Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł (słownie: [...] złotych).

Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. odmówił H. K. wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie podatku od nieruchomości za 2019 r. Na powyższe postanowienie skarżąca pismem z [...] kwietnia 2019 r. wniosła zażalenie.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. skarżąca wniosła do WSA w Poznaniu skargę, zatytułowaną jako "ponaglenie", na postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie [...] dotyczącej podatku od nieruchomości za 2019 r. W uzasadnieniu skargi podniosła, że Kolegium nie rozpatrzyło jej zażalenia.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem SKO sprawa skarżącej została załatwiona przed przekazaniem skargi do Sądu postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. Bezpodstawne jest zatem żądanie skarżącej zobowiązujące Kolegium do załatwienia zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Badanie merytorycznej zasadności skargi w pierwszej kolejności poprzedza sprawdzenie dopuszczalności wniesienia skargi poprzez ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia w świetle art. 58 § 1 pkt 1 - 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.").

Na podstawie art. 52 § 1 P.p.s.a. dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie zaś z art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także skargi na bezczynność organu.

Z kolei na mocy art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Z powyższych przepisów wynika, że warunkiem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest uprzednie złożenie ponaglenia.

W sprawach podatkowych w przypadku skargi na bezczynność, przed jej wniesieniem do sądu, strona winna wyczerpać środek prawny, jakim jest ponaglenie, określony w art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. - dalej: "O.p."). Powołany przepis stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia do organu podatkowego wyższego stopnia, jeżeli nie załatwiono sprawy we właściwym terminie bądź terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p.

Wnoszenie ponaglenia następuje bez pośrednictwa organu podatkowego, którego bezczynność związana z niezałatwieniem sprawy w terminie jest kwestionowana. Ponaglenie należy zatem składać bezpośrednio do organu wyższego stopnia z pominięciem organu prowadzącego postępowanie, który uchybia terminom (por. P. Pietrasz [w:] Etel L., Dowgier R., Pietrasz P., Popławski M., Presnarowicz S., Stachurski W., Teszner. K., Ordynacja podatkowa, Komentarz, Lex 2018, tezy do art. 141). Ponaglenie służy kwestionowaniu przekroczenia maksymalnego ustawowego terminu załatwienia sprawy przez organ administracyjny. Niezłożenie takiego środka prawnego w czasie poprzedzającym wniesienie skargi stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzuceniem, albowiem dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. Postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych działań, dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne, jeszcze w postępowaniu administracyjnym. Wniesienie ponaglenia jest wymogiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność. Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili jego złożenia w organie (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2012/19 - orzeczenie dostępne pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze, że w badanej sprawie podatkowej brak jest organu wyższego stopnia nad Samorządowym Kolegium Odwoławczym, które obowiązane było w terminie rozpatrzeć zażalenie, skarżąca, przed wniesieniem skargi na bezczynność, powinna była wnieść ponaglenie do ww. organu. Wniesienie ponaglenia do organu stanowi bowiem niezbędny warunek złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy nie wynika, aby strona skarżąca, przed wniesieniem skargi na bezczynność, skierowała ponaglenie do organu prowadzącego postępowanie. W konsekwencji niewyczerpanie przez stronę skarżącą środka zaskarżenia przed wniesieniem skargi skutkuje jej niedopuszczalnością.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzekł jak w p. I. sentencji. O zwrocie uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego Sąd postanowił, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jak w p. II sentencji.