Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zarządu Województwa Śląskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 kwietnia 2024 r., nr SKO.UL/41.7/481/2590/RS w przedmiocie nakazu odbudowy zjazdu z drogi wojewódzkiej postanawia: 1. Odrzucić skargę, 2. Zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 złotych (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Pismem z dnia 16 maja 2024 r. Zarząd Województwa Śląskiego (dalej jako: "strona skarżąca") reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 kwietnia 2024 r., nr SKO.UL/41.7/481/2590/RS w przedmiocie nakazu odbudowy zjazdu z drogi wojewódzkiej.

W skardze strona skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej odrzucenie jako złożonej przez podmiot nieuprawniony do jej złożenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że Sąd z urzędu bada dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zasadniczym kryterium dopuszczalności skargi jest jej wniesienie przez podmiot uprawniony, tj. taki, któremu przepisy prawa przyznają legitymację procesową do złożenia i popierania skargi.

Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.

Treść tego przepisu wskazuje, że prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego mają dwie kategorie podmiotów. Pierwszą stanowią te, którym przedmiotowe uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego. Oznacza to, że akt, czynność, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (materialnego, procesowego). Ze skargą może zatem wystąpić, co do zasady, podmiot który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej.

Natomiast druga kategoria uprawnionych do wniesienia skargi do sądu administracyjnego to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie ze względu na konieczność obrony również obiektywnego porządku prawnego.

Mając na uwadze treść cytowanego przepisu Sąd uznał, iż na gruncie przedmiotowej sprawy Zarządowi Województwa Śląskiego nie przysługuje legitymacja skargowa do kwestionowania wydanej przez SKO w Katowicach decyzji z dnia 18 kwietnia 2024 r., nr SKO.UL/41.7/481/2590/RS uchylającej zaskarżoną decyzję i nakazującą organowi I instancji odbudowę zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...], ul. [...] na teren nieruchomości nr [...] położonej przy

ul. [...] w miejscowości L..

Na gruncie rozpoznawanej sprawy Zarząd Województwa Śląskiego wydał jako organ I instancji decyzję z dnia 13 listopada 2023 r. nr [...] o odmowie wykonania w ramach inwestycji pn.: "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku [...] – od Ronda [...] w P. do ul. [...] w L., w tym budowa ścieżek rowerowych". Fakt ten zdaniem Sądu wyklucza legitymację skargową Zarządu Województwa Śląskiego w tej sprawie.

W orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie wskazuje się ponadto, że organ, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie (postanowienie, decyzję) nie jest uprawniony do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego, chociażby sprawa dotyczyła jego interesu prawnego lub reprezentowanego przez niego podmiotu. Podkreśla się również, że w jednym postępowaniu nie może mieć miejsce łączenie funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania (por. wyroki NSA sygn. akt I OSK 386/05 i I OSK 931/07, postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 1997 r. sygn. akt IV SA 802/19995 ONSA 1997/4/179, uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. OPS 1/03 ONSA 2003//4/15). Postępowanie takie nie może być wykorzystywane w celu rozstrzygnięcia sporów na tle odmiennych poglądów między organami różnych szczebli (por. T. Woś, Postępowanie sądowo administracyjne, Warszawa 1996, str. 103).

W tej sytuacji w ocenie Sądu rola skarżącego jako podmiotu wydającego decyzję w postępowaniu skończyła się z chwilą wydania przez ten podmiot zindywidualizowanego aktu prawnego (w niniejszej sprawie decyzji) skierowanego w stosunku do podmiotu znajdującego się na zewnątrz administracji publicznej.

Powyższe stanowisko podtrzymane zostało także w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15 publ. ONSAiWSA 2016/4/54, w której wskazano, że "podstawową zasadą konstytucyjną, która określa sposób funkcjonowania administracji publicznej jest zasada praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Zarówno postępowanie administracyjne, jak i postępowanie sądowoadministracyjne zostały oparte na tej zasadzie. Organy administracji, w tym organy samorządu terytorialnego, które rozstrzygają o prawach lub obowiązkach obywatela w drodze decyzji administracyjnej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. Zatem w procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów, bo po prostu postępowania te nie dotyczą dochodzenia tych interesów. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniami, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, powinna mieć możliwość dochodzenia swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przyjęcie takiego założenia podważałoby bowiem zaufanie do organów władzy publicznej".

Z przedstawionych wyżej względów należy uznać, że strona skarżąca nie posiada legitymacji do kwestionowania decyzji wydanej przez organ odwoławczy w sprawie administracyjnej, w której Zarząd Województwa Śląskiego rozstrzygał jako organ pierwszej instancji, tj. do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 kwietnia 2024 r. Możliwe są wprawdzie wyjątki od tej reguły, ale mogą być one ustanowione jedynie w przepisach rangi ustawowej (art. 50 § 2 p.p.s.a.), a skoro organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie nie mieści się w kręgu podmiotów wymienionych w tym przepisie, to wniesiona skarga jest niedopuszczalna.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono po myśli art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Zawarty w skardze wniosek o zasądzenie kosztów postępowania nie może zostać uwzględniony, gdyż według art. 200 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Zwrot kosztów nie przysługuje natomiast w razie odrzucenia skargi.