drukuj    zapisz    Powrót do listy

6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.), Podatkowe postępowanie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania, III FSK 205/22 - Wyrok NSA z 2024-09-25, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III FSK 205/22 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2024-09-25 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak /przewodniczący/
Dominik Gajewski /sprawozdawca/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Sz 519/21 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2021-12-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800 art. 187 par. 1, 191, 116 par. 1 pkt 1 lit.a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Protokolant asystent sędziego Anna Rybak, , po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 519/21 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 7 kwietnia 2021 r. nr 3201-IEW.4123.6.2021.5 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 8 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 519/21 oddalił skargę A. P. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej: organ, DIAS) z dnia 7 kwietnia 2021 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. oraz styczeń i luty 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wniósł pełnomocnik skarżącego, zarzucając naruszenie:

1) przepisów prawa procesowego, a to art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 191 o.p. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy winna być ona uwzględniona poprzez uchylenie decyzji organu II instancji jako wydanej z naruszeniem art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 191 o.p. poprzez przyjęcie, iż:

a) zobowiązania podatkowe stały się wymagalne już w roku 2014, pomimo iż w tym czasie nie były jeszcze ani zadeklarowane przez podatnika, ani określone decyzją ostateczną, zaś ani podatnik ani organ podatkowy nie znał ich rzeczywistej wysokości,

b) termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości rozpoczął bieg dnia 26 marca 2014 roku w sytuacji, gdy złożenie wniosku w tym czasie nie doprowadziłoby do jego merytorycznego rozpoznania, a zatem nie zostałby zgłoszony skutecznie - czym nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i wywiedziono z niego dowolne wnioski - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy winna być ona uwzględniona poprzez uchylenie decyzji organu odwoławczego,

2) przepisów prawa materialnego, a to art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p. w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 prawa upadłościowego poprzez ich błędną wykładnię dokonaną w ten sposób, iż wyprowadzono z nich normę prawną, zgodnie z którą w przypadku zobowiązań podatkowych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które powstają z mocy prawa, a następnie są określane decyzją deklaratoryjną, przesłanka wspólnego dochodzenia roszczeń wierzycieli, w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 prawa upadłościowego jest spełniona już chwilą zaistnienia jednego wierzyciela, co aktualizuje obowiązki po stronie niewypłacalnego dłużnika określone tą ustawą, w tym obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jak i bieg terminu do jego złożenia - w sytuacji, gdy przedmiotowe obowiązku aktualizują się dopiero w przypadku zaistnienia drugiego wierzyciela,

3) przepisów prawa materialnego, a to art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p. w zw. art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego poprzez ich błędną wykładnię dokonaną w ten sposób, iż wyprowadzono z nich normę prawną, zgodnie z którą w przypadku zobowiązań podatkowych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które powstają z mocy prawa, a następnie są określane decyzją deklaratoryjną, przesłanka wymagalności zobowiązania, o której mowa w art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego jest spełniona w chwili powstania zobowiązania podatkowego z mocy prawa - w sytuacji, gdy przesłanka ta jest spełniona dopiero w chwili określenia zobowiązania decyzją ostateczną,

4) przepisów prawa procesowego, a to art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 191 o.p. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy winna być ona uwzględniona poprzez uchylenie decyzji organu II instancji jako wydanej z naruszeniem art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 191 o.p. poprzez przyjęcie, iż sytuacja finansowa spółki wymagała złożenia wniosku upadłościowego jeszcze w roku 2014, w sytuacji gdy zobowiązania podatkowe nie były jeszcze określone decyzją ostateczną, ani spółka, ani strona nie zdawały sobie sprawy z ich istnienia, a nadto nie były spełnione pozostałe przesłanki złożenia wniosku upadłościowego takie jak istnienie co najmniej dwóch wierzycieli, niewywiązywanie się z wymagalnych zobowiązań - czym nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i wywiedziono z niego dowolne wnioski - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy winna być ona uwzględniona poprzez uchylenie decyzji organu odwoławczego.

Ponadto, wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji organów obu instancji oraz umorzenie postępowania podatkowego oraz zasądzenie od DIAS w Szczecinie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa według norm przewidzianych za obie instancje.

Nadto, wniesiono o przedstawienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłaniające się na tle rozpoznawanej sprawy następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości:

1. Czy w sprawie w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe tej spółki, które powstają z mocy prawa, a następnie są określane decyzją deklaratoryjną, przesłankę wspólnego dochodzenia roszczeń wierzycieli, w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 prawa upadłościowego, należy rozumieć w ten sposób, że obowiązki po stronie niewypłacalnego dłużnika określone tą ustawą, w tym obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jak i bieg terminu do jego złożenia, aktualizuje się dopiero w chwilą pojawiania się zobowiązań wobec co najmniej dwóch wierzycieli czy też wystraczające jest istnienie zobowiązań wobec jego wierzyciela ?

2. Czy w sprawie w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe tej spółki, które powstają z mocy prawa, a następnie są określane decyzją deklaratoryjną, przesłankę wymagalności zobowiązania, o której mowa w art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego należy rozumieć w ten sposób, że zobowiązanie takie staje się wymagalne z chwilą jego powstania z mocy prawa, czy też z chwilą jego określenia decyzją ostateczną ?

DIAS stosownie do art. 179 p.p.s.a. złożył odpowiedź na skargę kasacyjną i na podstawie art. 184 oraz art. 210 powołanej ustawy wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie na rzecz organu od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych i oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania oraz przesłanki wskazane w art. 189 p.p.s.a. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.

Zaskarżany wyrok wydany został w sprawie nawiązującej do odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe osoby prawnej. Należy zatem przypomnieć, że w myśl art. 116 O.p. w postępowaniu tym bada się pozytywne i negatywne przesłanki odpowiedzialności.

Do przesłanek pozytywnych odpowiedzialności ustawodawca zalicza okoliczność, że dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki, w okresie, w którym powstała zaległość podatkowa oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Przesłankami negatywnymi są natomiast te okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości spółki.

Bezskuteczność egzekucji w całości lub w części, o której mowa w art. 116 O.p. nie została przez ustawodawcę zdefiniowana. W orzecznictwie wyjaśniono jednak, że "bezskuteczność egzekucji" oznacza stan, gdy wierzyciel podatkowy nie uzyskał zaspokojenia mimo przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Może być ona stwierdzona każdym prawnie dopuszczalnym dowodem i świadczyć o niej może również brak skuteczności czynności egzekucyjnych dokonanych w toku innego postępowania egzekucyjnego.

W postępowaniu tym badane są także negatywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Wskazać należy, że ciężar wykazania istnienia tych przesłanek spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od tej odpowiedzialności. Skarżący może wskazać także mienie, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych, co mogłoby uwolnić go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20; publik. CBOSA). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.

W niniejszej sprawie nieprawidłowo sformułowano zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 191 o.p. w zw z art. 151 p.p.s.a., gdyż istota zarzutu wskazana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej sprowadza się do przedstawienia odmiennej interpretacji przepisów prawa określających moment, z którym ustawodawca wiąże powstanie stanu wymagalności zawiązania podatkowego. Zdaniem autora skargi kasacyjnej zobowiązania podatkowe powstałe z mocy prawa staje się wymagalne z chwilą określenia kwoty należności w decyzji ostatecznej w części, w której nie zostały te należności zadeklarowane, gdyż dopiero od tego momentu znana jest kwota zobowiązania. Zatem przedmiotem tego zarzutu procesowego nie jest wskazanie na niedopełnienie przez organ podatkowy obowiązku rozpatrzenia całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów; nieustaleniem wszystkich okoliczności i faktów istotnych dla sprawy. Zarzut ten nie polega także na dokonaniu przez organ podatkowy dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów. Nieprawidłowe jest także powoływania się na ww. przepisy Ordynacji podatkowej w celu wskazania na odmienną wykładnię dotyczącą właściwego czasu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Ustalony w sprawie stan faktyczny jest bezsporny. W sprawie decyzje wymiarowe wydane zostały co prawda w 2018 r. jednakże dotyczyły okresów, w których strona pełniła obowiązki członka zarządu spółki. Należy wskazać, iż zobowiązania podatkowe powstają w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 O.p., a więc z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Oznacza to, iż decyzja wydana na podstawie art. 21 § 3 O.p. nie ma charakteru kreującego zobowiązanie podatkowe, lecz ma charakter deklaratoryjny, tj. potwierdza jedynie istnienie zobowiązania podatkowego w określonej nią wysokości, do wykonania którego spółka była zobowiązana w terminach określonych przepisami prawa. Zatem termin wymagalności zobowiązań wyznaczony jest z mocy prawa, a nie mocą decyzji podatkowej określającej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzje podatkowe potwierdziły, że podatnik nie wywiązał się z obowiązków i w wysokości przewidzianej przepisami prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę na pogląd dominujący w orzecznictwie, że przy ocenie właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p., należy uwzględnić kwoty zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, które nie zostały zadeklarowane w ogóle bądź we właściwej wysokości w terminach przewidzianych w ustawie także wówczas, gdy decyzje podatkowe określające te zobowiązania bądź określające je w wysokości wyższej niż deklarowana zostaną wydane wówczas, gdy członek zarządu nie pełni już swojej funkcji (m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 września 2022 r., III FSK 861/21; z 22 listopada 2022 r., III FSK 1141/21, publik. CBOSA). Zobowiązanie w podatku od towarów i usług stanowi konkretyzację obowiązku podatkowego, który powstaje w następstwie wykonywania przez podatnika czynności opodatkowanych (art. 4 O.p. w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług). Zobowiązanie podatkowe w tym podatku powstaje zatem z mocy prawa, a ewentualna decyzja określająca wysokość tego zobowiązania ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, a więc nie prowadzi do powstania zobowiązania podatkowego w momencie wydania takiej decyzji, lecz tylko wskazuje, jakie to zobowiązanie powinno być od samego początku jego powstania, tj. momentu okresu rozliczeniowego, którego dotyczy. Innymi słowy, organ podatkowy, wykonując swoje zadania i funkcje, potwierdza jedynie tego rodzaju aktem, że powstałe z mocy prawa zobowiązanie nie zostało przez podatnika ujawnione w prawidłowej wysokości w ramach samoobliczenia podatku, co z kolei wymagało wydania decyzji zastępującej to nieprawidłowe samoobliczenie (art. 21 § 1 i 3 O.p.). Analogiczny pogląd prawny wyrażony został w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09. Badanie przez organ podatkowy "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustaloną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Badając w toku prowadzonego postępowania podatkowego istnienie tej obiektywnej przesłanki, należy uwzględnić wysokość zobowiązania podatkowego, określonego w decyzji organu podatkowego nawet, jeżeli decyzja ta została wydana w okresie, kiedy członek zarządu nie pełnił już funkcji. W przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, to Spółka była zobowiązana do zapłaty podatku należnego w terminach wyznaczonych przez przepisy prawa. Niewypełnienie tych obowiązków w terminie i we właściwej (przewidzianej przepisami prawa) wysokości uzasadnia wydanie decyzji przez organ podatkowy na podstawie przepisu art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Nie zmienia to jednak oceny, że zobowiązanie to już istniało wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1605/06, publik. CBOSA). Zatem zbadanie przesłanek egzoneracyjnych powinno nastąpić z uwzględnieniem kwoty zobowiązania podatkowego określonej w decyzji, a nie deklaracji podatkowej wykazującej inną wysokość zobowiązania podatkowego, niż to wynikało z przepisów prawa, na podstawie których zobowiązanie to powstało.

Także niewłaściwe jest powoływanie się przez skarżącego na pozostawanie w dobrej wierze do czasu ostatecznego zakończenia postępowania podatkowego ze względu na to, że podczas pełnienia funkcji członka zarządu nie wiedział o nieprawidłowościach związanych z płatnością VAT. Skarżący nie wykazał bowiem żadnych obiektywnych przeszkód, aby nie mógł kierować sprawami spółki. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na podwyższone wymogi w zakresie staranności działania osoby piastującej funkcję w zarządzie osoby prawnej, wynikają z charakteru prawnego funkcji członka zarządu. Skarżący miał uprawnienia w zakresie kierowania sprawami spółki. Podnoszony argument niewiedzy skarżącego jako członka zarządu nie jest okolicznością mogącą powodować wyłączenie odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości spółki.

Nietrafny jest także uzasadniony zarzut naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a mianowicie: art. 116 § 1 O.p. w zw. art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego poprzez przyjęcie, że w sprawie zaistniały przesłanki do wystąpienia przez Skarżącego z wnioskiem o ogłoszenia upadłości Spółki w dacie wskazanej przez organ podatkowy, podczas gdy Spółka posiadała w tej dacie tylko jednego wierzyciela.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błędny jest pogląd autora skargi kasacyjnej, że wszczęcie postępowania upadłościowego może nastąpić tylko wówczas, gdy istnieje co najmniej dwóch wierzycieli podmiotu, którego dotyczy wniosek. Zarówno w literaturze, jak i judykaturze istnieje ugruntowany pogląd w tej kwestii (por. wyrok NSA z 3 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 335/21, publik. CBOSA). Zdaniem P. Nazarewicza nawet w stosunku do jednego wierzyciela dłużnik może być zobowiązany z tytułu kilku długów, np. należności głównej i odsetek (por. P. Nazarewicz, Ogłoszenie upadłości podmiotu gospodarczego posiadającego tylko jednego wierzyciela, PPH 1997, nr 8). A. Torbus natomiast uważa, że trwałość wstrzymania się od płacenia choćby jedynego długu, jeżeli wartość niezaspokojonego zobowiązania podważa szanse dłużnika na gospodarcze istnienie, powinna doprowadzić do upadłości (por. A. Torbus, Ogłoszenie upadłości przy jednym wierzycielu, PS 1995, nr 10). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet w przypadku braku możliwości formalnego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, z uwagi na to, że jedynym jej wierzycielem jest państwo nie można przyjąć, kierując się ogólnymi zasadami wynikającymi z norm Konstytucji RP, w tym w szczególności zasady równości wobec prawa, iż byli członkowie spółek, w których występuje jeden wierzyciel są w uprzywilejowanej sytuacji, mogąc wykazywać, iż w stosunku do nich dochodzi do zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 pkt 1 o.p.

Za prawidłową należy uznać taką wykładnię art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p., zgodnie z którą przesłanka egzoneracyjna wymieniona w tym przepisie odnosi się wyłącznie do zgłoszenia wniosku, a nie do skutku tego wniosku, jakim jest ogłoszenie upadłości (zob. wyrok NSA z 5 grudnia 2018 r., II FSK 1686/18, publik. CBOSA). Odróżnić należy bowiem obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości od skuteczności tego wniosku i ogłoszenia tej upadłości przez sąd upadłości. Dłużnik ma jedynie obowiązek dokonania oceny, czy wykonuje swoje wymagalne zobowiązania, natomiast oceny, czy faktycznie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości władny jest dokonać wyłącznie sąd właściwy w sprawach upadłości (por. wyrok SN z 7 listopada 2016 r., III UK 13/16, LEX nr 2183503; wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r., I FSK 1951/15). Nawet zatem niewykonywanie wymagalnych zobowiązań wobec jednego wierzyciela nie zwalnia członka zarządu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, nie do niego bowiem należy rozstrzygnięcie o zasadności wniosku. Członkowi zarządu uprawnienia do oceny zasadności wniosku nie daje art. 116 § 1 pkt 1 o.p. Również w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażany jest pogląd, że sytuacja taka będzie mieć miejsce także wówczas, gdy dłużnik nie zaspokaja jednego tylko wierzyciela posiadającego znaczną wierzytelność (zob. wyroki SN z: 19 listopada 2004 r., V CK 231/04; 19 marca 2010r., II UK 258/09; OSNP 2012/23-24/293).

Przyjęcie, że członek zarządu zwolniony jest z obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy spółka zalega z płatnościami wyłącznie w stosunku do jednego wierzyciela, stawiałoby w uprzywilejowanej pozycji tych członków zarządu, których spółki miałyby tylko jednego wierzyciela - Skarb Państwa w stosunku do tych, których spółki miałyby co najmniej dwóch wierzycieli. Doszłoby zatem do oczywistego nierównego traktowania członków zarządu (osób trzecich) w zależności od tego, ilu wierzycieli miały zarządzane przez nich spółki oraz do osłabienia funkcji gwarancyjnej odpowiedzialności osób trzecich (por. wyroki NSA z: 12 czerwca 2018 r., I FSK 909/16; 10 stycznia 2012 r., II FSK 1329/10; 28 kwietnia 2017 r., I FSK 1625/15; 6 czerwca 2017 r., I FSK 1951/15; 5 grudnia 2018 r., II FSK 1686/18; 21 kwietnia 2021 r., III FSK 3105/21; 1 grudnia 2021 r., III FSK 4220/21).

W kwestii naruszenia art. 151 p.p.s.a., należy zauważyć, iż nie można czynić Sądowi tego rodzaju zarzutu, gdyż jego zastosowanie uwarunkowane było jedynie oceną prawną, którą wyraził Sąd I instancji – do czego był uprawniony i zobowiązany, orzekając w sprawie. Przepis art. 151 p.p.s.a. zawiera normę wynikową. Bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca), zarzut naruszenia ww. norm nie jest trafny. W kontrolowanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a. Zastosowanie przez sąd pierwszej instancji art. 151 p.p.s.a. jest rezultatem uznania, że organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. nie ma więc charakteru samoistnego, zawsze bowiem pozostaje w związku z naruszeniem przepisów, które sąd zastosował jako wzorzec kontroli zaskarżonego aktu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosków o przedstawienie składowi 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego pytań prawnych jak we wniosku, albowiem w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 187 § 1 p.p.s.a.

Uwzględniając przedstawioną powyższą argumentację Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 209 p.p.s.a.

SNSA Wojciech Stachurski SNSA Bogusław Woźniak SNSA Dominik Gajewski



Powered by SoftProdukt