Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

1. Skarżący dochowują wymogów wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 nr 74 ze zm./, nawet jeżeli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego doręczyli nieprawidłowo do urzędu gminy, ale gmina przekazała ją do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed upływem dwóch miesięcy i 30 dni od daty doręczenia skarżącemu zaskarżonej uchwały.

2. Nieważna jest uchwała dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta przed rozpoznaniem przez sąd administracyjny skargi na uchwałę rady gminy o odrzuceniu zarzutu do projektu zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego /art. 27 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz.U. nr 89 poz. 415 ze zm./.

Komentowany wyrok zapadł w związku z następującym stanem faktycznym. 29 czerwca 2001 r. rada gminy D. podjęła dwie uchwały:

- nr 4 w sprawie protestu do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D.;

- nr 5 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D. - i ta była podstawowym przedmiotem zarówno skargi, jak i omawianego wyroku.

Zmiana planu miała na celu przeznaczenie części działki w gminie D. pod budowę oczyszczalni ścieków.

Skarżący J.G. 30 lipca 2001 r. doręczyli do urzędu gminy D. pismo zaadresowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez radę gminy D. W piśmie tym autorzy domagali się "uchylenia" /używając terminologii skargi, a poprawnie należało napisać - "stwierdzenia nieważności"/ uchwały rady gminy D. z 29 czerwca 2001 r. nr 5 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D.

Pismem z 3 sierpnia 2001 r. gmina D. przekazała skargę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Ograniczono się wyłącznie do powołania art. 65 Kpa, bez ustosunkowania się do zarzutów zawartych w skardze.

Pismo procesowe

Punktem wyjścia ustaleń, jakich dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w relacjonowanej sprawie, było określenie charakteru pisma skarżących z 30 lipca 2001 r., doręczonego do urzędu gminy D., a zaadresowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez radę gminy D.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skarga na uchwałę organu gminy musi być poprzedzona bezskutecznym wezwaniem tego organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego skarżącego. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądowego oraz poglądami wyrażanymi w literaturze przedmiotu, o charakterze pisma procesowego nie decyduje nazwa nadana pismu przez autora, lecz jego. W komentowanej sprawie skarżący doręczyli radzie gminy D. pismo, w którym zawarte było żądanie uchylenia uchwały nr 5 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D.

Organ gminy mógł to żądanie uwzględnić we własnym zakresie i z całą pewnością nie byłoby to działanie sprzeczne z oczekiwaniami autorów owego pisma. Gmina nie załatwiła jednak żądania w ten sposób, lecz przekazała je sądowi. Wprawdzie skarżący nie znali trybu zaskarżenia uchwały rady, ale pozostaje faktem, że dopełnili wymogu wezwania rady gminy do zmiany jej uchwały.

Art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymienia skargę do NSA jako czynność następującą po wezwaniu kierowanym do organu gminy, ale przepis ten nie wymaga, aby treść skargi była odmienna od treści wcześniejszego wezwania. W praktyce większość wezwań i skarg wcale nie różni się między sobą. W konsekwencji i w tej sprawie uzasadnione jest założenie, że gdyby rada gminy D. doręczyła skarżącym negatywną odpowiedź na ich wezwanie, to ponowiliby oni swoje pismo być może bez dokonywania jakichkolwiek zmian merytorycznych, kierując je już bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Można więc przyjąć, że mimo błędów gminy D. oraz skarżących spełnione zostały wymogi dopuszczalności skargi określone w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, bowiem:

- rada gminy D. została poinformowana przez skarżących, że w ich ocenie naruszyła ona ich prawnie chroniony interes, powodujący zarazem istotne naruszenie prawa; można to potraktować jako spełnienie ustawowego wymogu "wezwania rady gminy";

- wezwanie okazało się bezskuteczne, albowiem rada nie uwzględniła owego żądania; odmowa jego uwzględnienia nie została zapisana w żadnym piśmie, ale w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwość co do intencji gminy została ona uzewnętrzniona poprzez przekazanie sądowi pisma stron,

- dopiero w następnej kolejności skargę doręczono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, z zachowaniem 30-dniowego terminu liczonego od dnia, w którym gmina oświadczyła, że nic więcej w sprawie żądania skarżących czynić nie będzie.

Skład orzekający w tej sprawie stanął na stanowisku, że skarżący dochowuje wymogów wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nawet jeżeli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego doręczył nieprawidłowo do urzędu gminy ale gmina skierowała ją do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed upływem 2 miesięcy i 30 dni od daty doręczenia skarżącemu zaskarżonej uchwały.

W konsekwencji sąd uznał, że skarżący J.G. prawidłowo wniósł skargę i podlega ona rozpoznaniu na rozprawie.

Uchwała dotycząca planu

Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 11 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zarząd gminy przedstawia radzie gminy do uchwalenia projekt planu uwzględniający orzeczenia sądu administracyjnego, wydane w związku ze złożonymi zarzutami.

Uchwała rady gminy D. z 29 czerwca 2001 r. nr 4 w sprawie protestu do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D. wadliwie zakwalifikowała pismo zainteresowanych osób, gdyż w istocie nie był to protest, ale zarzut do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D. Skoro więc uchwałą tą odrzucono zarzut do projektu planu gminy D., więc niedopuszczalne było podejmowanie w tym samym dniu uchwały w przedmiocie zmiany tego planu.

W konsekwencji dokonanie zmiany planu bez czekania na upływ terminu do wniesienia skargi na uchwałę odrzucającą zarzuty do projektu planu nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 18 ust. 2 pkt 11 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przewiduje nieważność każdej uchwały rady gminy podjętą z naruszeniem procedury planistycznej, a taki właśnie przypadek miał miejsce w niniejszej sprawie.

W konsekwencji nieważna jest uchwała dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta przed rozpoznaniem przez sąd administracyjny skargi na uchwałę rady gminy o odrzuceniu zarzutu do projektu zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego /art. 27 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym/. Identyczny pogląd wyrażono wcześniej w wyroku NSA z dnia 1 kwietnia 1999 r., II SA/Gd 1627/98.

Skoro więc uchwała nr 5 podjęta została wbrew dyrektywie art. 18 ust. 2 pkt 11 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nieważna jest każda uchwała podjęta z naruszenie procedury ustalonej w art. 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, więc orzekając w trybie art. 24 ust. 1 ustawy o NSA, sąd ustalił, że nieważna jest uchwała nr 5 zatwierdzająca projekt planu.