Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. Ł. i M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących M. Ł. i M. Ł. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako "organ"), po rozpatrzeniu odwołania M. Ł. i M. Ł., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r..

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.

Zaskarżoną decyzją Burmistrz Miasta i Gminy P. wniósł sprzeciw wobec zgłoszonego przez M. Ł. i M. Ł. zamiaru usunięcia [...] szt. drzew gatunku [...] (w tym o obwodach pni [...] [...]) oraz [...] szt. gatunku [...] (w tym o obwodach [...]), rosnących na działce nr [...], obręb G., gm. P..

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Skarżący.

W dalszej części uzasadnienia organ, po przytoczeniu treści przepisów prawa, wskazał, że usunięcie drzew w trybie zgłoszenia byłoby sprzeczne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tj. z § 12 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej Gminy P. z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów rolnych Gminy P. (Dz. Urz. Woj. W. z 2016 r., poz. 3704).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli M. Ł. i M. Ł. zarzucając jej naruszenie:

- art. 83f ust. 14 pkt 1b oraz ust. 15 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55 ze zm.),

- art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej jako "K.p.a."),

- § 12 pkt 1 uchwały nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów rolnych gminy P. (Dz. U. Woj. W. z [...] czerwca 2016 r. poz. 3704).

Wskazując na powyższe Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. nr [...] i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zwartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (ust. 3).

Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy wnoszącej sprzeciw wobec zamiaru wycinki drzew z działki nr [...].

Podstawę materialnoprawną wydania kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy o ochronie przyrody, a dokładnie wskazany w sentencji decyzji organu I instancji art. 83f ust. 14 pkt. 1b.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, jednym z podstawowych instrumentów służących ochronie drzew i krzewów jest obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części na wniosek uprawnionego podmiotu. Wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części zostały określone w art. 83f ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Z art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie przyrody wynika, że przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W takiej sytuacji, zgodnie z ust. 4 art. 83f ustawy o ochronie przyrody, właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza określone w tym przepisie wielkości.

W myśli zaś art. 83f ust. 8 ustawy o ochronie przyrody, po dokonaniu oględzin organ w terminie 14 dni od dnia oględzin może, w drodze decyzji administracyjnej, wnieść sprzeciw. Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Przypadki wniesienia sprzeciwu dzielą się na fakultatywne i obligatoryjne. Te pierwsze, kiedy organ może wnieść sprzeciw zostały wymienione w art. 83f ust. 14 i dotyczą:

1) lokalizacji drzewa:

a) na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków,

b) na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń lub chronionym innymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

c) na terenach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5;

2) spełnienia przez drzewo kryteriów, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 3.

W tym miejscu wskazać należy, iż przy działaniu w ramach uznania administracyjnego, a takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie na co wskazuje użyte w omawianym przepisie sformułowanie "organ może wnieść sprzeciw", organ administracji ma zatem prawo wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy, jednakże pod warunkiem, iż spełnione zostały przesłanki do wniesienia sprzeciwu.

W niniejszej sprawie organ wniósł sprzeciw powołując się na fakultatywną przesłankę wskazaną w art. 83f ust. 14 lit b ustawy o ochronie przyrody wyjaśniając, iż usunięcie drzew byłoby sprzeczne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tj. z § 12 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej Gminy P. z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów rolnych Gminy P..

Jednakże uwadze organów obu instancji uszedł fakt, iż w dniu [...] lutego 2019 r. Rada Miejska Gminy P. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów działalności gospodarczej w Gołubiu (Dz. U. Woj. Wlkp. z 2019 r., poz. 3005), która częściowo zmieniła przeznaczenie działki [...].

Zestawienie załącznika graficznego do ww. uchwały, mapki obrazującej obecne przeznaczenie z wydrukiem na którym zaznaczono drzewa do wycięcia wskazuje, iż obecnie co najmniej część drzew zlokalizowanych na działce [...] znajduje się na terenie przeznaczonym w uchwale z dnia [...] lutego 2019 r. pod tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, pod tereny użytków zielonych oraz tereny dróg wewnętrznych.

Wobec powyższego organ przed wniesieniem sprzeciwu winien dokonać oceny, przy uwzględnieniu również uchwały Rady Miejskiej Gminy P. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], czy drzewa przewidziane do wycinki zlokalizowane są na terenie przeznaczonym w obecnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń lub chronionym innymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Brak jakiejkolwiek oceny w tym zakresie pod kątem postanowień uchwały Rady Miejskiej Gminy P. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] wskazuje na naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Rozpoznając sprawę ponownie obowiązkiem organu będzie dokonanie ponownej analizy czy ewentualna wycinka drzew pozostaje w sprzeczności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu na którym znajdują się drzewa, które Skarżący zgłosili do wycinki.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. uwzględniając poniesiony przez Skarżących wpis sądowy od skargi w kwocie [...]zł.