Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Izabella Janson,, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. N. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2006 r. o odmowie wymeldowania z pobytu stałego Z. N. z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W..

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na rozstrzyganie sprawy w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie orzekania, a nie złożenia wniosku o wymeldowanie. Tym samym, na podstawie wyjaśnień Z. N. i złożonych przez nią dokumentów uznano, iż opuszczenie przez nią dotychczasowego miejsca zamieszkania nastąpiło wyłącznie ze względu na dobro małoletniej córki. Za uzasadnienie przyjętego poglądu, organ wojewódzki uznał w głównej mierze postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] listopada 2005 r., wydane w przedmiocie zabezpieczenia w sprawie o rozwód z wniosku S. N. przeciwko Z. N.. Organ wojewódzki przywołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazanie Sądu, że wobec zgłoszenia przez pozwaną podejrzenia molestowania seksualnego córki stron przez powoda, pozostawienie dziecka na czas procesu pod wyłączną pieczą matki odpowiada potrzebom obecnie 4-letniej córki stron; w ten sposób małoletnia pozbawiona zostanie ewentualnych negatywnych doznań psychicznych; pozwana powinna więc wspierać córkę, powstrzymując się od działań sprzecznych z dobrem małoletniej.

W skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, S. N. zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960, ze zm.) oraz art. 77 i art. 80 kpa, a także błędne ustalenia faktyczne i nienależyte ustosunkowanie się organu wojewódzkiego do argumentów zawartych w odwołaniu. W motywach uzasadnienia skargi podniesiono m.in., że Z. N. opuściła mieszkanie dobrowolnie w grudniu 2004 r., oddając klucze skarżącemu, natomiast sądowe orzeczenie zabezpieczające, powołane przez organy orzekające, wydane zostało dopiero w dniu [...] sierpnia 2005 r., dlatego nie mogło mieć wpływu na postępowanie Z. N. w grudniu 2004 r. przy opuszczaniu mieszkania. Opisując okoliczności faktyczne związane z opuszczeniem mieszkania przez Z. N. i zamieszkanie przez nią w innym lokalu o prawie dwukrotnej powierzchni, skarżący wskazał, że Z. N. opuściła mieszkanie z własnej woli i w żaden sposób nie została do tego zmuszona przez skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, przywołując motywy uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960, ze zm.), organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Z powyższego wynika, iż wymeldowanie dokonywane jest w przypadku, gdy dana osoba opuści miejsce pobytu stałego i nie dopełni obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie to musi mieć jednak charakter dobrowolny. Czynność zameldowania oraz wymeldowania jest czynnością rejestrującą stan faktyczny w zakresie pobytu stałego lub czasowego w danym miejscu. Stanowi jedynie potwierdzenie tego stanu.

W rozpatrywanej sprawie, organ orzekający w drugiej instancji przyjął, iż za odmową wymeldowania Z. N. z dotychczasowego miejsca stałego zameldowania przemawia okoliczność, iż opuszczenie tego miejsca nastąpiło ze względu na dobro małoletniej córki, na które wskazał Sąd Apelacyjny w [...] w postanowieniu z dnia [...] listopada 2005 r., utrzymując w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r.

Z akt sprawy wynika, że Z. N. opuściła dotychczasowe miejsce stałego zameldowania w grudniu 2004 r. Natomiast orzeczenia sądowe, powołane przez organ odwoławczy, wydane zostały w sierpniu i w listopadzie 2005 r. Organ odwoławczy ocenił zatem okoliczności opuszczenia mieszkania przez Z. N. w grudniu 2004 r. przez pryzmat orzeczeń sądowych wydanych po upływie kilku miesięcy od dnia opuszczenia mieszkania. Stanowi to naruszenie art. 7 i art. 77 §1 kpa, poprzez niewyjaśnienie, czy już w grudniu 2004 r. zaistniały okoliczności faktyczne uzasadniające uznanie, że opuszczenie mieszkania przez Z. N. nie było dobrowolne, lecz było wynikiem okoliczności niezależnych od jej woli.

Z naruszeniem art. 80 kpa, organ wojewódzki uznał za udowodniony fakt, iż Z. N. nie opuściła mieszkania dobrowolnie, lecz kierowała się dobrem dziecka, z racji okoliczności wymuszonych przez jej męża.

Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania, a nie w dniu orzekania przez organy. Prawidłowe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w rozpatrywanej sprawie zależy zatem od bezspornego ustalenia, czy opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego zameldowania przez Z. N. w grudniu 2004 r. miało charakter dobrowolny, czy też było wynikiem okoliczności wyłączających swobodne podjęcie przez nią decyzji o opuszczeniu tego miejsca.

Dobro małoletniej córki w okolicznościach podejrzenia o seksualne molestowanie jej przez ojca może, w uznaniu Sądu, stanowić okoliczność przemawiającą za brakiem dobrowolności w opuszczeniu miejsca zamieszkania. Okoliczność ta nie może być jednak wywodzona z orzeczeń sądowych wydanych kilka miesięcy po opuszczeniu mieszkania przez Z. N.. Organ odwoławczy zobowiązany jest ustalić, czy ta okoliczność mogła w uzasadniony sposób kierować Z. N. już w chwili opuszczania przez nią mieszkania w grudniu 2004 r., przy uwzględnieniu okoliczności, jakie wskazała sama Z. N. w dotychczasowym postępowaniu, jak i okoliczności wskazanych przez skarżącego S. N. Fakty zaistniałe po dniu opuszczenia mieszkania przez Z. N., dla oceny jego charakteru, mają drugorzędne znaczenie, skoro nie były przewidywalne w dniu opuszczania mieszkania.

Powołane naruszenia art. 7, art. 77 §1 i art. 80 kpa mogły mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia w sprawie, dlatego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, Wojewoda [...] dokona w granicach art. 80 i art. 136 kpa stosownych ustaleń i oceny w zakresie okoliczności, w jakich Z. N. opuściła mieszkanie w grudniu 2004 r.