drukuj    zapisz    Powrót do listy

6034 Zjazdy z dróg publicznych 659, Drogi publiczne, Zarząd Województwa, Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 par.1a ustawy - PoPPSA, III SAB/Gl 215/26 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-08-06, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III SAB/Gl 215/26 - Wyrok WSA w Gliwicach

Data orzeczenia
2026-08-06 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Rafał Wolnik
Wojciech Gapiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6034 Zjazdy z dróg publicznych
659
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1691 art. 35, art. 36, art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2026 poz 143 art. 149, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi M. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zarząd Województwa Śląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi wojewódzkiej 1. stwierdza, że Zarząd Województwa Śląskiego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postepowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Zarządu Województwa Śląskiego do wydania aktu administracyjnego w sprawie, 3. przyznaje od Zarządu Województwa Śląskiego na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych. 4. w pozostałym zakresie oddala skargę, 5. zasądza od Zarządu Województwa Śląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

M. P. (dalej – Skarżąca, Wnioskodawczyni) – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę z dnia 27 lutego 2026 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zarząd Województwa Śląskiego (dalej – Zarząd Województwa, organ I instancji) w sprawie zezwolenia na lokalizację projektowanego zjazdu z drogi wojewódzkiej nr[...], ul. [...] w miejscowości P. na teren działki nr [...] celem skomunikowania działek nr[...], [...], [...], [...], na których przewidziana jest budowa budynku handlowego wraz z miejscami postojowymi.

W skardze zawarto żądanie:

1) stwierdzenia rażącej przewlekłości w prowadzeniu przez organ postępowania w przedmiocie zezwolenia na lokalizację projektowanego zjazdu z drogi wojewódzkiej;

2) wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) oraz przyznanie od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;

3) zobowiązania organu do załatwienia sprawy i wydania aktu administracyjnego w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami postępowania;

4) zasądzenia na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych;

5) przeprowadzenia dowodu z dokumentów, załączonych do skargi dla wykazania rzeczywistych przyczyn przewlekłego załatwiania sprawy Wnioskodawczyni, a to prowadzenia inwestycji na DW [...], w tym terminów organizacji, procedowania i zakończenia przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. przetargu dla zadania pn.: Wykonanie koncepcji programowej wraz z uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zadania pn. "Przebudowa i rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] od skrzyżowania ulicy [...] z ulicą [...] w miejscowości Z. do granicy państwa" o długości 24 km.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wnioskiem z dnia 12 stycznia 2021 r. zwrócono się do Zarządu Województwa o wydanie zezwolenia na lokalizację zjazdu i postępowanie to jest nadal w toku, a to wobec uchylenia poprzednich pięciu decyzji organu. Następnie zwrócono uwagę, że postanowieniem z dnia 17 grudnia 2025 r. organ wyznaczył po raz kolejny nowy termin załatwienia sprawy, tj. na dzień 30 marca 2026 r. Wskazano w nim na koniecznością przeprowadzenia szeregu czynności dowodowych, a to:

1) dowodu z opinii biegłego/biegłych - specjalisty ds. budowy dróg oraz ruchu drogowego, stosownie do pisma pełnomocnika strony z dnia 15 kwietnia 2025 r., odwołującego się do uprzedniego wniosku dowodowego strony z dnia 17 stycznia 2023 r.;

2) dokonania aktualnych na rok 2024 pomiarów ruchu na przedmiotowym odcinku drogi wojewódzkiej nr [...] w P., a ponadto przedstawienia pomiarów ruchu na przedmiotowym odcinku drogi wojewódzkiej nr [...] w P. za lata 2021, 2022 i 2023, wraz z rozróżnieniem na pojazdy osobowe i ciężarowe, z uwzględnieniem danych zgromadzonych na podstawie systemów: inteligentne systemy transportowe (ITS), Regionalnego Planu Transportowego, zintegrowanego modelu ruchu CUPT i pomiarów kordonowych;

3) dokonania aktualnych na rok 2025 pomiarów ruchu na przedmiotowym odcinku drogi wojewódzkiej [...] w P., zgodnie z zaleceniem SKO;

4) przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka w osobie Wójta Gminy [...],

5) przeprowadzenia dowodu z dokumentów szczegółowo opisanych w punktach (5) do (8) pisma organu I instancji.

Jak zauważył pełnomocnik Skarżącej, postanowienie w swej treści jest tożsame z postanowieniem organu z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr [...] Ponadto nie wskazuje przyczyn, z powodu których nie doszło do przeprowadzenia wymienionych w nim czynności w terminie wyznaczonym postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2025 r. Dlatego też pełnomocnik stwierdził, że działania te jedynie pozorują aktywność organu

Następnie pełnomocnik Wnioskodawczyni wskazał, że pismem z dnia 21 stycznia 2026 r. wniesiono ponaglenie na kolejne niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie, które zostało uwzględnione. Otóż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 6 lutego 2026 r. nr [...], stwierdziło przewlekłość w załatwieniu sprawy i wyznaczyło nowy termin jej załatwienia, tj. do 15 marca 2026 r. Kolegium – jak zauważył pełnomocnik - dostrzegło, że mimo piątego uchylenia decyzji organu I instancji (vide decyzja SKO z dnia 17 lipca 2025 r.) Zarząd Województwa w dalszym ciągu nie podjął skutecznych i efektywnych czynności zmierzających do wydaniu decyzji w sprawie wniosku Skarżącej.

W dalszej kolejności zwrócono uwagę na rozpoczęcie w 2024 r. przez organ procedury dotyczącej przebudowy drogi wojewódzkiej nr[...]. Wtedy też decyzjami z dnia 29 lutego 2024 r. oraz z dnia 17 marca 2025 r. odmówiono Wnioskodawczyni udzielenia wnioskowanego zezwolenia, powołując się na kwestię zagrożenie bezpieczeństwa ruchu przez projektowany przez Skarżącą zjazd z drogi wojewódzkiej. Zarzuty te są niezrozumiałe dla Wnioskodawczyni, gdyż jeden z wariantów projektu przebudowy drogi wojewódzkiej, który został przygotowany przez uprawnionego specjalistę, zakłada lokalizację bezpośredniego zjazdu z DW [...] na działkę nr [...]. Zatem kolejne wyznaczenie terminu wydania decyzji w sprawie podyktowane było przesłankami pozaustawowymi i pozamerytorycznymi, tj. dążeniem do nowego ukształtowania warunków drogi wojewódzkiej w miejscu projektowanego przez Skarżącą zjazdu, bez zważania na jej słuszny interes, a mianowicie polegający na uregulowaniu dojazdu do jej sklepu ogólnospożywczego. Według pełnomocnika, organ ukrywa prowadzenie ustaleń projektowych dotyczących przebudowy drogi wojewódzkiej wbrew interesowi Skarżącej o czym świadczy kolejna, trzecia koncepcja przebudowy drogi, tym razem bez zjazdu dla Skarżącej (dowód - fragment koncepcji projektowej dla odcinka DW [...] od skrzyżowania z ul.[...] do skrzyżowana z ul. [...] w miejscowości P.). Okoliczności te – w ocenie pełnomocnika – świadczą o rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a.

Argumentując zasadność żądania nałożenia na organ grzywny wskazano, że należy mieć na uwadze nie tylko czasookres procedowania po uchyleniu przez SKO w K. poprzedniej decyzji Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 17 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację projektowanego zjazdu, ale całokształt sprawy patrząc od daty jej zainicjowania. Mianowicie w sprawie organ wydał pięć decyzji odmownych, które zostały uchylone. W czterech przypadkach decyzje uchyliło Kolegium , a jeden raz decyzję uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 688/22. Obecnie w pierwszej instancji postępowanie toczy się po raz szósty. Jak twierdzi pełnomocnik, przyczyną uchyleń jest brak realizacji zaleceń Sądu lub organu odwoławczego i popełnianie tych samych uchybień proceduralnych. Obecny stan sprawy nie rokuje również na załatwienie sprawy w zakreślonym terminie, tj. do 30 marca 2026 r. W tej sytuacji jedynie dolegliwość finansowa zdyscyplinuje organ do sprawnego działania i załatwienia sprawy.

Z kolei wniosek o zasądzenie na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej umotywowano tym, że od 5 lat pozostaje nieuregulowana kwestia zjazdu do należącego do niej sklepu spożywczego. Klienci narzekają na utrudnienia z dojazdem do placówki poprzez drogę gminną, co rodzi zagrożenie utraty klientów na rzecz konkurencji. Ponadto wskazano, iż Wnioskodawczyni musi korzystać z fachowej pomocy adwokata, co przez pięć lat wygenerowało dodatkowe koszty reprezentacji w przedłużającym się postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa w piśmie z dnia 9 marca 2026 r. uznał skargę za bezzasadną i wniósł o jej oddalenie. Jak wyjaśnił, podejmował on działania mające na celu wszechstronne ustalenie stanu faktycznego. Jednocześnie zaznaczył, że postanowieniami z dnia 7 sierpnia 2025 r. oraz 17 grudnia 2025 r. zawiadomił Skarżącą, za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika, o nowym terminie załatwienia sprawy. Przedłużenie terminu załatwienia sprawy było wynikiem konieczności podjęcia dodatkowych, obiektywnie uzasadnionych czynności niezbędnych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego, a zwłaszcza kwestii przeprowadzenia analizy wykonanych pomiarów ruchu na przedmiotowym odcinku drogi wojewódzkiej nr [...] w P., którego obowiązek wykonania wynika z decyzji organu II instancji. Te pomiary zostały zaplanowane na termin 21-23 września 2025 r., a ich wyniki wymagały analizy, co spowodowało konieczność kolejnego przedłużenia terminu załatwienia sprawy. Zwrócono także uwagę, że w chwili obecnej trwają prace projektowe nad dokumentacją dotyczącą przebudowy DW-[...]. Następnie organ wskazał, że w dniu 9 marca 2026 r. wydał decyzję odmawiającą Skarżącej zezwolenia na lokalizację zjazdu. Jak zaznaczono, nastąpiło przed upływem terminu wyznaczonego przez Kolegium w postanowieniu z dnia 6 lutego 2026 r. nr [...] tj. 15 marca 2026 r. Zasygnalizowano także, że pełnomocnik Wnioskodawczyni nie podjął skierowanego do niego zawiadomienia informującego o prawach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.

Decyzją z dnia 9 marca 2026 r. nr [...] Zarząd Województwa odmówił wydania zezwolenia na lokalizacje projektowanego zjazdu z drogi wojewódzkiej nr[...], ul. [...] w miejscowości P. na teren działki nr[...], celem skomunikowania działek nr[...], [...], [...], [...], na których przewidziana jest budowa budynku handlowego wraz z miejscami postojowymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie Wnioskodawczyni wystąpiła ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zarząd Województwa Śląskiego w sprawie wydania zezwolenia na lokalizację projektowanego zjazdu z drogi wojewódzkiej na teren jej działki, celem skomunikowania nieruchomości, na której posadowiony jest sklep spożywczy wraz z miejscami postojowymi.

Przystępując do rozważań należy nade wszystko wyjaśnić co należy rozumieć pod pojęciem bezczynności organu oraz pod pojęciem przewlekłego prowadzenia postępowania. Zajmując się tymi kwestiami wskazać przyjdzie, iż zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. o bezczynności organu można mówić w sytuacji, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z kolei, przewlekłość postępowania oznacza stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). To ustawowe rozumienie przedstawionych pojęć jest zbieżne z ich postrzeganiem w nauce prawa i postępowania administracyjnego oraz w judykaturze. Zaznaczyć należy, że warunkiem formalnym wniesienia skargi na przewlekłość postępowania jest uprzednie złożenie ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Wyjaśnić należy, że z art. 37 § 1 k.p.a. wynika, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość. Dlatego też sąd zobowiązany jest ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji (bezczynność albo przewlekłość), bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji (zob. wyrok NSA z dnia 7 września 2022 r. sygn. akt II OSK 871/22, LEX nr 3420881; postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2317/19, LEX nr 2785840).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

W doktrynie P. Dobosz stwierdza, że przewlekłość postępowania może przybierać trojakiego rodzaju postać: statyczną, dynamiczną oraz mieszaną (zob. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, s. 73). Do klasyfikacji tej w swoich rozważaniach nawiązuje także J.P. Tamo (zob. J.P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 45).

Przewlekłość statyczna jest synonimem bezczynności - wyraża się ona zanikiem jakichkolwiek działań podejmowanych przez organ administracyjny, czy sądowy, po wszczęciu postępowania. Z kolei, przewlekłość dynamiczna przyjmuje formę nadczynności organu - w trakcie postępowania podejmowane są z dużym natężeniem czynności procesowe, które jednak nie przybliżają tej procedury do zakończenia. Sprowadza się ona więc do podejmowania czynności zbędnych. Natomiast postać mieszana przewlekłości przejawia się zmieniającym się natężeniem czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej. W tym wypadku bezczynność organu przeplata się z jego nadaktywnością i wykonywaniem czynności zbędnych (P. Dobosz, op. cit., s. 73 - 75).

W kontrolowanej sprawie akta administracyjne - po wydaniu decyzji kasacyjnej przez Kolegium (z dnia 17 lipca 2025 r. nr[...] ) - zostały zwrócone organowi w dniu 18 lipca 2025 r. Nadmienić należy, że pięciokrotnie eliminowano z obrotu prawnego negatywne dla Wnioskodawczyni rozstrzygnięcia organu I instancji. Zatem – jak słusznie zauważył pełnomocnik Skarżącej – sprawa po raz szósty była procedowana przed Zarządem Województwa.

Po dacie 18 lipca 2025 r. w aktach administracyjnych znajduje się pismo Kierownika Zespołu Inżynierii Ruchu (bez daty) adresowane do Wydziału Dróg – Zespołu Uzgodnień informujące, że analiza pomiarów ruchu zaplanowanych na 21-23 września 2025 r. zostanie wykonana do dnia 14 listopada 2025 r. Kolejną czynnością w sprawie de facto jest postanowienie organu I instancji z dnia 7 sierpnia 2025 r. przedłużające termin załatwienia sprawy do dnia 19 grudnia 2025 r., które jest uzasadnione potrzebą uzupełnienia postępowania dowodowego, w tym dokonania wspomnianej analizy pomiarów ruchu. Przed upływem tego terminu organ wydał postanowienie z dnia 17 grudnia 2025 r., którym ponownie wydłużył termin załatwienia sprawy, tym razem do dnia 30 marca 2026 r. Jego treść jest powtórzeniem wcześniejszego postanowienia z dnia 7 sierpnia 2025 r. Natomiast zawiadomieniem z dnia 19 lutego 2026 r. Zarząd Województwa poinformował pełnomocnika Skarżącej o prawach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Zauważyć należy, że dopiero w dniu 4 marca 2026 r. sporządzona została "Analiza bezpieczeństwa ruchu drogowego wraz z wynikami pomiarów ruchu w ciągu drogi wojewódzkiej". Dokument ten został podpisany przez osobę zajmującą stanowisko specjalisty, a więc najprawdopodobniej przez pracownika organu, legitymującego się certyfikatem audytora bezpieczeństwa ruchu drogowego. Pięć dni później, bo 9 marca 2026 r. organ wydał decyzję odmawiającą Skarżącej zgody na lokalizację zjazdu z drogi wojewódzkiej.

Z powyższego wywieść należy, że przez okres niemal 8 miesięcy organ dokonał wyłącznie pomiarów ruchu na drodze wojewódzkiej w dniach 21-23 września 2025 r. i wyniki te poddał analizie w dokumencie opatrzonym datą 4 marca 2026 r., podczas gdy analiza ta miała być przygotowana najpóźniej do dnia 14 listopada 2025 r. (pismo bez daty Kierownika Zespołu Inżynierii Ruchu). Nadmienić należy, że analiza ta nie była przeprowadzana przez podmiot zewnętrzny, lecz pracownika Zarządu Dróg Wojewódzkich. Zauważyć również należy, że dokument ten nie jest obszerny, gdyż sama analiza składa się z 1,5 strony. Organ w odpowiedzi na skargę nie wyjaśnia przyczyn opóźnienia w jego sporządzeniu. Nie wyjaśnia również dlaczego odstąpiono od przeprowadzenia czynności dowodowych wymienionych w obu postanowieniach wskazujących nowe daty załatwienia sprawy.

W tej sytuacji przyjąć należy, że działania organu były opieszałe i nie zmierzały do sprawnego zakończenia sprawy. Nie były zgodne bowiem z art. 12 § 1 k.p.a. Przepis ten wymaga, aby organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zakres materiału poddanego analizie, jak i obszerność samej analizy nie uzasadniają niemal 8-miesięcznej zwłoki. Zwrócić należy uwagę, że potrzeba przeprowadzenie tego dowodu sygnalizowana była już w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 6 lipca 2022 r. o sygn. akt II SA/Gl 688/22 i wydanych po nim decyzjach Kolegium. Powinność ta była jednak ignorowana przez organ, na co każdorazowo zwracał organ odwoławczy.

Oceniając, czy powyższa przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. wskazać należy, że pojęcie to oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny, czy naruszenie prawa ma rażący charakter, nie można poprzestać wyłącznie na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania, przede wszystkim wynikające z przepisów prawa materialnego obowiązki organu, które implikują podejmowanie czynności dla merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Zatem orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (zob. wyroki NSA: z dnia 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1802/19; z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 17 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2171/17).

Mając to na uwadze należy przyjąć, że przewlekłość w niniejszej sprawie miała charakter rażącego naruszenia prawa. Za twierdzeniem tym przemawia przede wszystkim czasookres pomiędzy zwrotem akt administracyjnych organowi I instancji po wydaniu przez Kolegium decyzji kasacyjnej, a wydaniem decyzji odmawiającej po raz szósty zezwolenia na lokalizację zjazdu. W tym czasie dokonano wyłącznie pomiarów ruchu na drodze wojewódzkiej i poddano je analizie. Jak już wcześniej to zauważono, wspomniana analiza nie jest dokumentem obszernym, a organ nie podał przyczyn zwłoki w jej sporządzeniu, wobec założonego terminu jej wykonania do dnia 14 listopada 2025 r. Okoliczności te dowodzą więc, że czynności w sprawie wykonywane były opieszale, co bezpośrednio wpłynęło na wydłużenie postępowania. Nie można wykluczyć celowości tego rodzaju postępowania wobec zainicjowanego procesu inwestycyjnego polegającego na przebudowie odcinka drogi wojewódzkiej, w obrębie którego Wnioskodawczyni ubiega o zezwolenie na zjazd.

Z kolei, w myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jednak jak wynika z akt administracyjnych, organ w dniu 9 marca 2026 r. wydał decyzję nr[...], którą odmówiono Skarżącej udzielenia zezwolenia na lokalizacje zjazdu z drogi wojewódzkiej nr[...]. Uzasadnione było więc umorzenie postępowania w tej części.

Na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. Skarżąca wniosła o przyznaniu jej od organu sumy pieniężnej oraz nałożenia na organ grzywny. Podnieść należy, że żądanie to nie jest jednak dla Sądu wiążące, gdyż art. 149 § 2 p.p.s.a. przewiduje jedynie możliwość wymierzenia grzywny organowi lub przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.

Rozstrzygnięcie o wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej powinno być uwarunkowane celem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, którym jest jej zwalczenie oraz doprowadzenie do zakończenia postępowania w sprawie. W związku z tym stwierdzić należy, że przyznanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., ma charakter przede wszystkim prewencyjny oraz ma służyć zwalczaniu bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. Celem tego środka jest oddziaływanie mobilizujące i prewencyjne na organ. Jednocześnie zastrzec należy, że przyznanie sumy pieniężnej jako środek dyscyplinująco-represyjny, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach (zob. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1558/20, LEX nr 3094928). Chodzi o takie sytuacje, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy zachodzą podstawy do tego, aby korzystając z uprawnienia, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., uwzględnić wniosek o przyznanie sumy pieniężnej od organu na rzecz Skarżącej, choć nie w żądanej wysokości. Wobec okoliczności, które doprowadziły do zakwalifikowania bezczynności organu jako rażącej, Sąd uznał zasadność zasądzenia na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 1.000 zł. W tej sytuacji odstąpiono od wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł w pkt 1 i 2 sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a, a także art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O zasądzeniu od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł orzeczono na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji). Natomiast o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie 5 sentencji wyroku, zasądzając od organu na rzecz Skarżącej koszty postępowania w kwocie 597 zł, obejmujące wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, opłatę od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 215).

Na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.



Powered by SoftProdukt