Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2022 r. sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Burmistrza Miasta R. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.

1 Uzasadnienie

K. J. (dalej jako: skarżący, wnioskodawca) w dniu 24 czerwca 2022 roku wniósł, za pośrednictwem Burmistrza Miasta R. (dalej jako: organ, Burmistrz), skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej, czego skarżący domagał się we wniosku z dnia 29 maja 2022 r.

Skarżący wskazał, że w trybie informacji publicznej domagał się od organu udostępnienia wszystkich danych, znajdujących się na komputerze służbowym, posiadanym przez niego w związku z pełnieniem funkcji sekretarza gminy, które pełnił do dnia 30 marca 2022 r. Skarżący żądał podania podstaw prawnych ewentualnej odmowy udostępnienia mu części danych, zgromadzonych na wspomnianym komputerze. Organ odmówił Skarżącemu realizacji jego wniosku w formie zwykłego pisma, datowanego na dzień 3 czerwca 2022 r. przyjmując, że dane objęte wnioskiem nie stanowią informacji publicznej.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 roku, poz. 902), zwanej dalej w skrócie u.d.i.p.

Zarzucając Burmistrzowi naruszenie wymienionych wyżej norm prawnych, skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku Sądu wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz

o zasądzenie na jego rzecz od Burmistrza kwoty 2000 złotych, a nadto wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

Uzasadniając skargę wskazał, że pismo Burmistrza z 3 czerwca 2022 r. nie stanowi decyzji administracyjnej, mimo że w istocie stanowi odmowę udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem skarżącego organ niewłaściwie zastosował w sprawie przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (znanego jako rozporządzenie RODO).

Wskazał też, że żądane dane stanowią wartości intelektualne, które sam wytworzył a znajdują się w jego komputerze i są informacja publiczną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie w całości .

Nie zgadzając się z argumentacją skarżącego Burmistrz podniósł, że spoczywają na nim, jako administratorze i przetwarzającym dane osobowe, szczególne obowiązki, związane z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa przetwarzanych danych. Wywiódł, iż skarżący pomimo wezwania nie sprecyzował, udostępnienia jakich rodzajów i kategorii danych się domaga. Komputer, na którym te dane się znajdowały, stanowi własność "pracodawcy", tj. gminy R. Jest przeznaczony do wykonywania obowiązków pracowniczych. Zgromadzone na nim dane stanowią własność pracodawcy. Organ nie wydał w sprawie decyzji, gdyż było to niedopuszczalne: wniosek skarżącego nie obejmował swoim zakresem danych objętych zakresem pojęcia informacji publicznej. Z tej przyczyny organ zawiadomił skarżącego zwykłym pismem, iż żądanych danych nie udostępni.

Na poparcie zajmowanego stanowiska organ przywołał stosowne poglądy doktryny i orzecznictwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 udip zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W świetle tych regulacji przyjąć należy, że informacją publiczną są wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone.

Przedmiotem skargi jest odmowa udostępnienia informacji publicznej na podstawie udip. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w udip. następuje w formie czynności materialno-technicznej. Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 wymagają formy decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 udip).

Przechodząc na grunt analizowanej sprawy należy zauważyć, że prawo dostępu do informacji publicznej ma konstrukcję publicznego prawa podmiotowego. Prawu temu odpowiada obowiązek udzielania obywatelom informacji publicznej przez podmioty wskazane w ustawie, do których należy także organ samorządu terytorialnego. W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania z prawa do informacji. Brak zatem jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji. Praktycznie wystarczy wskazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej i taka sytuacja sama przez się uzasadnia obowiązek udzielania informacji każdemu podmiotowi, który się o to zwróci. Ten stan rzeczy powoduje, że w praktyce często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają ani z Konstytucji RP, ani z ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych. W każdym indywidualnym przypadku zachowanie podmiotu wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być zatem oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale w konkretnych sytuacjach należy również uwzględnić nadrzędne wobec niego zasady i wartości.

Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej może natomiast polegać na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska i dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest więc zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (por. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej, w: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa 2005 pod redakcją J. Górala, R. Hausera i J. Trzcińskiego, s. 146, 147). Sui generis nadużycie prawa podmiotowego może nadto polegać na nadmiernym rozszerzaniu zakresu pojęcia informacji publicznej, w szczególności na te sfery informacji, które zawierają dane chronione w sposób szczególny przepisami prawa. Do nich zaś należą niewątpliwie dane osobowe stron postępowań administracyjnych i innych czynności, podejmowanych z udziałem obywateli.

Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział wówczas, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 udip), tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 udip), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 udip). W zasadzie więc odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłym pismem, jak w niniejszej sprawie, chyba że z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej, czy też ze względu na zbyt szerokie spektrum wniosku, wykraczające poza zakres stosowania przepisów u.d.i.p., odmowy jej udzielenia w takiej formie nie można zakwalifikować jako bezczynności, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Pozytywne rozpatrzenie wniosku o udzielenie informacji publicznej winno być więc w każdym przypadku poprzedzone badaniem, czy przedmiot wniosku obejmuje w istocie informacje publiczne, czy też dane, pozostające poza zakresem tego pojęcia.

Dostrzegając to zjawisko składy orzekające uznawały, że w przypadku nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania przepisów regulujących dostęp do takich informacji (por. wyrok I OSK 1601/15 listopada 2016 r., sygn. I OSK 1601/15; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. IV SAB/Wr 216/14).

W ocenie Sądu treść wniosku skarżącego, która nie została ostatecznie przez niego sprecyzowana, wskazuje na to, że skarżący może wykorzystać instytucję prawa do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność organów administracji. Z całokształtu akt sprawy wynika, że złożony w niniejszej sprawie wniosek, w razie jego uwzględnienia, może spowodować udostępnienie i przetworzenie danych osobowych wielu osób w sposób niezgodny z przepisami rozporządzenia RODO. W istocie więc wniosek nie służy usprawnieniu realizacji przez organ zadań publicznych, a godzi w realizację tych zadań.

Niewątpliwie między skarżącym a organem istnieje konflikt interesów, związany z pozbawieniem skarżącego stanowiska sekretarza gminy. Realizacja prawa do informacji publicznej nie może jednak służyć zaspokojeniu indywidualnych potrzeb wnioskodawcy w ramach tego konfliktu, zwłaszcza jeśli przedmiotem wniosku nie jest informacja publiczna. Stosowanie trybu ustawy o dostępie do informacji publicznej dla realizacji takiego celu nie było zamierzeniem ustawodawcy i nie podlega ochronie prawnej, również w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2017 r., sygn. I OSK 2777/16).

Nadto Sąd zauważył, że udip. nie ma zastosowania dla relacji pracownik – przełożony ponieważ są to relacje do których stosuje się kodeks pracy oraz ustawę o pracownikach samorządowych z dnia 21 listopada 2008 r.( Dz.U z 2022 r. poz.530 ze zm.) zwłaszcza w zakresie obowiązków pracowniczych w tym również w zakresie dostępu i korzystania z urządzeń biurowych stanowiących własność pracodawcy.

W świetle powyższego, ponieważ organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek, to brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiła bezczynność. Skargę jako niezasadną należało zatem oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. Oddalenie skargi oznacza również, że Sąd nie mógł wymierzyć grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani też przyznać skarżącemu od organu kwoty, o którą wnosił.

-----------------------

5