Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Spółdzielni A w G. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wypłaty świadczeń pracowniczych oddala skargę.

Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy decyzją z dnia [...] r., nr rej.: [...], nakazał A w G. – dalej strona, skarżący ; wypłacić zaległą część wynagrodzenia za pracę za listopad 2019 r. byłej pracownicy M.R. w kwocie [...] zł netto stwierdzając, iż decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

Strona wniosła odwołanie zarzucając organowi: naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 85 § 2 kodeksu pracy poprzez przyjęcie, iż odwołująca nie zachowała ustawowego terminu wypłaty wynagrodzenia za pracę skarżącej M.R. za miesiąc listopad 2019 r. pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych wypłaty tegoż wynagrodzenia, naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 94 pkt. 5 kodeksu pracy poprzez przyjęcie, iż odwołująca nie dopełniła ustawowego obowiązku terminowej i prawidłowej wypłaty wynagrodzenia za pracę skarżącej M.R. za miesiąc listopad 2019 r., pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych wypłaty tegoż wynagrodzenia, naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 80 kodeksu pracy pomimo faktycznego niewykonywania pracy w miesiącu listopadzie 2019 r. przez skarżącą M.R. i braku jakichkolwiek ustaleń inspektora PIP w tym zakresie, naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 8 kodeksu pracy w związku z art. 95 § 1 kodeksu pracy, poprzez przyjęcie, iż odwołująca w sposób nieuprawniony dokonała potrącenia swoich należności z wynagrodzenia za pracę za miesiąc listopad 2019 r. skarżącej M.R. pomimo postawienia przez odwołująca zarzutu nadużycia przez skarżącą prawa podmiotowego, a to powołania się na przepisy ograniczające dopuszczalność potrącenia wierzytelności pracodawcy z wynagrodzenia za pracę pracownika, w sposób sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa i zasadami współżycia społecznego, naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 7 kpa w związku z art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy- dalej PIP, poprzez uchybienie obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz jej załatwienia z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 80 kpa w związku z art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, poprzez dokonanie dowolnej, arbitralnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 11 pkt. 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, poprzez wydanie nakazu zapłaty pomimo jej spornego charakteru, a tym samym jej podleganiu kognicji sądu powszechnego - Sądu Pracy.

W uzasadnieniu wskazała, że inspektor pracy wydając nakaz okoliczność, iż M. R. do dnia [...] r. pełniła u odwołującej funkcję p.o. Prezesa Zarządu, będąc zatrudnioną w ramach stosunku pracy na stanowisku pracy p.o. Prezesa Zarządu. Tym samym jej status pracowniczy, jako osoby zarządzającej zakładem pracy podlegał znaczącym modyfikacjom w stosunku do pracowników nie zaliczanych do tzw. Kadry kierowniczej, a probierz staranności w wykonywaniu obowiązków pracowniczych winien być zwielokrotniony w stosunku do pozostałych pracowników .W dalszej części uzasadnienia podała także, że dokonała potrącenia swoich wierzytelności wobec M. R., wynikających ze szkód wyrządzonych odwołującej wskutek nadużyć finansowych tej osoby polegających m.in. na nieuzasadnionym wydatkowaniu środków finansowych [...], w tym na potrzeby prywatne, z potencjalnego, wyliczonego wynagrodzenia pracownika za miesiąc listopad 2019 r.

Decyzją Znak: [...]z dnia [...]r. Okręgowy Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2019 r. poz.1251.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że po kontroli przeprowadzonej w A w dniach 8, 16 i 30 stycznia 2020 r. zawartych w protokole kontroli o nr [...] stwierdzono, że M. R. była zatrudniona w A na podstawie umowy o pracę na stanowisku p.o. prezesa zarządu w okresie od 11 marca do 23 listopada 2019 r.

Zgodnie z listą płac za listopad 2019 r., dla w/w naliczono: wynagrodzenie zasadnicze w wysokości [...]zł brutto + ekwiwalent za urlop w wysokości [...]zł brutto + wynagrodzenie chorobowe w wysokości [...]zł brutto - razem [...]zł brutto. W dniu 29.11.2019 wypłacono kwotę netto w wysokości [...]zł na osobiste konto bankowe pracownika. Dokonano potrącenia z wynagrodzenia kwoty [...]zł netto bez pisemnej zgody pracownika. Lista płac została zatwierdzona przez Członka Zarządu Pana K.L..

Protokół kontroli został podpisany przez pracodawcę w dniu 3 lutego 2020 r. do którego pracodawca wniósł zastrzeżenia, jednakże nie dotyczyły one kwestii wynagrodzenia M. R..

Organ odwoławczy stwierdził, że nakaz pracodawcy co do obowiązku wypłaty świadczeń pracowniczych ujętych w nakazie inspektora pracy jest słuszny gdyż podstawowym obowiązkiem pracodawcy, wynikającym z przepisów prawa jest prawidłowe i terminowe wypłacanie wynagrodzenia, w terminie przyjętym u pracodawcy, nie później jednak niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego. Wypłata dokonana w terminie późniejszym uzasadnia roszczenie pracownika o wypłatę wynagrodzenia wraz z odsetkami z tytułu opóźnienia. Świadczenia ze stosunku pracy stanowią podstawę egzystencji pracownika oraz jego rodziny, wobec czego ustawodawca otacza je szczególną ochroną. Pod pojęciem szczególnej ochrony wynagrodzenia za pracę rozumieć należy ogół środków przewidzianych w obowiązujących przepisach, mających na celu zabezpieczenie pracownika przed utratą, bezprawnym obniżeniem lub nieterminową wypłatą należnych świadczeń. Przejawem tej szczególnej ochrony wynagrodzenia za pracy jest art. 87 k.p., w którym określono, jakie należności mogą być potrącane z wynagrodzenia za pracę. Natomiast należności inne niż wymienione w ww. przepisie mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie (art. 91 K.p.). Powołany przepis formułuje zasadę, że potrącenie należności z wynagrodzenia pracownika, wymaga jego pisemnej zgody. Jeżeli pracodawca nie uzyskał tytułu wykonawczego na potrącenie należności w związku z poniesioną szkodą, nie wykazał wysokości zaistniałej szkody oraz nie uzyskał pisemnej zgody pracownika na dokonanie potrącenia z jego wynagrodzenia, brak jest podstaw do dokonywania potrącenia, (wyrok NSA w Warszawie z dnia 02.08.2016 r., sygn. akt. I OSK 467/15).

W przypadku, gdy pracownik uznaje roszczenie pracodawcy i chce pokryć wyrządzoną szkodę w mieniu pracodawcy powinien wyrazić pisemną zgodę na potrącenie tych kwot z wynagrodzenia. W związku z powyższym pracodawca, który nie wypłaca pracownikom wynagrodzenia albo potrąca część wynagrodzenia bez ich pisemnej zgody, powołując się na działanie pracowników, które wywołały straty finansowe pracodawcy, działa nie zgodnie z przepisami prawa. Niezależnie od powyższego pracodawca może dochodzić odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez pracownika na drodze sądowej na podstawie przepisów o odpowiedzialności materialnej pracowników określonych w Dziale Piątym kodeksu pracy.

Takiej samej ochronie jak wynagrodzenie za pracę podlega ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Według orzecznictwa Sądu Najwyższego chronionym wynagrodzeniem za pracę w rozumieniu artykułu 87 K.p. są także np. odprawa emerytalna, nagroda jubileuszowa, odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę, a także ekwiwalent za niewykorzystany urlop.

Organ odwoławczy podkreślił iż w przedmiotowej sprawie pracodawca, dokonał potrącenia swoich wierzytelności wynikających ze szkód wyrządzonych wskutek nadużyć finansowych ze strony pracownicy a kwota określona w zaskarżonym nakazie jest bezsporna i została przez pracodawcę wykazana na liście płac za miesiąc listopad 2019 r. Bezsporną pozostaje również okoliczność braku pisemnej zgody pracownicy na potrącenie ww. kwoty. W związku z powyższym argument odwołania o braku przeprowadzenia czynności mających na celu ustalenie wykonywania przez M. R. pracy w spornym okresie, nie zasługuje zdaniem organu na uwzględnienie.

Podkreślił organ odwoławczy, że pomimo pełnienia przez pracownicę funkcji Prezesa Zarządu, jej wynagrodzenie za pracę podlega takiej samej ochronie jak wszystkich zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. W tym zakresie prawo pracy nie dopuszcza żadnych modyfikacji z uwagi na pełnione funkcje.

Wskazał na treść art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy w myśl którego w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia. Aby nakaz wypłaty wynagrodzenia mógł być wydany, wynagrodzenie to musi być "należne".

Zdaniem organu obowiązek Strony skarżącej jako pracodawcy wypłaty wynagrodzenia jest bezsporny i był wymagalny już w momencie przeprowadzonej kontroli gdyż bezspornym jest, że pracodawca nie uzyskał pisemnej zgody pracownicy na potrącenie z należnego jej wynagrodzenia kwoty. Wynagrodzenie za pracę zostało wyliczone, jego wysokość i podstawa są bezsporne, przy czym nie zostało ono wypłacone pracownikom w pełnej wysokości. Potrącenie z wynagrodzenia za pracę nastąpiło bez zgody pracownika wyrażonej w formie pisemnej, wymaganej przepisem art. 91 § 1 Kodeksu pracy. Nie został zatem spełniony konieczny warunek, upoważniający Stronę do dokonania potrącenia z wynagrodzenia za pracę M. R..

W konsekwencji powyższego, w ocenie organu zarzuty odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie .

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła zarzuty :

1. naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 85 § 2 k.p., poprzez przyjęcie, iż skarżąca nie zachowała ustawowego terminu wypłaty wynagrodzenia za pracę pracownika M. R. za miesiąc listopad 2019 r., pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych wypłaty tegoż wynagrodzenia,

2. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 94 pkt. 5 k.p., poprzez przyjęcie, iż skarżąca nie dopełniła ustawowego obowiązku terminowej i prawidłowej wypłaty wynagrodzenia za pracę w/w pracownika za miesiąc listopad 2019 r., pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych wypłaty tegoż wynagrodzenia,

3. naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 80 k.p., pomimo faktycznego niewykonywania pracy w miesiącu listopadzie 2019 r. przez w/w pracownicę i braku jakichkolwiek ustaleń Inspektora PIP w tym zakresie,

4. naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 8 k.p. w związku z art. 95 § 1 k.p., poprzez przyjęcie, iż skarżąca w sposób nieuprawniony dokonała potrącenia swoich należności z wynagrodzenia za pracę za miesiąc listopad 2019 r. M. R. pomimo postawienia przez skarżącą zarzutu nadużycia przez pracownika prawa podmiotowego, a to powołania się na przepisy ograniczające dopuszczalność potrącenia wierzytelności pracodawcy z wynagrodzenia za pracę pracownika, w sposób sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa i zasadami współżycia społecznego,

5. naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 7 k.p.a. w związku z art. 12 ustawy o PIP, poprzez uchybienie obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i oraz jej załatwienia z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,

6. naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 80 k.p.a. w związku z art. 12 ustawy o PIP, poprzez dokonanie dowolnej, arbitralnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego,

7. naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 11 pkt. 7 ustaw PIP Państwowej Inspekcji Pracy, poprzez wydanie w sprawie nakazu zapłaty pomimo jej spornego charakteru, a tym samym jej podleganiu kognicji Sądu powszechnego - Sądu pracy.

Wskazując na powyższe podstawy skargi, wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z powodu wskazanych naruszeń mających istotny wpływ na wynik postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy prawidłowym jest nakaz wypłaty części zaległego wynagrodzenia byłej pracownicy M. R. z uwagi na okoliczność, iż pracodawca niezgodnie z prawem ograniczył wypłatę w/w byłej pracownicy w/w należności, powołując się na uprawnienie do potrącenia przysługującej pracownikowi należności w związku z wyrządzoną prze zeń szkodą, wyrządzoną dokonanymi nadużyciami finansowymi, czy istniała podstawa do uznania, że w sprawie wystąpił spór, do którego rozstrzygnięcia właściwy był sąd powszechny i nie zaistniały przesłanki określone art. 11 pkt 7 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (DZ. U. z 2019 poz. 1251 t.j.) uprawniające organ inspekcji pracy do wydania przedmiotowego nakazu.

Stosownie do treści art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIP, w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1-4 i pkt 6-7 oraz art. 11a. Przepis art. 11 ust. 7 tej ustawy stanowi, że w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Celem nakazu wypłaty wynagrodzenia i innych świadczeń przysługujących pracownikowi jest nakłonienie pracodawcy, aby wypełnił ciążące na nim względem pracownika powinności wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z zawartej z nim umowy o pracę, w sytuacji, w której obowiązki te są wymagalne. W świetle art. 86 § 1 K.p., pracodawca jest obowiązany wypłacać wynagrodzenie w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy lub w innych przepisach prawa pracy. Dopuszczalne granice potrąceń określa art. 87 i art. 91 K.p. Przepis art. 91 § 1 K.p. stanowi, że należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie. Powołany przepis formułuje zasadę, że potrącenie należności z wynagrodzenia pracownika wymaga jego pisemnej zgody.

Bezspornym jest i wynika to z protokołu kontroli, że pracodawca nie uzyskał tytułu wykonawczego na potrącenie należności w związku z, jak twierdzi, poniesioną szkodą, nie wykazał wysokości zaistniałej szkody oraz nie uzyskał pisemnej zgody pracownika na dokonanie potrącenia z jego wynagrodzenia.

W ocenie Sądu wobec braku podstaw do potrącenia, przy jednoczesnym niespornym dla składu orzekającego prawie do wynagrodzenia za pracę wykonaną, co jednoznacznie wynika z listy płac za listopad 2019 r., zatwierdzonej przez Członka Zarządu K. L. stanowiącej załącznik do protokołu kontroli, wynagrodzenie brutto dla M. R. stanowiło kwotę [...]zł brutto podczas, gdy 29.11.2019 r. wypłacono jedynie kwotę netto w wysokości [...]zł na konto bankowe pracownika i dokonano potrącenia z wynagrodzenia kwoty [...]zł netto bez pisemnej zgody pracownika, w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 11 pkt 7 ustawy o PIP w związku z określonymi przepisami Kodeksu pracy. Istniały więc podstawy do wydania przez inspektora pracy przedmiotowego nakazu.

W konsekwencji powyższego w sprawie, wbrew zarzutom skargowym, nie doszło do naruszenia art. 85, art. 94 pkt 5, czy art. 80 K.p. Jak już powiedziano M. R. przysługiwało wynagrodzenie za pracę wykonaną, co jednoznacznie potwierdza zaakceptowana przez członka zarządu lista płac za listopad 2019 r., co z kolei nakładało na pracodawcę obowiązek terminowego i prawidłowego wypłacenia wynagrodzenia zgodnie z art. 94 pkt 5 K.p,. czemu w sprawie uchybiono.

W tym stanie rzeczy Sąd dochodząc do przekonania, iż stan sprawy został w sposób prawidłowy wyjaśniony, gdyż organy podjęły w toku postępowania wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz dokonały oceny zebranego materiału dowodowego z zachowaniem art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.