tego podlega ochronie przewidzianej w tej ustawie. Danymi osobowymi są bowiem zarówno informacje o numerach ksiąg wieczystych, prowadzonych dla nieruchomości stanowiących własność osób fizycznych, jak i wszelkie dane zawarte w treści ksiąg wieczystych dotyczące zidentyfikowanych lub możliwych do zidentyfikowania osób fizycznych. Skoro zatem treść ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów jest powszechnie dostępna, to ujawnienie ich numerów pozwala jednocześnie na ujawnienie danych wpisanych w tych księgach. W związku z tym organ pierwszej instancji prawidłowo uzależnił udzielenie żądanych we wnioskach informacji od wskazania interesu prawnego, czego strona nie zrobiła. Wyjaśniono również, że organ I instancji nie opierał swojego rozstrzygnięcia o przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a jedynie przedstawił analizę jawności ksiąg wieczystych opierając się na stanowisku zaprezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze na powyższą decyzję do D K prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "T" zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie: - art. 24 ust. 2 i 4 w zw. z art. 20 ust. 1 P.g.i.k. poprzez bezpodstawne zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt. 3 tejże ustawy tj. ustalenie, że do udostępnienia informacji dot. oznaczenia ksiąg wieczystych prowadzonych dla wskazanych przez wnioskodawcę nieruchomości konieczne jest posiadanie interesu prawnego i w konsekwencji odmowę udostępnienia żądanych danych wobec niewykazania przez wnioskodawcę tegoż interesu; - art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez bezpodstawne zastosowanie art. 1 ust. 1 u.o.d.o., a przez to uniemożliwienie wnioskodawcy dostępu do jawnej treści księgi wieczystej konkretnie oznaczonej nieruchomości. W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak też i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca powtórzyła argumenty sformułowane uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto wskazała, że przedmiotem niniejszego postępowania jest udostepnienie przez organ administracji numeru księgi wieczystej, a nie samej księgi, czy też danych w niej zawartych. Podniosła ona, że zgodnie z art. 24 ust. 5 P.g.i.k. za wykazaniem interesu prawnego organ administracji udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, a numer księgi wieczystej nie jest objęty tym ograniczeniem. Numer ten stanowi bowiem kombinację liter i cyfr, która nie zawiera w sobie żadnych danych podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.i.k. i z tego względu udostępnienie numeru księgi wieczystej nie wymaga wykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego. W ocenie skarżącej numer księgi wieczystej jest daną przedmiotową dotyczącą gruntu i może być udostępniony bez wykazania interesu prawnego, na poparcie czego przywołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2014r. (sygn. akt I OSK 802/13). Zdaniem skarżącej niewłaściwe jest odwoływanie się organów do treści przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece, które nie stanowią podstawy do udostępniania danych z rejestru gruntów. Natomiast odmowa udostępnienia numeru księgi wieczystej uniemożliwia skarżącej dostęp do jawnej treści księgi wieczystej, co z kolei stanowi naruszenie zasady jawności ksiąg wieczystych wyrażonej w art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa W wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa, mające wpływ na wynik sprawy. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna. Podnieść należy, że art. 24 ust. 2 P.g.i.k. stanowi, że informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Zgodnie z art. 24 ust. 4 P.g.i.k. każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Jednakże stosownie do art. 24 ust. 5 P.g.i.k. starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie. Wskazać także należy, że zgodnie z treścią art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.i.k. w ewidencji gruntów wykazuje się właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego – oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu znajdują się te nieruchomości, a w przypadku gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli – osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Z regulacji powyższych wynika, że wprawdzie informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków są jawne, ale nie oznacza to że wszystkie dane są udostępniane bez żadnych ograniczeń. Należy bowiem zauważyć, że art. 24 ust. 4 i 5 P.g.i.k. stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 24 ust. 2 P.g.i.k. Zatem nie ulega wątpliwości, ze dane dotyczące właściciela nieruchomości udostępnianie są wyłącznie na wniosek podmiotu spełniającego przesłanki określone w art. 24 ust. 5 P.g.i.k. Należy także wyjaśnić, ze wprawdzie informacja o numerze księgi wieczystej nie stanowi informacji o jej właścicielu, ale – jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – uzyskanie jej numeru pozwala w łatwy sposób uzyskać dostęp do takich danych. Dokonując zatem wykładni przepisów prawa należy mieć na względzie całość obowiązujących regulacji. W związku z tym interpretacja jednego przepisu nie może prowadzić do obejścia reguł wynikających w sposób bezpośredni z innego przepisu. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2015r. (sygn. akt I OSK 1299/14, dostępny w Internecie) "zgodnie z art. 2 ustawy z 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.) księgi wieczyste są jawne, jednakże we wniosku o wydanie odpisu księgi wieczystej należy podać numer księgi wieczystej jako sposób identyfikacji tej księgi (§ 23 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 27 listopada 2013r. w sprawie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych (Dz.U. poz. 1407). Oznacza to, że dysponowanie adresem, numerem działki, czy danymi opisującymi właściciela czy też władającego nieruchomością nie jest wystarczające, aby uzyskać dostęp do danych zawartych w księdze wieczystej. Jednocześnie, w ramach projektu informatycznego Ministerstwa Sprawiedliwości – Nowa Księga Wieczysta, możliwy jest bezpośredni wgląd do ksiąg wieczystych. Systemem NKW stopniowo obejmowane są kolejne wydziały ksiąg wieczystych w sądach rejonowych na terenie całego kraju. Aby przeglądać księgi wieczyste za pośrednictwem portalu http://ekw.ms.gov.pl, również należy posiadać numer księgi wieczystej. Nie ma możliwości korzystania z innych danych. Księga wieczysta zawiera cztery działy, z których drugi obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Tym samym, podmiot, który uzyska numer księgi wieczystej danej nieruchomości, będzie mógł z łatwością uzyskać dostęp do danych osobowych właściciela, użytkownika wieczystego, czy też uprawnionego do tej nieruchomości, takich jak: imię, nazwisko, imiona rodziców, numer ewidencyjny PESEL (por. § 35 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 21 listopada 2013 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym, Dz. U. poz. 1411). (...) W myśl art. 1 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Przez stan prawny nieruchomości należy rozumieć prawa i roszczenia wpisane w działach II i IV księgi wieczystej (własność, użytkowanie wieczyste, ograniczone prawa rzeczowe oraz prawa osobiste i roszczenia, o których mowa w art. 16 ust. 2). Jeśli zatem księga wieczysta zawiera tego rodzaju dane, to samo udostępnienie przez starostę numeru księgi wieczystej jest równoznaczne z udostępnieniem danych o charakterze podmiotowym, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 P.g.i.k. Ponieważ księga wieczysta gromadzi nie tylko powyższe dane, ale także dane o charakterze przedmiotowym zawarte w dziale I, to wobec treści wniosku należało przyjąć, że złożone żądanie w istocie było żądaniem udzielenia informacji nie tylko o charakterze przedmiotowym, ale także podmiotowym. Z tego względu, prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że dla pozyskania żądanej informacji – nr księgi wieczystej – na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.i.k. wnioskodawca musi legitymować się interesem prawnym. Podobne stanowisko przyjmowane jest powszechnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2014r. sygn. akt I OSK 1839/12; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014r. sygn. akt I OSK 1081/13; wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2015r. sygn. akt I OSK 2437/13, dostępne w Internecie). W tym miejscu należy wyjaśnić, że wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2014r., na który powołuje się skarżąca, ma charakter jednostkowy i odbiegający od utrwalonej linii orzeczniczej, obowiązującej zarówno przed jego wydaniem, jak i w okresie późniejszym. Z tego względu skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zawartego w nim poglądu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że skarżąca nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 24 ust. 5 pkt 1 i 2 P.g.i.k. Skoro zatem żądała podania numerów ksiąg wieczystych lub numerów zbiorów dokumentów dla konkretnych nieruchomości, to obowiązana była do wykazanie interesu prawnego w tym zakresie, stosownie do treści art. 24 ust. 5 pkt 3 P.g.i.k. Skoro zaś takiego interesu nie wykazała, to prawidłowo organ odmówił udzielenia żądanych danych. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że nie jest zasadne twierdzenie skarżącej, że organ udostępnia jedynie numer księgi wieczystej, nie zaś dane w niej zawarte. Skoro - jak wskazano wyżej - udostępnienie numeru księgi wieczystej konkretnej nieruchomości jest równoznaczne z udostępnieniem zawartych w niej danych, w tym również tych o charakterze podmiotowym, to udostępnianie to musi podlegać ograniczeniu, wynikającemu z treści art. 24 ust. 5 P.g.i.k. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, gdyż organ administracji nie stosuje przepisów tej ustawy. Ponadto odmowa udzielenia informacji o numerze księgi wieczystej konkretnie oznaczonej nieruchomości nie narusza zasady jawności ksiąg wieczystych. Formalna zasada jawności ksiąg wieczystych odnosi się do możliwości swobodnego dostępu do danych zawartych w określonych księgach i zasada ta nie została naruszona. Organ odmówił jedynie udostępnienia danych zawartych w ewidencji gruntów w oparciu o przepisy P.g.i.k., które zobowiązują oragn do weryfikacji możliwości udzielenie informacji zawierających dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.i.k. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. |
||||