Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B. i M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 728/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. B. i M. B. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 728/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu wniosku A. B. i M. B. odmówił wstrzymania wykonania sprecyzowanej w sentencji decyzji Wojewody Podlaskiego.

W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie przytoczyli żadnych konkretnych okoliczności, które przemawiałyby za udzieleniem im ochrony tymczasowej w oparciu o art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Sam wniosek, bez wskazania jakichkolwiek powodów i przesłanek warunkujących wstrzymanie zaskarżonego aktu, nie jest wystarczający do pozytywnego ustosunkowania się do zawartego w nim żądania. Nie przedstawiono żadnych argumentów uzasadniających słuszność wniosku o wstrzymanie. Brak ten uniemożliwił zatem Sądowi I instancji merytoryczną ocenę wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. B. i M. B., postulując wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przykazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarzucono mu naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że dla skutecznego złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji koniecznym jest udowodnienie okoliczności wskazanych jako podstawa tego wniosku, a nie tylko ich uprawdopodobnienie. Podniesiono również zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez brak realnego i adekwatnego uzasadnienia postanowienia, zawierającego m.in. analizę przedstawionych przez skarżących okoliczności na uzasadnienie ich wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, motywujących zaistnienie przesłanki znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja utrzymała w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie udzielenia [...] S.A. z siedzibą w Konstancinie – Jeziorna zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości należącej do skarżących, położonej w obrębie [...], gmina S., działka o nr geodezyjnym [...], pow. 15,8200 ha, w celu założenia i przeprowadzenia przez w/w działkę dwutorowej napowietrznej linii energetycznej. Decyzja ta została wydana w oparciu m.in. o przepis art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), co wyłącza ją z zakresu działania art. 9 tej ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Oznacza to, że skarga do sądu administracyjnego na decyzje wydane na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami powoduje wstrzymanie ich wykonanie z urzędu.

Komentowany przepis nie dotyczy jednak decyzji w następujących sprawach:

- zatwierdzenia podziału nieruchomości dokonywanego z urzędu w przypadku, gdy podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1),

- zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydawanego przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej podmiotowi, który będzie realizował cel publiczny (art. 122 i 124 ust. 1a),

- zobowiązania właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości lub innej osoby, której przysługują do nieruchomości prawa rzeczowe, do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych i naziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jak również czynności związanych z usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów (art. 124b ust. 1),

- zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy wydawanego przez starostę w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody (art. 126),

- zapłaty odszkodowania ustalonego odrębną decyzją o ustaleniu odszkodowania (art. 132 ust. 1a).

Wyłączenie powyższych aktów z zakresu działania art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest w pełni zrozumiałe, gdyż decyzje w tych sprawach są wydawane pod presją okoliczności, po to by uniknąć zbędnej zwłoki. Wstrzymanie wykonania takich decyzji nastąpić może na zasadach ogólnych, w wyniku złożenia wniosku o wstrzymanie ich wykonania do organu odwoławczego lub do sądu administracyjnego (pod warunkiem złożenia skargi na tę decyzję). Wyłączenia te należy uznać za wyraz uznania za większe dobro celów, którym służą przepisy wyłączone z działania art. 9 cytowanej ustawy, niż celu, jakiemu służy generalnie regulacja art. 9, czyli ochrony własności (p. komentarz do art. 9 w: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. E. Bończak – Kucharczyk, Lex 2013).

Tym samym wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] marca 2014 r., może w niniejszej sprawie mieć miejsce wyłącznie w oparciu o zasady ogólne zawarte w art. 61 § 3 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego we wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ani też we wniesionym zażaleniu nie uprawdopodobniono, że zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z tym, zasadnie Sąd I instancji odmówił jej wstrzymania. Przeto wywód przedstawiony w uzasadnieniu zażalenia jest gołosłowny i nieskuteczny.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że wstrzymanie decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania. W uzasadnieniu decyzji II instancji organ podkreślił, iż wydanie kontrolowanej decyzji było uzasadnione ważnym interesem gospodarczym i ta argumentacja nie budzi zastrzeżeń. Budowa linii energetycznej poprawi niewątpliwie stabilność zasilania w energię elektryczną oraz pozwoli na zwiększenie możliwości przyłączenia nowych odbiorców w regionie wschodniej Polski. Znaczenie ma również terminowe realizowanie inwestycji, finansowanej ze środków unijnych. Te okoliczności sprzeciwiają się uwzględnieniu rozpoznawanego żądania.

W konsekwencji czego przyszło dojść do przekonania, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku odpowiada prawu, stąd zażalenie podlegało oddaleniu.

Co mając na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.