Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2020 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Prezydent Miasta K., po rozpatrzeniu wniosku S. W. odmówił jej decyzją z dnia [...] roku Nr [...] przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad jej synem T. W.. W uzasadnieniu organ powołał się na okoliczność, iż wnioskodawczyni jest osobą uprawnioną do emerytury.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła strona, wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji Zarzuciła Prezydentowi Miasta K. błędną wykładnię art. 17 ust.1 pkt 1 oraz art. 17 ust 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych z pominięciem orzecznictwa sądów administracyjnych oraz wskazując na Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca roku sygn.. akt SK 2/17 i utratę mocy obowiązującego art. 17 ust. 5 pkt 1 lit 1 ww. ustawy z dniem 9 stycznia 2020 r. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uwzględnienie wniosku strony poprzez przyznanie częściowego świadczenia pielęgnacyjnego, to jest w kwocie stanowiącej równowartość nadwyżki nad kwotą świadczenia emerytalnego ustalonego decyzją ZUS.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu przywołało treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a) ustawy o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. A takie prawo ma ustalone strona.

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła adresatka decyzji domagając się jej uchylenia. Zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 17 ust.5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - poprzez jego nieprawidłową wykładnię, naruszającą zasady wyrażone w Konstytucji RP - równości wobec prawa (art. 32 ust. 1) i sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69), skutkującą pozbawieniem w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie, w sytuacji gdy prawidłowo zinterpretowany przepis art. 17 ust.5 pkt 1 lit. a w/w ustawy, z zastosowaniem wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej - powinien znaleźć zastosowanie w ten sposób, że pozbawi stronę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej emerytury.

W uzasadnieniu przytoczyła wyroki NSA z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt: I OSK 757/19 oraz z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt: I OSK 2392/19 wskazujące w jej ocenie, że pobieranie emerytury nie wyłącza możliwości ubiegania się o zasiłek pielęgnacyjny.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, iż okoliczność, że świadczenie pielęgnacyjne jest wyższe niż emerytura nie może oznaczać, że zostały naruszone normy konstytucyjne, w tym zasada równości wobec prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) "świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji".

Jednocześnie świadczenie powyższe nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a) ustawy). Ten ostatni przepis został częściowo uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (por. wyrok TK z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 Dz.U. z 2019 r. poz.1257). W ocenie Sądu wyrok powyższy nie ma wpływu na rozpatrywaną sprawę, gdyż odnosi się do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że rozstrzygnięcia organów administracji są prawidłowe. Przede wszystkim skarżąca w chwili wystąpienia o świadczenie miała 81 lat. Trudno uznać, że osoba w takim wieku rezygnuje z pracy zawodowej, czy też nie może jej podjąć, ze względu na opiekę nad niepełnosprawnym. Niezależnie od tego w sprawie zaistniała przesłanka negatywna przewidziana w art. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a) ustawy, czyli skarżąca ma ustalone prawo do emerytury.

Składowi orzekającemu znane są orzeczenia sądów administracyjnych dopuszczające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom pobierającym emeryturę. Jednakże wykładnia, nawet prokonstytucyjna, nie może prowadzić do zupełnego wypaczenia celu regulacji i prowadzić do rozstrzygnięć będących w oczywistej sprzeczności z obowiązującym prawem. Jak wcześniej wspomniano, zasiłek pielęgnacyjny ma służyć osobom, które rezygnują z pracy, bądź nie mogą jej podjąć ze względu na konieczność opiekowania się osobą niepełnosprawną. W żadnym przypadku nie może być traktowane jako kolejne świadczenie socjalne przysługujące rodzinom takich osób.

Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.