Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 1080/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 5 grudnia 2016 r. o sygn. akt I SA/Gl 1080/16, na podstawie art. 61 § 3, 4 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił R. K. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) w Katowicach z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji (35 584,39 zł) wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że pismem z dnia 23 września 2016 r. R. K. wniósł o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji SKO, wyjaśniając, iż brak jej wstrzymania może – ze względu na wysokość zobowiązania – spowodować zachwianie płynności finansowej prowadzonego przez niego Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w J. i tym samym skutkować niemożnością realizacji zadań statutowych szkoły dla jej słuchaczy. Może więc spowodować trudne do odwrócenia skutki dla organizacji szkoły i przebiegu procesu dydaktycznego. Jedynie wstrzymanie decyzji uchroni funkcjonowanie szkoły od niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody.

Postanowieniem z dnia 17 października 2016 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uznając, że skarżący poza ogólnikowymi stwierdzeniami nie przedstawił dokumentów obrazujących sytuację finansową szkoły, wskazującą, iż brak wstrzymania decyzji spowoduje zachwianie płynnością finansową szkoły. Sąd stwierdził też, że z akt sprawy nie wynika, by spełnione zostały przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Pismem z dnia 18 listopada 2016 r. R. K. złożył kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podtrzymując dotychczasowe twierdzenia o zagrożeniu płynności finansowej szkoły w przypadku braku jej wstrzymania i wyjaśnił, że nie posiada środków na zapłatę kwoty objętej decyzją, gdyż otrzymywana dotacja zabezpiecza wydatki na bieżące potrzeby szkoły. Do wniosku załączył potwierdzenia otrzymywania dotacji za okres od sierpnia do października 2016 r. oraz wydruk z banku dotyczący salda szkoły.

Rozpoznając ponowny wniosek, Sąd wskazał na art. 61 § 4 p.p.s.a. i podkreślił, że wspomniane wyżej postanowienie z dnia 17 października 2016 r. zachowało moc prawną, zatem rozstrzygnięcie ponownego wniosku sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w okresie, jaki upłynął od wydania postanowienia zaszły zmiany, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści. Sąd uznał, że do zmiany okoliczności nie doszło. Skarżący z kolejnym wnioskiem złożył wprawdzie dokumenty w postaci potwierdzenia przelewów dotacji na prowadzenie szkoły za 3 miesiące (na kwoty 2179,02 zł, 9852,96 zł, 7247,61 zł) oraz wydruk salda na rachunku pomocniczym (oraz głównym) założonym na potrzeby szkoły z saldem 8100,44 zł, jednak dokumenty te nie są, zdaniem WSA, wystarczające do zmiany powyższego postanowienia, bo nie pozwalają na ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej szkoły i wpływu na nią zaskarżonej decyzji.

W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) R. K. domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 5 grudnia 2016 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie:

1. art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., a w konsekwencji uznanie, iż zachodzą okoliczności uzasadniające odmowę wstrzymania wykonalności decyzji SKO w Katowicach z dnia [...] czerwca 2016 r.;

2. art. 124 § 1 k.p.a. poprzez brak w zaskarżonym postanowieniu prawidłowego i pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności brak odniesienia się do argumentacji faktycznej podniesionej przez skarżącego w postępowaniu;

3. art. 124 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezamieszczenie w uzasadnieniu postanowienia uzasadnienia faktycznego postanowienia, w konsekwencji powyższego uniemożliwienie weryfikacji wydanego postanowienia z punktu widzenia prawidłowości zastosowania art. 80 k.p.a.;

4. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a to w konsekwencji braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy;

5. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;

6. art. 11 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek, którymi Sąd kierował się przy załatwieniu sprawy, i powołanie się na te przesłanki jedynie w sposób ogólny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem kontrolowane postanowienie WSA w Gliwicach odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).

Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

W rozpoznawanej sprawie istotne jest, że postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na m.in. podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, co znajduje swoje źródło w art. 61 § 4 p.p.s.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji rozpoznając drugi z kolei wniosek R. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powinien, stosując przepis art. 61 § 4 p.p.s.a., odmówić zmiany postanowienia z dnia 17 października 2016 r., odmawiającego skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Kontrolowanym postanowieniem z dnia 5 grudnia 2016 r. Sąd jedynie odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, niemniej jednak w pisemnych motywach rozstrzygnięcia prawidłowo powołał i objaśnił art. 61 § 4 p.p.s.a., a zatem de facto Sąd rozpoznał ponowny wniosek zgodnie z tym przepisem, mimo że wadliwie sformułował sentencję rozstrzygnięcia. W tej sytuacji sąd kasacyjny uznał, że uchylenie prawidłowego co do zasady postanowienia wyłącznie z tego powodu byłoby niecelowe i prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania.

Ocena WSA, że przedłożone przez R. K. z ponownym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji SKO w Katowicach dokumenty nie są wystarczające do zmiany postanowienia z dnia 17 października 2016 r., jest prawidłowa. Dokumenty te, potwierdzające uzyskiwanie przez skarżącego dotacji na prowadzenie szkoły oraz saldo na rachunku bankowym szkoły, nie objaśniają – jak oczywiście trafnie uznał Sąd –sytuacji finansowej szkoły, w szczególności kosztów jej prowadzenia, co ma znaczenie decydujące skoro wnioskiem o wstrzymanie wykonania jest objęta decyzja nakładająca na stronę zobowiązanie pieniężne, którego uiszczenie jest odwracalne i nie powoduje, co do zasady, trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak rzetelnego zobrazowania sytuacji finansowej skarżącego uniemożliwił Sądowi również ocenę ponownego wniosku pod kątem możliwości ziszczenia się przesłanki znacznej szkody w świetle wskazanego wyżej przepisu, którą mogłoby ewentualnie spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji.

Oceny dokonanej przez WSA w kontrolowanym postanowieniu nie podważa w całości chybiona argumentacja zażalenia. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że tak w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak w ogóle w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zastosowania nie znajduje Kodeks postępowania administracyjnego, którego przepisy szeroko cytuje się w zażaleniu, tylko ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

WSA ocenia wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., a ponowny wniosek w tym przedmiocie wespół z art. 61 § 4 p.p.s.a. na podstawie argumentów zawartych w uzasadnieniu wniosku, jak również załączonych do niego dokumentów, potwierdzających prezentowaną argumentację.

Okoliczność, że w rozpoznawanej sprawie Sąd nie uznał trafności argumentacji skarżącego nie oznacza, iż Sąd naruszył prawo odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem NSA eksponowany przez skarżącego aspekt społeczny prowadzenia szkoły, rozpatrywany w konfrontacji z brakiem przejrzystego i rzetelnego wyjaśnienia sytuacji finansowej szkoły, nie pozwalał Sądowi dokonać miarodajnej oceny czy wykonanie zaskarżonej decyzji rzeczywiście mogłoby spowodować znaczną szkodę czy też trudne do odwrócenia skutki. Raz jeszcze podkreślić należy, że skarżący nie wykazał w ponownym wniosku, iż zaistniały podstawy do zmiany postanowienia Sądu z dnia 17 października 2016 r.

Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.