drukuj    zapisz    Powrót do listy

6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658, Administracyjne postępowanie Cudzoziemcy, Wojewoda, Uchylono zaskarżony wyrok w części i skargę w tym zakresie oddalono, II OSK 3108/24 - Wyrok NSA z 2025-10-15, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II OSK 3108/24 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2025-10-15 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/
Mirosław Gdesz
Tomasz Bąkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Sygn. powiązane
III SAB/Gl 207/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-08-01
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części i skargę w tym zakresie oddalono
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 103 art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Gdesz sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Protokolant asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Wojewody Śląskiego i Z. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 207/24 w sprawie ze skargi Z. A. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca w celu świadczenia pracy 1. uchyla zaskarżony wyrok w punktach 1, 4 oraz w tym zakresie oddala skargę; 2. oddala skargę kasacyjną Z. A. w całości; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Uzasadnienie

1. Wyrokiem z 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 207/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA w Gliwicach"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z.A., obywatela [...] (dalej: "cudzoziemiec", "strona", "skarżący", "skarżący kasacyjnie") na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej: "Wojewoda", "organ", "skarżący kasacyjnie") w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy: stwierdził bezczynność Wojewody bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1); umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku (pkt 2); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 4).

2. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

2.1. Wnioskiem z 31 stycznia 2023 r. (wpływ do organu) cudzoziemiec wystąpił

o zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pismem z 3 lutego 2023 r. organ wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz poinformował o treści art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku

z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.; dalej: "ustawa o pomocy" lub "specustawa ukraińska"). Wobec braku aktywności organu strona złożyła ponaglenie z 27 stycznia 2024 r., a następnie skargę z 30 stycznia 2024 r. na bezczynność Wojewody. Organ, 23 lutego 2024 r. ponownie wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Dalej, decyzją z 21 czerwca 2024 r. umorzył postępowanie w sprawie zmiany zezwolenia na pobyt czasowy.

2.2. Wskazanym na wstępie wyrokiem z 1 sierpnia 2024 r., WSA w Gliwicach uwzględnił, co do zasady, skargę. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w ustawie

z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm., dalej: "ustawa o cudzoziemcach" lub "u.o.c.") na zasadach ogólnych dochodzi do wszczęcia postępowania z dniem złożenia wniosku, jednak nie rozpoczynają biegu żadne terminy obligujące organ do załatwienia sprawy. Termin do załatwienia sprawy zaczyna bieg od dnia, kiedy nastąpiło ostatnie ze zdarzeń przewidzianych

w art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, a termin kiedy one nastąpią zależy od organu, bo to on wyznacza cudzoziemcowi termin do osobistego stawiennictwa

w organie. W ocenie WSA w Gliwicach, narusza to art. 41 oraz art. 47 zd. 1 i 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE C. z 2007 r. nr 303, poz. 1; dalej: "KPP"), z którego wynika prawo do dobrej administracji oraz prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu. Następnie zauważono, że z art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz

w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz. U. UE L. z 2011 r. nr 343, poz. 1; dalej: "dyrektywa 2011/98/UE") wynika, że termin do wydania decyzji w każdym przypadku rozpoczyna bieg z dniem złożenia wniosku i wynosi on maksymalnie 4 miesiące. Może on ulec wydłużeniu tylko o czas, w jakim organ oczekiwał na dostarczenie przez zainteresowanego informacji lub dokumentów. Tym samym w ocenie sądu pierwszej instancji art. 112a ust. 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach został błędnie implementowany do krajowego porządku prawnego. Zdaniem, WSA w Gliwicach organ nie jest zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a. Dopiero bowiem od dnia złożenia wniosku niezawierającego braków formalnych, względnie uzupełnienia tych braków, rozpoczyna bieg szczególny termin wskazany w art. 112a ust. 1 u.o.c.. Następnie stwierdzono, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na wydanie decyzji 21 czerwca 2024 r., sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku oraz oddalił skargę w zakresie wymierzenia organowi grzywny

i przyznania stronie sumy pieniężnej. Na zakończenie, sąd pierwszej instancji zaznaczył, że wobec ściśle określonego w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy zakresu przedmiotowego i podmiotowego tego aktu, przepisy te nie mają zastosowania

w niniejszej sprawie, gdyż skarżący nie jest obywatelem Ukrainy.

3. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda, zaskarżając go w części, tj. co do punktów 1 i 4 zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 ustawy o pomocy w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 tejże ustawy oraz w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepisy art. 100d ustawy o pomocy nie mają zastosowania do cudzoziemców innych niż określonych w art. 1 ust. 1 i 2 tejże ustawy, a tym samym nie mają zastosowania w sprawie skarżącego;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 ustawy o pomocy poprzez uwzględnienie skargi, będące rezultatem niezastosowania wyż. cyt. przepisów ustawy o pomocy, podczas gdy skarga winna była zostać oddalona.

Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i rozpoznanie sprawy co do istoty poprzez oddalenie w całości skargi; ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA

w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie organ oświadczył, ze zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

4. Skargę kasacyjną od wyroku z 1 sierpnia 2024 r. wniósł również cudzoziemiec, zaskarżając go w części tj. w zakresie punktu 1 w części stwierdzającej, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa oraz w zakresie punktu 3, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 12, art. 35 k.p.a. w zw. z art. 112a ustawy o cudzoziemcach poprzez stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia, na skutek nieprawidłowej wykładni zwrotu "rażące naruszenie prawa", za które w ocenie sądu nie można uznać trudności w terminowym załatwieniu sprawy w sytuacji znaczącego wzrostu liczby spraw dotyczących legalizacji pobytu załatwianych przez organ oraz niewystarczającej obsady kadrowej urzędu podczas gdy braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności

w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie a w konsekwencji stwierdzenie bezczynności organu bez rażącego naruszenia prawa podczas gdy

w niniejszej sprawie doszło do kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, albowiem doszło do oczywistej bezczynności organu, nie dającej się w żaden sposób usprawiedliwić, działanie organu wynikało ze złej woli organu i lekceważenia strony postępowania, przy czym podkreślić należy, że sprawa miała charakter standardowy, akta nie były obszerne i nie wymagały wnikliwej analizy;

2) art. 149 § 2 w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 151 w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 12, art. 35 k.p.a. w zw. z art. 112a ustawy

o cudzoziemcach przez oddalenie skargi w zakresie przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 3000 zł na skutek błędnej wykładni art. 149 § 2 p.p.s.a polegającej na uznaniu, że przyznanie od organu sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu

w załatwieniu sprawy, a więc tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa, a ponadto przyznanie sumy pieniężnej wobec strony postępowania pełni funkcję kompensacyjną, ma na celu wyrównanie uszczerbku (krzywdy, straty), jakich doznała strona skarżąca na skutek bezczynności organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wskazane

i uzasadnione przez skarżącego w treści wniesionej skargi, podczas gdy prawidłowa wykładnia winna prowadzić do wniosku, że: a) przyznanie sumy pieniężnej nie ma charakteru odszkodowawczego, jego zastosowanie jest z jednej strony fakultatywne, a z drugiej strony winno być przez sąd stosowane z urzędu obligatoryjnie,

w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, co

w niniejszej sprawie ma miejsce z uwagi na charakter stwierdzonej bezczynności organu, czas oczekiwania na działania organu oraz fakt wydania przez organ decyzji dopiero po wniesieniu skargi; b) przyznanie sumy pieniężnej ma spełniać funkcję dyscyplinująco przymuszającą, mającą na celu zwalczanie bezczynności

i przewlekłości oraz zdyscyplinować organ, stanowić sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania, pełnić funkcję prewencyjną; przyznanie sumy pieniężnej ma na celu wymuszenie na organach podjęcie skutecznych działań zapewniających prawidłową realizację ich zadań;

3) art. 149 § 2 w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 151 w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 12, art. 35 k.p.a. w zw. z art. 112a ustawy

o cudzoziemcach poprzez nie wymierzenie z urzędu grzywny organowi na skutek nieprawidłowej wykładni zwrotu "rażące naruszenie prawa", za które w ocenie sądu nie można uznać trudności w terminowym załatwieniu sprawy w sytuacji znaczącego wzrostu liczby spraw dotyczących legalizacji pobytu załatwianych przez organ oraz niewystarczającej obsady kadrowej urzędu podczas gdy prawidłowa wykładnia winna stwierdzać, że braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności

w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie oraz nie wymierzenie

z urzędu grzywny organowi na skutek nieprawidłowej wykładni art. 149 § 2 p.p.s.a polegającym na uznaniu, że w przypadku stwierdzenia bezczynności organu sąd nie jest zobligowany do wymierzenia grzywny podczas gdy: a) sąd winien obligatoryjnie wymierzać grzywnę, w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu

w załatwieniu sprawy, co w niniejszej sprawie ma miejsce z uwagi na charakter stwierdzonej bezczynności organu, czas oczekiwania na działania organu oraz fakt wydania przez organ decyzji dopiero po wniesieniu skargi; b) wymierzanie grzywny ma spełniać funkcję dyscyplinująco przymuszającą, mającą na celu zwalczanie bezczynności i przewlekłości oraz zdyscyplinować organ, stanowić sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania, pełnić funkcję prewencyjną; c) wymierzanie grzywny ma na celu wymuszenie na organach podjęcie skutecznych działań zapewniających prawidłową realizację ich zadań,

a w konsekwencji stwierdzenie bezczynności organu bez rażącego naruszenia prawa i nie wymierzenie organowi grzywny podczas gdy w niniejszej sprawie doszło do kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, albowiem doszło do oczywistej bezczynności organu, nie dającej się w żaden sposób usprawiedliwić, działanie organu wynikało ze złej woli organu i lekceważenia strony postępowania, przy czym podkreślić należy, że sprawa miała charakter standardowy, akta nie były obszerne

i nie wymagały wnikliwej analizy.

Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie cudzoziemiec wniósł

o uwzględnienie niniejszej skargi kasacyjnej, uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części i rozpoznanie sprawy co do istoty sprawy przez: a) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, b) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej wedle uznania sądu, c) wymierzenie organowi grzywny w wysokości wedle uznania sądu; ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

5. Pismem z 29 października 2024 r. stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną Wojewody, cudzoziemiec wniósł o przeprowadzenie rozprawy; oddalenie skargi kasacyjnej organu w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego,

w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

6.1. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

6.2. Skarga kasacyjna Wojewody zasługuje na uwzględnienie.

6.3. Zasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 100d specustawy ukraińskiej.

6.4. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy (zamiast wielu zob. np. wyroki NSA z: 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22; 11 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1074/24; 13 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2940/24 - CBOSA).

6.5. W utrwalonym orzecznictwie NSA przyjmowano również, że art. 100c i 100d nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym KPP, jak również art. 6 i 13 EKPCz (zob. np. wyroki NSA z: 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 801/24; 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1303/24; 18 listopada 2024 r., sygn. akt

II OSK 926/24; 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1355/24; 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1123/24; 18 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2057/24; 20 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1961/24; 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1287/24; 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24; 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2316/24; 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1119/24; 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1280/24 - CBOSA). Wskazać należy, że art. 100c i 100d ustawy o pomocy nie wyłączają prawa do sądu, ale wprowadzają tylko jego czasowe ograniczenie i to tylko w wąskim zakresie, tj. dotyczącym skarg na bezczynność oraz przewlekłość

w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (zob. art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy). Ograniczenie to nie było przy tym dowolne, ale uzasadnione sytuacją kryzysową związaną z masowym napływem wysiedleńców z Ukrainy w związku z wojną rozpoczętą 24 lutego 2022 r.

6.6. Równocześnie w orzecznictwie NSA formułowano zastrzeżenie, że powyższe oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości dokonanej w zaskarżonym wyroku (por. np. wyrok NSA z 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24 oraz wyrok NSA z 21 stycznia 2025 r., sygn. akt 1123/24 - CBOSA). Tym samym, ewentualna istotna zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny spełnienia przesłanki niezbędności wprowadzenia ograniczeń przewidzianych w art. 100d specustawy ukraińskiej. Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą bowiem być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (zamiast wielu zob. np. wyrok TK z 22 września 2005 r., Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93). Konkluzja ta koresponduje również z ogólną zasadą prawa cessante ratione legis, cessat lex ipsa (gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa).

6.7. Mając na uwadze zakończenie procesu masowego napływu do Polski kolejnych obywateli Ukrainy w związku z wojną rosyjsko-ukraińską rozpoczętą 24 lutego 2022 r. (co potwierdzają m.in. dane statystyczne udostępnione przez Urząd do Spraw Cudzoziemców za rok 2023 oraz rok 2024), a także wystarczający okres ponad dwóch lat, w jakim władze publiczne winny dostosować potencjał kadrowy oraz organizacyjny służb migracyjnych celem realizacji zasady szybkości postępowania w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Polski, w orzecznictwie uznano, że przedłużenie obowiązywania art. 100d na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania (zob. np. wyrok NSA z 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24; wyrok NSA z 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 3096/24; wyrok NSA z 13 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2940/24; wyrok NSA z 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2719/24; wyrok NSA z 1 października 2025 r., sygn. akt II OSK 2741/24 - CBOSA). Innymi słowy, przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 854; dalej: "nowelizacja majowa"), nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych. Tym samym, oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy, należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r..

6.8. Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu 31 stycznia 2023 r. W tym dniu oraz do dnia 30 czerwca 2024 r. terminy na załatwienie spraw nie biegły (art. 100d ust. 1 specustawy ukraińskiej). Organ wydał decyzję w dniu 21 czerwca 2024 r., a tym samym nie można mówić o bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. (zob. też art. 100d ust. 4 specustawy ukraińskiej).

6.9. Uznanie przez NSA, że w sprawie nie można było w ogóle przyjąć wystąpienia bezczynności po stronie Wojewody (z uwagi na obowiązywanie art. 100d specustawy ukraińskiej), determinowało rozstrzygnięcie co do bezzasadności skargi kasacyjnej cudzoziemca. Skarga kasacyjna cudzoziemca była bowiem skierowana wobec rozstrzygnięć pochodnych w stosunku do kwestii zasadniczej, tj. oceny, czy organ w ogóle dopuścił się bezczynności.

6.10. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok w punktach 1, 4 i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę w tej części, zaś na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalono skargę kasacyjną cudzoziemca.

6.11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze poważne rozbieżności w wykładni zakresu podmiotowego art. 100c i 100d specustawy ukraińskiej, jakie ujawniły się w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych.



Powered by SoftProdukt