Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Magdaleny Łukawskiej sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2025 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium, SKO, organ) decyzją z 9 października 2025 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. P. (skarżący) utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Ś. z 10 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego, przeprowadzonego w dniu 5 grudnia 2024 r. o godz. 14:55 przez egzaminatora M. P., w związku z ubieganiem się o uzyskanie przez E. W. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. B.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że przyczyną uzyskania negatywnej oceny było dwukrotne nieprawidłowe wykonanie zadania określonego w tabeli nr 1 poz. 2 załącznika nr [...] do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2023 r., poz. 2659), zwanego dalej "rozporządzeniem" - ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i do tyłu. W ocenie organu I instancji analiza materiału dowodowego, w szczególności nagrania z egzaminu, nie potwierdziła nieprawidłowości w sposobie wykonania zadania w obu próbach.

Rozpatrując wniesione odwołanie Kolegium wskazało na przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz.U. z 2025 r., poz. 1226), zwanej dalej u.k.p., tj. art. 68, art. 72 ust. 1 i ustaliło, że jak wynika z akt sprawy E. W. (egzaminowana) 5 grudnia 2024 r. przystąpiła do części praktycznej egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kat. B w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. i uzyskała ocenę negatywną, czego przyczyną było popełnienie dwóch błędów w zadaniu nr 2 - "Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i do tyłu". Egzaminator w notatce służbowej stwierdził, iż zdająca wykonując to zadanie odstawiła prawą nogę na podłogę samochodu w okolicy siedzenia kierowcy, a lewą zwolniła sprzęgło. W ten sposób przejechała cały łuk do przodu i do tyłu. Po pierwszej próbie została poinformowana o popełnionym błędzie. W drugiej próbie zdająca zachowała się dokładnie tak samo, jak w pierwszej. W notatce egzaminator wskazał, że zdająca w rozmowie potwierdziła, że trzymała prawą nogę na podłodze, a techniki tej nauczył ją instruktor. Zaznaczył, że analizując obraz monitoringu wewnętrznego można jednoznacznie stwierdzić, że wskazówka obrotomierza nigdzie nie przekroczyła 1000 obr./min.

Dalej cytując § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz zapis z tabeli 3 poz. 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia SKO zauważyło, że kwestią sporną jest, czy egzaminująca przy wykonywaniu spornego zadania wykonała prawidłowo wszystkie czynności wskazane w tabeli nr 3, a mianowicie, czy wykonując to zadanie zwiększyła obroty silnika.

Organ I instancji w decyzji wskazał, że zarówno w pierwszej jak i drugiej próbie skarżąca zwiększyła obroty silnika, co widać po wskazówce obrotomierza. Kryteria wykonania przedmiotowego zadania nie uwzględniają ile dokładnie obroty te powinny wynosić, czy one powinny być powyżej 1000 obr./min czy też powyżej 2000 obr./min., musi jedynie nastąpić zwiększenie obrotów silnika - co też miało miejsce.

Z powyższym stwierdzeniem nie zgodził się skarżący podnosząc, iż należy odróżnić pracę silnika na "wolnych obrotach" (ustawionych fabrycznie przez producenta) od obrotów zwiększonych, wynikających z działania kierującego. Podkreślił, że zdająca nie podjęła żadnego działania zmierzającego do zwiększenia obrotów silnika.

Kolegium, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, w tym w szczególności z nagraniem z przebiegu egzaminu praktycznego wskazało, że nie sposób przypisać racji skarżącemu, jakoby egzaminowana nie podjęła działań zmierzających do zwiększenia obrotów silnika. Kolegium nie zakwestionowało faktu pracy silnika "na wolnych obrotach". Powyższe widoczne jest na nagraniu, gdy po uruchomieniu silnika wskazówka obrotomierza podnosi się do poziomu około 1000 obr./min., po puszczeniu sprzęgła obroty nieznacznie spadają. Niemniej jednak na nagraniu z drugiej próby zaobserwować można zwiększenie obrotów. Widać, jak wskazówka obrotomierza "porusza się" co świadczy o zwiększaniu i zmniejszaniu obrotów. Wprawdzie wskazówka obrotomierza nie przekracza 1000 obr./min, ale też nie pozostaje w jednej pozycji, kilkukrotnie ulegając zmianie. Jak to zostało zauważone przez organ I instancji, przepisy nie regulują ile dokładnie powinny wynosić obroty silnika. Tym samym nawet niewielkie zwiększenie obrotów przesądza o wykonaniu czynności zgodnie z wymogami rozporządzenia, skoro z jego treści nie wynika konkretna wartość o jaką albo do jakiej mają być zwiększone obroty silnika.

Odnosząc się do podniesionego w treści odwołania stwierdzenia, że zdająca nawet na ułamek sekundy nie dotknęła pedału przyspieszenia, co zauważył nie tylko skarżący, ale i potwierdziła egzaminowana, organ podniósł, że stoi to w sprzeczności z treścią nagrania, na którym egzaminowana podnosi, iż podczas drugiej próby dodała troszeczkę gazu. Nadto organ zauważył, że skarżący (jak podał w odwołaniu), zachowanie egzaminowanej obserwował przez boczną szybę samochodu, stojąc w odległości nie większej niż pół metra od samochodu. Tymczasem na nagraniu widać, że w trakcie jazdy do tyłu egzaminator znajdował się przed maską samochodu i z tej pozycji nie mógł zaobserwować, czy w tym czasie egzaminowana trzyma nogę na pedale gazu, czy też na podłodze. Tym samym na podstawie obserwacji nie mógł stwierdzić, iż przez cały czas jazdy nie trzymała ani przez chwilę nogi na pedale przyspieszenia.

W ocenie Kolegium nie znajdują uzasadnienia zarzuty skarżącego dotyczące braku podjęcia działań zmierzających do zwiększenia obrotów silnika. Skoro wskazówka obrotomierza podczas wykonywania zadania wskazywała różniącą się, wprawdzie niewiele, wartość, to świadczy to chwilowym zwiększeniu obrotów silnika. Sam fakt, iż wskazówka obrotomierza w żadnym momencie nie przekroczyła 1000 obr./min. nie może przesądzać o nieprawidłowym wykonaniu zadania. Taka wykładnia powołanych powyżej przepisów w sposób niedopuszczalny rozszerzyłaby obowiązki egzaminowanej.

Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, iż decyzja Marszałka Województwa Ś. jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym i zaistniałym w sprawie stanem faktycznym.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze M. P. zaskarżył decyzję z 9 października 2025 r. w całości zarzucając naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Marszałka Województwa Ś., w sytuacji, gdy nie było podstaw do stwierdzenia, że skarżący przeprowadził egzamin w sposób niezgodny z przepisami ww. ustawy;

2) § 28 ust. 1 pkt 2 lit. c w związku z § 12 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż nie zaistniała przesłanka, o której mowa w § 12 ust. 2, gdy tymczasem osoba egzaminowana dwukrotne nieprawidłowo wykonała zadanie określone w poz. 2 tabeli nr 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia, co powinno skutkować uzyskaniem wyniku negatywnego;

3) § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i pominięcie doniosłej prawnie kwestii stanowiącej, że określone w tabeli nr 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia pozycja 2 zadanie - zgodnie z kryteriami określonymi w rozporządzeniu - składa się m. in., z "płynnego ruszenia", które polega na "łagodnym puszczeniu sprzęgła", "zwiększeniu obrotów silnika" dopiero wtedy, gdy przy ruszaniu dojdzie do zwiększenia obrotów spełnione zostaną kryteria oceny określone w tabeli nr 3 poz. 6 pkt 4) lit. a) in fine załącznika nr 1 do rozporządzenia;

4) art. 51 ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez brak jego zastosowania i pominięcie, iż "egzamin państwowy jest przeprowadzany w celu sprawdzenia kwalifikacji osoby egzaminowanej, w tym sprawdzenia umiejętności w zakresie zgodnego z przepisami, bezpiecznego, energooszczędnego, sprawnego i nieutrudniającego innym uczestnikom ruchu poruszania się, odpowiednio do uprawnienia, o które ubiega się osoba zdająca egzamin, w ruchu drogowym motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z takiego pojazdu i przyczepy oraz tramwajem";

5) art. 51 ust. 3 pkt 1 lit. a u.k.p. poprzez brak jego zastosowania i pominięcie, iż "część praktyczna egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy jest przeprowadzana: na placu manewrowym wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie obejmującym sprawdzenie podstawowych umiejętności w zakresie panowania nad pojazdem odpowiednim dla uprawnień prawa jazdy kategorii AM, Al, A2, A, B1 i B";

6) § 27 pkt 9 lit. e rozporządzenia poprzez brak jego zastosowania i pominięcie, że na egzaminatorze spoczywa obowiązek zwracania szczególnej uwagi na sposób używania mechanizmów sterowania pojazdem;

7) art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, tj. jednoznaczne ustalenie, czy podczas ruszania z miejsca doszło do zwiększenia obrotów silnika zgodnie z kryteriami rozporządzenia oraz techniką kierowania pojazdem.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zupełnie niezrozumiała jest argumentacja organu, który wskazuje, że "na nagraniu widać, że w trakcie jazdy do tyłu egzaminator znajdował się przed maską samochodu i z tej pozycji nie mógł zaobserwować, czy w tym czasie egzaminowana trzyma nogę na pedale gazu, czy też na podłodze. Tym samym na podstawie obserwacji nie mógł stwierdzić, iż przez cały czas jazdy egzaminowana nie trzymała ani przez chwilę nogi na pedale przyspieszenia". Wyjaśnił na czym polega zadanie egzaminacyjne "Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i tyłu" - ma ono charakter złożony i obejmuje trzy etapy: po pierwsze - ruszanie z miejsca, po drugie - jazdę pasem ruchu do przodu, oraz po trzecie - jazdę pasem ruchu do tyłu. Ujęcie tych trzech elementów w jednym zadaniu egzaminacyjnym wynika z woli ustawodawcy, który chciał w sposób kompleksowy zweryfikować podstawowe umiejętności kandydata dotyczące panowania nad pojazdem. Prawidłowe wykonanie zadania wymaga więc od osoby egzaminowanej opanowania wszystkich jego elementów, przy czym szczególne znaczenie ma pierwszy z nich - płynne ruszenie z miejsca. Bowiem z woli ustawodawcy "ruszanie z miejsca" polega na "płynnym ruszeniu", tj. łagodnym puszczeniu sprzęgła, zwiększeniu obrotów silnika. Zatem słusznie (zgodnie z kryteriami) skarżący jako egzaminator zwracał uwagę, czy przy ruszaniu z miejsca doszło do zwiększenia obrotów silnika.

Zgodnie z kryteriami określonymi w tabeli nr 3 załącznika nr 1, ruszenie z miejsca powinno nastąpić w sposób płynny, a więc bez szarpnięć, z zachowaniem kontroli nad pojazdem i bez zatrzymania silnika. Celem tego elementu jest sprawdzenie, czy osoba egzaminowana potrafi wprowadzić pojazd w ruch w sposób technicznie poprawny i zgodny z zasadami obsługi układu napędowego. W praktyce oznacza to konieczność prawidłowego zsynchronizowania pracy pedału sprzęgła i pedału przyspieszenia. Warunkiem niezbędnym do spełnienia tego kryterium jest właściwe zwiększenie obrotów silnika poprzez użycie pedału przyspieszenia w momencie zwalniania sprzęgła, co zapewnia odpowiedni moment obrotowy i stabilność pracy silnika.

W analizowanym przypadku osoba egzaminowana wykonała zadanie w sposób nieprawidłowy. W trakcie ruszania z miejsca nie zachowała właściwej koordynacji między puszczeniem sprzęgła, a zwiększeniem obrotów silnika, stąd też znajdująca się w notatce służbowej z 19 grudnia 2024 r. informacja, że "Zdająca wykonując to zadanie odstawiła prawą nogę na podłogę samochodu (...) a lewą zwolniła sprzęgło". Takie zachowanie ewidentnie nie spełnia kryteriów określonych w tabeli nr [...] załącznika nr [...], które wymagają, aby ruszenie nastąpiło poprzez "zwiększenie obrotów silnika".

Skarżący wskazał, że prawidłowe ruszenie z miejsca, zgodnie z wolą ustawodawcy, wymaga harmonijnego wykonania dwóch czynności - łagodnego puszczenia sprzęgła oraz zwiększenia obrotów silnika w odpowiednim momencie. Osoba egzaminowana nie zdołała tej synchronizacji zachować (zrezygnowała z użycia pedału przyspieszenia), co doprowadziło do błędnego wykonania zadania. W konsekwencji egzaminator miał pełne podstawy, by uznać, że kryterium "płynnego" ruszenia z miejsca nie zostało spełnione, a zadanie wykonano niepoprawnie.

Odnosząc się do argumentacji organów skarżący stwierdził, że nigdy nie zarzucał egzaminowanej jazdy na półsprzęgle, a powyższe stanowi dowolną argumentację dokonaną przez organ I instancji. Organy pominęły to co najistotniejsze w sprawie, a na co zwracał uwagę skarżący podczas egzaminu, mianowicie, czy zgodnie z rozporządzeniem doszło do zwiększenia obrotów silnika podczas ruszania. Powyższe stanowi istotę niniejszej sprawy i znajduje odzwierciedlenie w kryteriach egzaminowania. Żaden z organów nie ustalił natomiast, czy podczas ruszania doszło, zgodnie z kryteriami, do zwiększenia obrotów silnika. SKO w K. dochodzi do konstatacji, że "skoro wskazówka obrotomierza podczas wykonywania zadania wskazywała różniącą się, wprawdzie niewiele, wartość, to świadczy o chwilowym zwiększeniu obrotów silnika. Sam fakt, iż wskazówka obrotomierza w żadnym momencie nie przekroczyła 1000 obr./min. nie może przesądzać o nieprawidłowym wykonaniu zadania". Jak widać z powyższego organy zamiast skupić się na ustaleniu, czy podczas ruszania z miejsca nastąpiło zgodnie z techniką kierowania pojazdem oraz zgodnie z kryteriami rozporządzenia zwiększenie obrotów silnika, prowadzą jakąś swoją własną interpretację faktów. Podkreślił, że zwiększenie obrotów silnika następuje poprzez wciśnięcie pedału przyspieszenia. Nadto dodał, iż w pojeździe egzaminacyjnym zamontowany jest obrotomierz analogowy, którego wskazówka podczas pracy silnika drga, zatem ustalenie, czy przy ruszaniu zwiększono obroty silnika, możliwe jest poprzez baczną obserwację posługiwania się przez osobę egzaminowaną pedałami sprzęgła i przyspieszenia.

Powołując się na § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia skarżący wskazał, że zastosowana przez ustawodawcę w ww. przepisie koniunkcja powoduje, iż do uznania, że zadanie egzaminacyjne zostało wykonane prawidłowo, konieczne jest przyjęcie, że zadanie to zostało wykonane jednocześnie zgodnie z techniką kierowania pojazdem i kryteriami oceny określonymi w tabeli nr 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Powyższe przepisy (zdania) wchodzące w skład koniunkcji są ze sobą nierozerwalnie związane i jedno nie może wyniknąć bez drugiego. W przypadku gdy zadanie egzaminacyjne zostało wykonane niezgodnie z techniką kierowania lub kryteriami oceny określonymi w tabeli nr 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia, wówczas zadanie to zostało wykonane nieprawidłowo. Na gruncie niniejszej sprawy bezspornym pozostaje fakt, iż osoba egzaminowana dwukrotnie realizując zadanie egzaminacyjne nieprawidłowo operowała pedałem przyspieszenia, gdyż przy ruszaniu z miejsca w ogóle go nie używała - nie zwiększała obrotów silnika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Pismem z 19 stycznia 2026 r. na podstawie art. 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2024, poz. 935), dalej "p.p.s.a.", swój udział w sprawie zgłosił Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach. Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. Prokurator przyłączył się do stanowiska skarżącego i wniósł o uwzględnienie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) i art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, że w sprawie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy. Decyzja stanowi konsekwencję stwierdzenia przez organ, że egzaminator naruszył przepisy ustawy o kierujących pojazdami i przepisy rozporządzenia, co skutkowało nieprawidłową negatywną oceną wykonywanego przez egzaminowaną zadania określonego w tabeli nr 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia – poz. 2 "Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i do tyłu".

Spór w sprawie zaistniał na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy tj. przebiegu części praktycznej egzaminu, a konkretnie wykonania zadania – ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i do tyłu, po drugie co do kryteriów i zakresu oceny wykonywanego zadania.

Skarżący twierdzi bowiem, że egzaminowana w ww. zadaniu popełniła błąd - wykonując je odstawiła prawą nogę na podłogę samochodu w okolicy siedzenia kierowcy, a lewą zwolniła sprzęgło i w ten sposób przejechała cały łuk do przodu, a następnie do tyłu. W drugiej próbie zachowała się dokładnie tak samo. W konsekwencji wskazówka obrotomierza "nigdzie nie przekroczyła wartości 1000 obr./min". W ocenie skarżącego organ nie skupił się na kluczowych w sprawie ustaleniach dotyczących momentu ruszania z miejsca, bowiem tą część zadania egzaminowana wykonała każdorazowo wadliwie, nie używając pedału przyspieszenia.

Organ natomiast nie zgodził się z twierdzeniem, że E. W. nie podjęła działań zmierzających do zwiększenia obrotów silnika – na nagraniu z drugiej próby zaobserwować można zwiększanie obrotów, a egzaminowana "dodała troszeczkę gazu". Ponadto miejsce, w jakim znajdował się skarżący, nie pozwalało na ocenę, czy egzaminowana trzymała nogę na pedale gazu, czy też na podłodze.

Druga płaszczyzna sporu dotyczy natomiast kwestii, prawidłowości oceny wykonywanego przez egzaminowaną zadania, w kontekście brzmienia kryteriów określonych w tabeli nr 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia oraz uwzględnienia w ocenie techniki kierowania i sposobu używania mechanizmów sterowania pojazdem, o których mowa w § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 27 pkt 9 lit. e rozporządzenia. Organ uważa, że egzaminator winien skupić się na sposobie wykonania zadania określonym w tabeli nr 3 załącznika nr 1, uznając, że w kontrolowanej sprawie skarżący wyszedł poza prawem określone ramy oceny (nadinterpretował przepis). Wskazał też, że z przepisów prawa nie wynika o ile należy zwiększyć obroty silnika, toteż osiągnięty przez egzaminowaną poziom 1000 obr./min należy uznać za poprawny i wystarczający do oceny pozytywnej wykonania zadania.

Skarżący natomiast uważa, że sposób ruszania z miejsca, tj. bez użycia pedału przyspieszenia (gazu) jest niezgodny zarówno z kryteriami określonymi w rozporządzeniu jak i przepisami ustawy o kierujących pojazdami.

Odnosząc się do tak zarysowanej kwestii spornej należy wskazać, że stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 u.k.p. egzamin państwowy jest przeprowadzany w celu sprawdzenia kwalifikacji osoby egzaminowanej, w tym sprawdzenia umiejętności w zakresie zgodnego z przepisami, bezpiecznego, energooszczędnego, sprawnego i nieutrudniającego innym uczestnikom ruchu poruszania się, odpowiednio do uprawnienia, o które ubiega się osoba zdająca egzamin, w ruchu drogowym motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z takiego pojazdu i przyczepy oraz tramwajem.

Egzamin państwowy składa się z m.in. z części praktycznej przeprowadzanej przy użyciu odpowiedniego do uprawnienia pojazdu - dotyczy sprawdzenia umiejętności, o których mowa w ust. 1 pkt 2 (art. 51 ust. 2 pkt 2 u.k.p.). Część praktyczna egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy jest przeprowadzana na placu manewrowym wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie obejmującym sprawdzenie podstawowych umiejętności w zakresie panowania nad pojazdem odpowiednim dla uprawnień prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1 i B. (art. 51 ust. 3 pkt 1 lit. a u.k.p.).

Zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia: część praktyczna egzaminu polega na wykonaniu na placu manewrowym zadań określonych dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1 lub B w tabeli nr 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia - zgodnie z techniką kierowania pojazdem i kryteriami oceny określonymi w tabeli nr 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia.

W tabeli nr 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia wskazano, że jednym z zadań, o których mowa wyżej jest zadanie z poz. 2 - ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i do tyłu. Z kolei w tabeli nr 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia pod poz. 6 określono sposób wykonania powyższego zadania. Obejmuje ono m.in. płynne ruszenie: a) zwolnienie hamulca postojowego - w przypadku, gdy jest uruchomiony, b) łagodne puszczenie sprzęgła, zwiększenie obrotów silnika.

Zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia osoba egzaminowana uzyskuje pozytywny wynik egzaminu, jeżeli poprawnie wykonała zadania, o których mowa w § 23 lub § 24. Z kolei negatywny wynik części praktycznej egzaminu osoba egzaminowana uzyskuje, gdy podczas realizacji części praktycznej egzaminu na placu manewrowym dwukrotnie nieprawidłowo wykonała zadanie, o którym mowa w poz. 1-10 tabeli nr 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia (§ 28 ust. 2 lit. c w zw. z § 12 ust. 2 pkt 3). Podczas części praktycznej egzaminu egzaminator zwraca szczególną uwagę na sposób używania mechanizmów sterowania pojazdem (§ 27 pkt 9 lit. e rozporządzenia).

Zdaniem sądu z przywołanych regulacji, wbrew twierdzeniom organu, wynika, że prawidłowe wykonanie zadania "Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i do tyłu ", skutkujące jego pozytywną oceną, wymaga spełnienia kryteriów wskazanych w tabeli nr 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia jak i uwzględnienia techniki kierowania (wynika to wprost z brzmienia § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia) w tym m.in. harmonijnego wykonania dwóch czynności – łagodnego puszczenia sprzęgła oraz zwiększenia obrotów silnika w odpowiednim momencie.

Kryterium płynności odnosi się nie tylko do wizualnej oceny zachowania pojazdu, ale również do technicznego sposobu operowania elementami sterowania pojazdem – pedałem sprzęgła i pedałem przyspieszenia. Sąd podziela wyrażony w skardze pogląd, że celem spornego zadania jest sprawdzenie, czy osoba egzaminowana potrafi wprowadzić pojazd w ruch w sposób technicznie poprawny i zgodny z zasadami obsługi układu napędowego, w tym opanowała umiejętność operowania elementami sterowania pojazdu. W praktyce oznacza to konieczność prawidłowego zsynchronizowania pracy pedału sprzęgła i pedału przyspieszenia. Nie można zapominać, że jakkolwiek miejscem realizacji części zadań praktycznych jest plac manewrowy, to istotą oceny wykonania zadania jest weryfikacja posiadanego zasobu umiejętności kierowania pojazdem egzaminowanego w ruchu drogowym, który z natury rzeczy jest dynamiczny i odbywa się z udziałem innych uczestników. Z tej perspektywy płynne ruszanie z miejsca należy uznać za element podstawowy i konieczny do prawidłowego, bezpiecznego, sprawnego i nieutrudniającego innym uczestnikom ruchu poruszania się pojazdem. Rację ma również skarżący podając, że przy wykonywaniu omawianego zadania do zwiększenia obrotów silnika winno dojść na skutek działania kierującego. Tylko w taki sposób można ocenić umiejętność technicznego sposobu operowania elementami sterowania pojazdu – pedałem sprzęgła i pedałem przyspieszenia, przekładające się na umiejętność wprowadzenia pojazdu w ruch w sposób technicznie poprawny i zgodny z zasadami obsługi układu napędowego.

Wymogów wskazanych wyżej egzaminowana nie spełniła, albowiem w trakcie wykonywania zadania, zarówno w pierwszej jak i drugiej próbie – przy ruszaniu z miejsca, nie użyła pedału przyspieszenia, a wyłącznie pedału sprzęgła. Nie może świadczyć o prawidłowym wykonaniu tego zadania incydentalne (punktowe) naciśnięcie pedału gazu przez egzaminowaną w drugiej próbie podczas jazdy przodem, bowiem po pierwsze do zwiększenia obrotów silnika, spowodowanych działaniem kierującej, nie doszło ani razu przy ruszaniu z miejsca, po drugie, egzaminowana nie użyła też pedału przyspieszenia podczas ruszania i jazdy tyłem w każdej z dwóch prób. Rację ma zatem skarżący podnosząc, że jeżeli ruszenie z miejsca nie zostało wykonane w sposób prawidłowy, to nieprawidłowo wykonane jest całe zadanie. Brak zaangażowania podczas ruszania pedału przyspieszenia, a w konsekwencji brak zwiększenia w ten sposób obrotów silnika, stanowi naruszenie zarówno kryteriów oceny określonych w rozporządzeniu jak i przepisów ustawy o kierujących pojazdami – art. 51 ust 1 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 1 lit. a u.k.p.

Okoliczność nieposługiwania się pedałem gazu przez egzaminowaną znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, w szczególności z utrwalonego na płycie DVD przebiegu egzaminu. Analiza materiału zarejestrowanego na umieszczonych w pojeździe kamerach, zawierająca obraz, jak i dźwięk, nie wskazuje na okoliczność użycia przez egzaminowaną podczas ruszania z miejsca pedału przyspieszenia, co skutkowałoby wyraźnym wzrostem obrotów silnika. O ile na obrotomierzu można zaobserwować delikatne wahania wskazówki, co, jak powszechnie wiadomo jest konsekwencją pracy silnika, to analiza dźwięku silnika nie pozwala na stwierdzenie, że jego obroty wzrosły, co byłoby czytelne gdyby ten wzrost wyniósł ponad 1000 obr./min.

Sąd zauważa, że podczas drugiej próby wykonania zadania egzaminowana już po ruszeniu samochodem incydentalnie i nieznacznie przyspieszyła, co zarejestrowała też kamera skierowana na obrotomierz, jednak dla oceny prawidłowości wykonania tego zadania nie ma znaczenia okoliczność, czy uczestniczka "na ułamek sekundy" dotknęła pedału przyspieszenia lub, czy "dodała troszeczkę gazu". Istotne jest bowiem, czy kierująca pojazdem potrafi poprawnie wykonać czynność płynnego ruszania z miejsca do czego niezbędna jest umiejętność operowania elementami sterowania pojazdem – pedałem sprzęgła i pedałem przyspieszenia. Korzystanie z obu pedałów – sprzęgła i przyspieszania – winno mieć miejsce podczas trwania całego zadania.

Zauważyć też trzeba, że podczas rozmowy po wykonaniu zadania sama egzaminowana na pytanie "gdzie pani ma prawą nogę jak pani rusza z miejsca" potwierdziła, że prawa noga była umieszczona na podłodze. Egzaminowana przyznała też, że instruktor nauczył ją operować samym sprzęgłem.

Dodatkowo nagranie zarejestrowane już po uzyskaniu przez egzaminowaną informacji o negatywnym wyniku egzaminu wskazuje jak zachowują się obroty silnika przy prawidłowym sposobie ruszania (min. 11:23 nagrania). E. W. sama przyznała, że zrozumiała uwagi egzaminatora, co do sposobu ruszania z miejsca.

Z przepisu § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia wprost wynika, że zadania na placu manewrowym mają być wykonane zgodnie z techniką kierowania pojazdem. Przepis ten wprawdzie wskazuje na konieczność spełnienia kryteriów oceny w tabeli 3 załącznika nr 1, jednak zapisy te łączy spójnik "i", a więc zadania mają być wykonane nie tylko zgodnie z kryteriami z tabeli, ale również zgodnie z techniką kierowania pojazdem. Do uznania, że zadanie egzaminacyjne zostało wykonane prawidłowo konieczne jest spełnienie obu warunków. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 października 2022 r. sygn. akt I OSK 1795/19 (dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/) wskazał, że dokonując oceny sposobu wykonania zadania (co prawda w wyroku tym spornym zadaniem było ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu, lecz pogląd ten ma zastosowanie również w niniejszej sprawie) nie można pomijać określonego w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy celu egzaminu praktycznego, którym jest sprawdzenie objętych nim umiejętności.

Mając na względzie powyższe w kontrolowanej sprawie nie można było uznać zadania za wykonane w sposób prawidłowy biorąc pod uwagę zarówno kryteria prawidłowości jego wykonania wskazane pod pozycją nr 6 w tabeli nr 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia, jak i technikę kierowania pojazdem oraz konieczność posiadania umiejętności, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.

Czynność właściwego koordynowania pedałów przyspieszenia i sprzęgła oraz ich użycia niewątpliwie wpisuje się zarówno w prawidłową technikę kierowania pojazdem jak i podstawowe umiejętności w zakresie panowania nad nim. W takiej sytuacji nie można mówić o prawidłowym wykonaniu manewru – zadania, nawet jeśli sprzęgło zostało puszczone łagodnie, lecz obroty silnika nie wzrastały na skutek użycia pedału przyspieszenia, a jedynie samoczynnej pracy silnika.

Przyjęcie prawidłowości wykonania zadania wyłącznie z tego powodu, że egzaminowana jedynie chwilowo, nieznacznie spowodowała wzrost obrotów silnika, nie może zostać zaakceptowane. Okoliczność ta nie pozwala bowiem na właściwą ocenę, czy osoba egzaminowana w istocie potrafi posługiwać się pedałem przyspieszenia, a to niewątpliwie ta umiejętność jest jedną z kluczowych podczas ruszania z miejsca oraz poruszenia się pojazdem po drodze publicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na to, że ocenie podlega całe zadanie, a więc ruszanie z miejsca, jak i jazda pasem ruchu do przodu i do tyłu.

Sąd uznaje za właściwe stanowisko egzaminatora, że sposób wykonania przez egzaminowaną spornego zadania nie świadczy o posiadaniu przez nią podstawowych umiejętności w zakresie panowania nad pojazdem, a ruszenie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i tyłu nie były zgodne z kryteriami i opisem zadania oraz z prawidłową techniką kierowania pojazdem, co słusznie skutkowało negatywną oceną wykonania zadania części praktycznej egzaminu na placu manewrowym.

Mając na względzie powyższe zdaniem sądu w realiach kontrolowanej sprawy nie było podstaw do uznania zaistnienia przesłanek określonych w art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., niezbędnych do wydania decyzji o unieważnieniu w części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B. Doszło tym samym do naruszenia w/w przepisu poprzez błędne jego zastosowanie przez wydające decyzje organy administracji obu instancji. Organy naruszyły też § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia w związku z opisem zadania określonym w tabeli nr 3 załącznika nr 1 pod pozycją 6 tego rozporządzenia, w konsekwencji wadliwie przyjmując, że nie została spełniona w sprawie przesłanka określona w § 28 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 12 ust 2 pkt 3 rozporządzenia.

Ocena egzaminatora dokonywana jest na bieżąco i tylko w razie stwierdzenia kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów przez egzaminatora może dojść do unieważnienia egzaminu na prawo jazdy. Chodzi zatem o takie zachowanie, które stanowi niewątpliwe, jasne naruszenie przepisów oraz gdy w świetle materiału dowodowego, naruszenie prawa przez egzaminatora nie budzi żadnych wątpliwości (por. wyrok WSA w Kielcach z 18 września 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 305/25, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie natomiast taka sytuacja nie miała miejsca.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią okoliczności wskazane powyżej, a następnie zastosują się do oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania w punkcie 2 sentencji wyroku rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935), zasądzając na rzecz skarżącego zwrot niezbędnych kosztów postępowania z uwzględnieniem uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 200 zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz kosztów wynagrodzenia radcy prawnego w wysokości minimalnej (480 zł).