Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dnia 25 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 458/11 o odrzuceniu skargi R. D. i A. J. w sprawie ze skargi A. J. i R. D. na uchwałę Rady Miasta Rzeszowa z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odstąpienia od sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 458/11 na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odrzucił skargę R. D. i A. J. na uchwałę Rady Miasta Rzeszowa z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odstąpienia od sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, iż w przedmiotowej spawie skarżący skierowali do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które wpłynęło do Urzędu Miasta Rzeszowa w dniu [...] marca 2011r., na które organ nie udzielił odpowiedzi. Skarga wpłynęła do Urzędu Miasta Rzeszowa w dniu [...] maja 2011r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, że wniesiona została po terminie.

Sąd przytoczył przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Sąd wskazał, iż termin do zaskarżania uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego wynika z art. 53 § 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi. Pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie - termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie - termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna bieg drugi z tych terminów czyli 60-dniowy, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin 30-dniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, to skarga powinna być wniesiona w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania.

Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi nie został zachowany, albowiem skarżący skierowali do Rady Miasta Rzeszowa wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu 2 marca 2011r. (data wpływu do organu). Organ nie udzielił skarżącym odpowiedzi na wezwanie. A zatem nieprzekraczalny sześćdziesięciodniowy termin do złożenia skargi upływał z dniem 1 maja 2011r. Skarga została wniesiona w dniu 9 maja 2011 r., a więc z uchybieniem terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego postanowienia R. D., reprezentowany przez adwokata M. K., zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 60 w związku z art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi wniesionej przez skarżących w dniu 9 maja 2011 r., zamiast wydania postanowienia o umorzeniu postępowania.

W oparciu o powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż wskazane rozstrzygnięcie Sądu orzekającego nie jest prawidłowe, gdyż w dniu 11 lipca 2011 r. skarżący złożyli pismo do Sądu, w którym cofnęli skargę z dnia 9 maja 2011 r., której dotyczy przedmiotowe postępowanie. Treść pisma złożonego do sprawy wskazuje że skarga została skutecznie cofnięta i powinno być wydane postanowienie o umorzeniu toczącego się postępowania. Skarżący podniósł, iż składający skargę jest jej dysponentem chyba że cofnięcie skargi zmierza do obejścia prawa (podobnie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1904/2010). Zgodnie z treścią art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), skarżący może rozporządzać skargą. Oznacza to, że może zrezygnować z kontynuowania postępowania sądowego, cofając skargę. Cofnięcie skargi wiąże Sąd, chyba że zmierzałoby to do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności, wówczas Sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ),zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

R. D. zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 60 w związku z art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący upatruje naruszenia art. 60 w związku z art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w tym, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę, zamiast umorzyć postępowanie.

Z takim stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić.

Należy podkreślić, że merytoryczne rozpatrzenie wniosku o cofnięcie skargi jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy skarga nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu. Jeżeli skarga zawiera takie braki, sąd skargę odrzuca ( por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1987 r., sygn. akt SA/Gd 537/87, OSP 1990 z. 4, poz. 207).

Jak stanowi art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. W orzecznictwie powszechnie aprobowany jest pogląd, że badanie dopuszczalności złożonego oświadczenia o cofnięciu skargi, jak i umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga została wniesiona skutecznie, tj. gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne. W konsekwencji powyższego należy przyjąć, że cofnięcie skargi jako czynność dyspozycyjna strony (rozumiana jako wyraz przyznanego prawa do rozporządzalności skargą) może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna i nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu. Sąd na etapie wstępnej kontroli skargi - jeszcze przed wyznaczeniem wpisu powinien w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi przewidziana w art. 58 § 1 p.p.s.a. jedna z przesłanek do jej odrzucenia.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia, jeśli termin ten nie został przywrócony. Odrzucając skargę, Sąd jest zobligowany do precyzyjnego wskazania, że odrzucenie nastąpiło z uwagi na uchybienie terminu.

Odnosząc powyższe do rozważania do niniejszej sprawy, podkreślić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jako złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. A zatem, Sąd pierwszej instancji uznał, iż skarga R. D. jest niedopuszczalna z uwagi na przekroczenie ustawowego terminu do jej wniesienia.

W sytuacji stwierdzenia wniesienia skargi z uchybieniem przepisanego terminu Sąd administracyjny zobligowany jest do odrzucenia skargi – jeśli nie został przywrócony termin do jej wniesienia. A jeśli tak, to w takiej sytuacji nie może odnieść skutku oświadczenie o cofnięciu tej skargi.

Jak stanowi art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Cofnięcie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest czynnością procesową strony, której dopuszczalność i skuteczność są uzależnione od warunków przewidzianych przez prawodawcę dla czynności procesowych. Należy podkreślić, że skarżący może cofnąć skargę wyłącznie wtedy, gdy wszczęła ona postępowanie sądowoadministracyjne, tzn. Sąd administracyjny stwierdził, że skarga jest dopuszczalna i nie zawiera braków formalnych i fiskalnych, które stałyby w opozycji do nadania jej dalszego biegu.

Braki formalne i fiskalne skargi, niedopuszczalność skargi i wniesienie skargi z uchybieniem terminu nie stanowią przesłanki do umorzenia postępowania, lecz do odrzucenia skargi.

Skoro cofnięcie skargi może dotyczyć wyłącznie skargi, która została skutecznie wniesiona, a więc takiej, która wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne, to błędem byłoby umorzenie postępowania zainicjowanego skargą wniesioną po upływie przepisanego terminu. Skarżący w skardze kasacyjnej nie zarzucił naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowił podstawę prawną wydanego przez Sąd pierwszej instancji postanowienia, ani też nie zakwestionował ustaleń Sądu pierwszej instancji w zakresie uchybienia terminu do wniesienia skargi. Wobec braku postawienia odpowiednich zarzutów kasacyjnych w tym zakresie poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostają kwestie zachowania terminu do wniesienia skargi.

Nadmienić należy, iż w aktach Sądu pierwszej instancji brak jest pisma złączonego do skargi kasacyjnej - sporządzonego w dniu 8 lipca 2011r. - w którym skarżący zawarł oświadczenie "cofamy uzupełniającą skargę z dnia 9.05.2011r." Na to pismo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie powołał się w sprawie o sygn. akt 459/11. Niemniej jednak ta okoliczność pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, a to ze względów wyżej wskazanych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.