Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant: inspektor sądowy Monika Ciura po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1094/20 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 kwietnia 2020 r. znak DOA.7110.95.2020.KKO w przedmiocie umorzenia postępowania nieważnościowego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1094/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 kwietnia 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania nieważnościowego.

J. W. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie:

I. przepisów materialnych i procesowych, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a wobec orzekania w oparciu o niepełny materiał dowodowy, którego nie przedłożył WSA organ skarżony w związku z obowiązkiem wynikającym z art. 75, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.;

2. naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. polegające przede wszystkim na nieodniesieniu się do podniesionych zarzutów skargi i nierozpoznaniu istoty sprawy;

3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej p.u.s.a.) przez zaniechanie realizacji funkcji kontrolnej sądu i pominięcie całokształtu okoliczności sprawy w związku z rozpoznaniem sprawy w oparciu o niepełny materiał dowodowy, pominięcie faktów znanych WSA z urzędu, wpływających na wynik rozstrzygnięcia, niedostrzeżenia uchybień prawnych skarżonej decyzji GINB w związku z naruszeniem przez organ skarżony art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art.77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.;

4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy p.u.s.a. przez zaniechanie samodzielnego ustalenia przez sąd stanu faktycznego i niedostrzeżenia naruszenia prawa materialnego przez organ skarżony - art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1, art. 127 § 1 i 2, oraz prawa procesowego art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. a w konsekwencji oddalenie skargi z powodu przyjęcia za wiarygodną, błędną ocenę stanu prawnego skarżonej decyzji Wojewody z dnia 24 czerwca 2014 r. błędnie określając ją jako ostateczną;

5. naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez bezpodstawne przyjęcie, iż organ wykonał zalecenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2019 r., sygn. akt II OSK 1922/18.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 kwietnia 2020 r. i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia 12 lutego 2020 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Wbrew zarzutom kasacyjnym Sąd Wojewódzki, po przeprowadzeniu właściwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, zasadnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Sąd Wojewódzki nie naruszył art. 153 p.p.s.a., bowiem przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy prawidłowo uwzględnił ocenę prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2019 r. sygn. II OSK 1922/18, którym uchylono wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2018 r. oraz decyzję GINB z 19 kwietnia 2017 r. i poprzedzającą ją decyzję Wojewody Podlaskiego z 20 stycznia 2017 r.

Przypomnieć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wymienionym wyroku zanegował stanowisko organów nadzoru, zgodnie z którym J. W. (skarżąca) nie ma przymiotu strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Hajnowskiego z 18 listopada 2004 r. o pozwoleniu na budowę budynku inwestorskiego. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na potrzebę zbadania relacji przedmiotowej i podmiotowej pomiędzy rozpatrywaną sprawą a sprawą, w której wydany był wyrok z 6 lutego 2018 r. sygn. II OSK 2438/16.

Stosownie do wytycznych zawartych w wyroku II OSK 1922/18, Wojewoda Podlaski oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ustalili w wydanych decyzjach, że niniejsze postępowanie z wniosku J. W. stało się bezprzedmiotowe, gdyż w tożsamej sprawie wydana została ostateczna decyzja GINB z 10 lipca 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Podlaskiego z 24 czerwca 2014 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Hajnowskiego z 18 listopada 2004 r. nr 270/04 zezwalającej na budowę spornej inwestycji.

Uwzględniając ustalenia organów nadzoru dokonane w przeprowadzonych postępowaniach, zgodzić się należało z wnioskami Sądu Wojewódzkiego, że w kontrolowanych decyzjach wykazano tożsamość przedmiotową i podmiotową obu spraw, co skutkować musiało umorzeniem później wszczętego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki wyjaśnił prawidłowo, że wydanie decyzji merytorycznej w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowiłoby podstawę do stwierdzenia jej nieważności w myśl art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Tymczasem w rozpatrywanej sprawie wystąpiła właśnie przesłanka powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), skoro 10 lipca 2018 r. wydana została ostateczna decyzja w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji z 18 listopada 2004 r., po rozpoznaniu odwołania J. W.

Podkreślenia wymaga również fakt, że decyzja GINB z 10 lipca 2018 r. stała się prawomocna po oddaleniu skargi J. W. wyrokiem WSA z 19 grudnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2229/18 oraz oddaleniu jej skargi kasacyjnej wyrokiem NSA z 5 maja 2023 r. sygn. II OSK 1510/20.

W wymienionych wyrokach przesądzono prawomocnie o zgodności z prawem decyzji Wojewody Podlaskiego z 24 czerwca 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z 18 listopada 2004 r., co w efekcie wykluczyło możliwość prowadzenia drugiego postępowania w tym samym zakresie przedmiotowym i podmiotowym.

Zgodnie z art. 170 i art. 171 p.p.s.a. ocena wyrażona przez Sądy obu instancji w tej drugiej sprawie była wiążąca przy rozpoznawaniu niniejszej skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, a w konsekwencji prowadziła do definitywnego potwierdzenia zasadności umorzenia postępowania decyzją Wojewody Podlaskiego z 12 lutego 2020 r., utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 27 kwietnia 2020 r.

Z tych względów niezasadne okazały się zarzuty kasacyjne dotyczące przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1; art. 127 § 1 i §2, art. 6, art. 7, art. 11 k.p.a. (pkt I.4 skargi kasacyjnej).

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut kasacyjny odnoszący się do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem Sąd Wojewódzki nie miał podstaw do stwierdzenia naruszenia wymienionych przepisów, co wyjaśnił wystarczająco w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Z kolei argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej nie mogła podważyć oceny Sądu Wojewódzkiego, skoro nie wskazano żadnych uchybień proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić należy, że zarówno w kontrolowanych decyzjach, jak też w uzasadnieniu wyroku przedstawiono w sposób wystarczający wszystkie okoliczności faktyczne i prawne mające znaczenie dla istoty rozstrzyganej sprawy.

Nietrafnie zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy Sąd Wojewódzki sporządził uzasadnienie zaskarżonego wyroku z zachowaniem ustawowych wymogów.

W szczególności należy zauważyć, że Sąd Wojewódzki przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy uwzględnił w całokształcie zebrany w aktach materiał dowodowy, a tym samym chybiony okazał się zarzut kasacyjny dotyczący art. 133 § 1 p.p.s.a.

W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

-----------------------

4