Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Burmistrz Miasta G., działając na podstawie na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) dalej : K.p.a. oraz art. 1, art. 2, art. 4, art. 5, art. 10 ust. 1, art. 13, art. 18, art. 20 ust. 1, art. 21, art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1851 ze zm.) dalej także jako : "ustawa", art. 19 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz.U. z 2017 r., poz. 1428) oraz Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1465), po rozpatrzeniu wniosku A. M. (dalej : "strona" lub "skarżąca"), orzekł o przyznaniu świadczenia wychowawczego na dzieci : K. W. (ur. 15.05.2008 r.) oraz I. M. (ur. 23.05.2014 r.), w wysokości po 500,00 zł miesięcznie na okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 17 sierpnia 2017 r. A. M. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na ww. dzieci. Z treści złożonego wniosku wynika, iż strona wniosła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko oraz kolejne dziecko w wieku poniżej 18 roku życia, co oznacza, że organ właściwy ma obowiązek zweryfikować, czy w odniesieniu do ubiegającej się o świadczenie spełnione zostało kryterium dochodowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. i 1200 zł, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne (art. 4 ust. 2 ustawy).

Po analizie zgromadzonych w sprawie dokumentów, w tym oświadczeń i zaświadczeń o dochodach rodziny ustalono, że uzyskany przez rodzinę wnioskodawczyni w roku 2016 dochód wyniósł 6 000,00 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 125 zł miesięcznie i nie przekroczył kwoty 800,00 zł miesięcznie.

Pismem z dnia 26 lutego 2020 r. Wojewoda Zachodniopomorski poinformował Ośrodek Pomocy Społecznej w G., że w związku z otrzymaniem oświadczenia A. M. z dnia 20 lutego 2020 r. składanego w celu ustalenia państwa właściwego do wypłaty świadczeń rodzinnych/wychowawczych, ojciec dziecka K. W. - P. W. od dnia 2 stycznia 2019 r. i nadal jest zatrudniony na terenie Niemiec, a ojciec dziecka I. M. - J. M. zamieszkuje od urodzenia na terenie Wielkiej Brytanii. W związku z tym, w przypadku K. W. od dnia 1 stycznia 2019 r. do chwili obecnej, a w przypadku I. M. - od dnia 23 maja 2014 r. mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, (dotyczy świadczeń rodzinnych i wychowawczych).

Przedmiotem niniejszej sprawy jest świadczenie wychowawcze na I. M..

W tej kwestii Burmistrz Miasta G., działając na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 2, art. 10, art. 16 ust. 6, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. oraz Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego decyzją z dnia 12 marca 2020 r. nr [...], orzekł o uchyleniu własnej decyzji z dnia 21 września 2017 r. przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego na I. M. za okres od 01 października 2017 r. do 30 września 1918 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ podniósł, że w związku z informacją Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 26 lutego 2020 r., iż w przypadku I. M. mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia zasadności pobierania przez stronę świadczenia wychowawczego na ww. dziecko.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

W myśl art. 16 ust. 6 ww. ustawy, w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze za okres, w którym osoba podlegała ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Z posiadanych przez organ dokumentów wynika, iż wystąpił element koordynacji od dnia 23 maja 2014 r.

Od ww. decyzji A. M. wniosła odwołanie, zarzucając organowi I instancji nieprecyzyjne określenie przedmiotu postępowania, niewłaściwe zawiadomienie jej o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez niezawiadomienie strony zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 K.p.a. Dalej strona podniosła, że pismo Wojewody Zachodniopomorskiego jest lakoniczne i nie zawiera wywodu z odwołaniem do przepisów regulujących problematykę koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Odwołująca się zwróciła uwagę, że w tej sprawie Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego wydał zgoła odmienną opinię, a mianowicie nie stwierdził, że zastosowanie znajdują przepisy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a organ I instancji kwestii tej należycie nie wyjaśnił. Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. decyzją z dnia 18 maja 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 16 ust. 2 i 6 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci i wskazało, że wykładnia ww. przepisu nie nasuwa wątpliwości, że uzyskanie przez organ właściwy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) informacji od wojewody (niegdyś marszałka województwa), że - według ustaleń tego organu - w stosunku do danej osoby mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, obliguje organ do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji. Organowi nie została przy tym przyznana swoboda podjęcia decyzji - rozstrzygnięcie wydawane na podstawie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych ma charakter związany, co oznacza, że spełnienie przesłanek zawartych w tym przepisie implikuje konieczność uchylenia decyzji przyznającej świadczenia rodzinne. Co do zasady, organ właściwy do przyznania świadczeń - w tym przypadku Burmistrz G. - nie jest uprawniony do oceny prawidłowości stanowiska wojewody ani rozważania jakie mogą być potencjalne skutki uchylenia decyzji. Przepis ten nie wskazuje również w jakiej formie wojewoda powinien zawiadomić organ o stosowaniu przepisów dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W praktyce wykształcił się model przekazywania organom pisemnej informacji w tym zakresie.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, że analiza załączonej do akt sprawy informacji Wojewody Zachodniopomorskiego prowadzi do jednoznacznych wniosków, że w ocenie tego organu w stosunku do dziecka strony mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wojewoda Zachodniopomorski wyraźnie wskazał, że ojciec dziecka I. M. - J. M. zamieszkuje od urodzenia na terenie Wielkiej Brytanii. W związku z tym, w przypadku dziecka I. M. od dnia 23 maja 2014 r. i nadal, mają zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Dotyczy to świadczeń rodzinnych i wychowawczych. Zarówno organ I instancji, jak i Kolegium są związane przedstawioną przez Wojewodę Zachodniopomorskiego informacją odnoszącą się do stosowania przepisów dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i nie mogą prowadzić w tym aspekcie postępowania wyjaśniającego. Wyłącznie właściwym organem w tym zakresie jest bowiem Wojewoda Zachodniopomorski. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje fakt, że Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego w piśmie z dnia 8 maja 2017 r. wyraził odmienną opinię, albowiem aktualnie właściwym organem w przedmiocie oceny, czy przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie w sprawie jest właśnie Wojewoda Zachodniopomorski.

Kolegium podzieliło zastrzeżenia strony w zakresie nieprawidłowego zawiadomienia jej o wszczęciu przedmiotowego postępowania. Organ I instancji niedokładnie też oznaczył przedmiot tego postępowania, określając je "ustalenie zasadności pobierania świadczenia", zamiast : "w sprawie uchylenia decyzji przyznającej świadczenie". Podobnie rzecz ma się do naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., poprzez niezawiadomienie strony o możliwości wypowiedzenia się co wobec zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie Kolegium, uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy. Uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy - strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy strona nie przedstawiła żadnego przekonującego argumentu w tym zakresie, nie wykazała żadnej czynności procesowej, której - wobec braku tego zawiadomienia - nie mogła podjąć, co nadto miało wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się końcowo do pozostałych zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że uchylenie decyzji na podstawie art. 16 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci powoduje, iż właściwym organem w zakresie prawa do świadczenia wychowawczego oraz w sprawach ustalania i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres, w którym dana osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji, będzie Wojewoda Zachodniopomorski, który wniosek o przyznanie świadczeń rozpoznana od nowa. Uchylenie decyzji przyznającej świadczenia na podstawie art. 16 ust. 6 ww. ustawy nie niesie ze sobą automatycznego skutku w postaci obowiązku zwrotu pobranych świadczeń lub odmowy ich przyznania, lecz przenosi kompetencję do rozstrzygnięcia sprawy przedmiocie tych świadczeń na rzecz innego, umocowanego do tego prawnie organu. Organ odwoławczy podkreślił też, że tryb uchylenia decyzji, o którym mowa w art. 16 ust. 6 ustawy ma szczególny charakter i jest niezależny, od podstawy uchylenia decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ww. ustawy. Kolegium zgadza się ze stanowiskiem strony, że zasadniczo uchylenie decyzji przyznającej świadczenie następuje wyłącznie na przyszłość (ze skutkiem ex nunc), jednak art. 16 ust. 6 ustawy jednoznacznie nakazuje uchylić decyzję z mocą wsteczną (ex tunc) - za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Wobec niestwierdzenia naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa materialnego, jak i przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu jej w mocy.

Pismem z dnia 12 czerwca 2020 r. A. M. wniosła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej:

1) błędną wykładnię art. 4 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 2, 6 i 7 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez przyjęcie, że właściwy organ może uchylić prawo do świadczenia wychowawczego bez badania, czy w spornym okresie osoba uprawiona (matka) mogła korzystać ze świadczenia w innym państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego;

2) całkowite pominięcie, że jej mąż a ojciec I. M., z którym od dnia opuszczenia terytorium Wielkiej Brytanii w dniu 19 czerwca 2016 r. pozostaje w faktycznej separacji, w spornym okresie nie był zatrudniony, jak również nie wykonywał pracy na własny rachunek, zaś skarżąca stale zamieszkuje z dziećmi na terytorium Polski i dzieci pozostawały na jej utrzymaniu; z tych względów, nie było jakichkolwiek podstaw do rozważań, że mogłaby podlegać ustawodawstwu innego państwa w zakresie świadczeń na rodzinę.

Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W uzasadnieniu skargi, po przytoczeniu przepisów art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 16 ust. 2, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci) skarżąca podniosła, że w dniu przyznania świadczenia wychowawczego i później, zarówno ona sama jak i jej dziecko I. M., stale zamieszkują w Polsce i dziecko pozostaje na jej utrzymaniu. W dniu przyznania świadczenia ani skarżąca, ani jej dzieci, nie przebywały poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z mężem J. M. pozostawała w tym czasie i do chwili obecnej pozostaję w faktycznej separacji. Mąż nie łożył i nie łoży na utrzymanie dziecka.

Organ pierwszej instancji ustalił, a organ drugiej instancji tego ustalenia nie zakwestionował, że mąż skarżącej J. M. pracował na terenie Wielkiej Brytanii do dnia 21 sierpnia 2015 r., a ostatnie świadczenia rodzinne zostały wypłacone w dniu 19.09.2016 r. - gdyż dzieci opuściły teren Wielkiej Brytanii.

Z tych względów nie było w ogóle podstaw, aby Burmistrz Gminy G. występował do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że w sprawie mogłyby mieć zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Na gruncie art. 16 ust. 6 ustawy, samo ustalenie, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia nie oznacza, że osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie. Wynika to z literalnego brzmienia wskazanego przepisu. Uchylenie prawa do świadczenia wychowawczego ma następować za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie.

W dalszej części skargi skarżąca przywołała wyroki i stanowiska sądów administracyjnych dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia m.in. wyroki NSA sygn. I OSK 972/16, I OSK 556/10, I OSK 1696/18, I OSK 390/18, a także WSA w Bydgoszczy II SA/Bd 79/19.

Zdaniem skarżącej, sam fakt zamieszkiwania jej męża, z którym do chwili obecnej pozostaje w faktycznej separacji, na terytorium Wielkiej Brytanii nie może mieć żadnego wpływu na jej uprawnienie wynikające z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy. Jest bowiem matką, z którą dziecko zamieszkiwało w Polsce. Mając na względzie przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 166, str. 1, zpóźn. zm.) podleganie ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, mogłoby być rozważane, gdyby zostało ustalone, że w spornym okresie ojciec dziecka był zatrudniony lub wykonywał pracę na własny rachunek (art. 68 rozporządzenia nr 883/2004).

W sprawie bezspornymi jednak były okoliczności, iż w rozpatrywanym okresie mąż skarżącej nie był zatrudniony, jak również nie wykonywał pracy na własny rachunek, zaś skarżąca z dziećmi, które są na jej utrzymaniu, stale zamieszkiwała w Polsce.

Nie pobierała świadczeń w innym państwie niż Polska. Żaden z organów nie wykazał, aby była uprawniona do pobierania świadczenia w innym państwie i podlegała ustawodawstwu innego państwa.

Dziecko od urodzenia jest przy skarżącej i od powrotu z Wielkiej Brytanii wyłącznie skarżąca zapewniała dziecku utrzymanie. Świadczenia zostały wykorzystane zgodnie z ich celem.

Końcowo skarżąca wskazała, że w związku ze stosowaniem przepisów art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych (są to przepisy analogiczne do przepisów ujętych w art. 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci) w orzecznictwie sądów administracyjnych wyjaśniono, że stanowisko marszałka województwa (obecnie wojewody) nie stanowi osobnego przedmiotu zaskarżenia. Nie oznacza to jednak, że stanowisko takie nie podlega żadnej kontroli, a dla organu właściwego pozostaje bezwzględnie wiążące. Kontrola wspomniana dokonywana jest bowiem na etapie rozpoznawania odwołań czy skarg na wydawane w sprawie rozstrzygnięcia, co z kolei obliguje organy do uzasadnienia stanowiska w tym zakresie (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 787/11; i WSA w Łodzi z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 143/16).

W realiach niniejszej sprawy organy obu instancji bezkrytycznie podeszły do informacji przekazanych przez wojewodę.

W odpowiedzi ma skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.").

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem prawa materialnego, jak też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 ze zm.), dalej także : "u.p.p." lub "ustawa" wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze: 1) pełni funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej; 2) wydaje rozstrzygnięcia, w tym decyzje, oraz przekazuje informację, o której mowa w art. 13a ust. 2 ww. ustawy, w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. W świetle art. 11 ust. 3 u.p.p. świadczenie wychowawcze przyznane przez wojewodę wypłaca organ właściwy.

Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 6-9 ww. ustawy w przypadku, gdy wojewoda ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wojewoda ustala wtedy prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 ustawy od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadku, gdy wojewoda ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego: 1) przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego - w przypadku, o którym mowa w ust. 1; 2) informuje o tym fakcie organ właściwy - w przypadku, o którym mowa w ust. 2.

Celem stosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest rozwiązanie występujących przypadków kolizji norm i wyeliminowanie kumulacji świadczeń, a nie pozbawienie strony uprawnień do tych świadczeń. Oznacza to, że to Wojewoda ustala, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W świetle powołanych wyżej przepisów, dokonanie takich ustaleń obliguje właściwy organ do uchylenia uprzednio wydanej decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie świadczenia wychowawczego. Uchylenie decyzji w trybie art. 16 ust. 6 u.p.p. nie kończy jednak postępowania o przyznanie świadczenia wychowawczego. Oznacza jedynie zmianę właściwości organu, a nie pozbawienie prawa do takiego świadczenia (np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 października 2019 r., sygn. II SA/GI 910/19).

Z materiału dowodowego wynika, że skarżącej przyznano prawo do świadczenia wychowawczego na córkę I. M. w okresie od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. Pismem z dnia 26 lutego 2020 r. Wojewoda Zachodniopomorski poinformował organ, który wydał decyzję (Ośrodek Pomocy Społecznej w G.), że ojciec ww. dziecka zamieszkuje w Wielkiej Brytanii, w związku z tym, wobec I. M. przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie od dnia 1 września 2017 r. do chwili obecnej.

W związku z powyższą informacją organ I instancji prawidłowo uchylił przyznane skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na córkę I. M..

Wiąże się to - jak wyżej wskazano - ze zmianą właściwości rzeczowej organu do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. Uchylenie dotychczasowej decyzji o przyznaniu skarżącej świadczenia wychowawczego na córkę I. skutkować będzie ponownym rozpoznaniem jej wniosku o to świadczenie, z tym że organem, który oceni zasadność tego wniosku będzie Wojewoda, a nie organ, który wydał poprzednią, pozytywną dla skarżącej decyzję. Podniesione natomiast przez skarżącą okoliczności merytoryczne, jak np. o niepobieraniu przez nią w innym państwie świadczeń, mogą mieć znaczenie dopiero na etapie rozpoznania wniosku przez właściwy organ, tj. przez Wojewodę.

Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń za organy, a jedynie ocenia prawidłowość przeprowadzonego dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Rola sądu sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd bierze przy tym pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji, a jego możliwości dowodowe są bardzo ograniczone (art. 106 § 3 P.p.s.a.).

W rezultacie powyższej analizy stwierdzić należało, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p. w związku z art. 16 ust. 2, 6 i 7 tej ustawy, ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.