Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Marek Maliński (spr.) Protokolant ref. Klaudia Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. Z. na zarządzenie Prezesa Polskiego Klubu [...] z dnia [...] czerwca 2024 nr [...] w przedmiocie powołania komisji technicznej i sędziów technicznych na sezon [...] 2024 1. uchyla zaskarżone zarządzenie; 2. zasądza od Prezesa Polskiego Klubu [...] ma rzecz skarżącej A. Z. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonym zarządzeniem Prezesa Polskiego Klubu Wyścigów Konnych z dnia 20 czerwca 2024 r. nr [...] (dalej: "Prezes PKWK" lub "organ") powołano komisję techniczną i sędziów technicznych na sezon wyścigowy 2024. Zaskarżone zarządzenie zostało wydane na podstawie art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 oraz art. 5 ust. 2 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 18 stycznia 2001 r. o wyścigach konnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1354 ze zm.; dalej: "u.w.k.").

Jak wynika z treści zaskarżonego zarządzenia Prezes PKWK powołał na sezon wyścigowy 2024: Komisję Techniczną dla toru wyścigów konnych w S. (§ 1), sędziów technicznych dla toru wyścigów konnych w S. (§ 2).

A. Z. (dalej również: "Skarżąca") zaskarżyła ww. zarządzenie w całości oraz zarzuciła naruszenie:

• art. 9 ust. 3 pkt. 5 i 6 oraz art. 5 ust. 2 pkt 7 i 8 u.w.k. poprzez pominięcie Skarżącej w zaskarżonym zarządzeniu i brak powołanie jej na funkcję sędziego wyścigowego;

• art. 32 i 33 Konstytucji RP poprzez wydanie zaskarżonego zarządzenia w sposób niebezstronny, na podstawie niejasnych i pozaprawnych kryteriów, z zastosowaniem nieuzasadnionego różnicowania osób spełniających merytoryczne przesłanki;

• art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i uznanie, że Skarżąca nie powinna być uwzględniona w zaskarżonym zarządzeniu.

W związku z podniesionymi zarzutami Skarżąca wniosła o uznanie uprawnienia Skarżącej do pełnienia funkcji sędziego komisji na sezon wyścigowy 2024 lub uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Dodatkowo Skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o oddalenie skargi A. Z.. Odnosząc się do faktu niepowołania A. Z. organ wskazał, że kierowana przez nią Komisja Techniczna na Torze W. P. dopuściła do zawodów jeźdźca bez ważnych badań. Związana z tym wydarzeniem, negatywna ocena Prezesa PKWK co do wypełniania przez Skarżącą jej obowiązków sędziego, skutkowała decyzją o niepowołaniu jej do pełnienia przedmiotowej funkcji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie jest zarządzenie Prezesa

PKWK z dnia 20 czerwca 2024 r. nr [...]powołujące komisję techniczną i sędziów technicznych na sezon wyścigowy 2024. Kontrolowane zarządzenie Prezesa PKWK w przedmiocie powołania sędziów podlega kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") jako rozstrzygnięcie w sprawie praw i obowiązków osób posiadających licencje sędziego wyścigowego, o której mowa w art. 21e u.w.k.

Zdaniem Sądu Skarżąca ma legitymację do kwestionowania zaskarżonego zarządzenia, gdyż rozstrzyga ono o powołaniu sędziów wyścigowych i stanowi zakończenie procesu powołania sędziów na sezon wyścigowy 2024 r. odnośnie toru wyścigowego w S.. Skarżąca w 2024 r. posiadała licencje sędziego wyścigowego (k-1 akt administracyjnych) i co nie mniej istotne jej kandydatura była przedmiotem głosowania Rady PKWK w dniu 20 marca 2024 r. (k-3 akt administracyjnych) Zajęcie stanowiska przez Radę PKWK stanowiło prawny wymóg do wydania zaskarżonego zarządzenia. Skarżąca w świetle regulacji ustawy o wyścigach konnych jest osobą, której bezpośrednio dotyczył proces wyboru sędziów wyścigowych, a którego zwieńczeniem było wydanie zaskarżonego zarządzenia Prezesa PKWK. Tym samym zaskarżone zarządzenie dotyczy sfery praw i obowiązków Skarżącej, gdyż wydanie zarządzenia przez Prezesa PKWK determinuje fakt czy Skarżąca może wykonywać uprawnienia wynikające z licencji sędziego wyścigowego. Samo uzyskanie licencji nie jest wystarczające dla wykonywania funkcji sędziego w roku na który udzielana jest licencja.

W tym miejscu stwierdzić należy, że choć w zaskarżonym zarządzeniu nie zawarto rozstrzygnięcia bezpośrednio wskazującego Skarżącej nie zmienia jednak to faktu, że zarządzenie to (dot. toru wyścigowego w S.) wraz z zarządzeniem Prezesa Polskiego Klubu Wyścigów Konnych z dnia 25 marca 2024 r. nr [...]dot. torów wyścigowych w W. i W. (sprawa o sygn. VI SA/Wa 1728/24) stanowią zwieńczenie procesu wyboru sędziów wyścigowych na rok 2024, a tym samym trudno uznać, że zarządzenia Prezesa PKWK w tej kwestii odnoszą się wyłącznie do sytuacji osób w nich wskazanych. Zarządzenia te bowiem jako kończące proces wyboru sędziów wyścigowych odnoszą się do wszystkich osób, których kandydatury były przedmiotem głosowania Rady PKWK (w przedmiotowej sprawie głosowanie Rady PKWK w dniu 20 marca 2024 r.) niezależnie od tego czy dana osoba została w zarządzeniu Prezesa PKWK wymieniona lub nie. Prezes PKWK w 2024 r. nie podjął bowiem odrębnej uchwały o charakterze negatywnym wskazującej, które kandydatury nie uzyskały akceptacji Prezesa PKWK (zob. zbiór zarządzeń Prezesa PKWK z 2024 r. dostępny na stronie internetowej: https://pkwk.org/zarzadzenia/).

Rozpatrując skargę Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżony akt narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W tym miejscu przypomnieć należy, że Rada PKWK jest podmiotem wnioskującym o powołanie i odwołanie sędziów wyścigowych (art. 8 ust. 4 pkt 3 u.w.k.). Natomiast organem PKWK, który powołuje i odwołuje członków komisji technicznych i sędziów technicznych dla poszczególnych torów wyścigowych oraz który powołuje i odwołuje członków komisji odwoławczej jest Prezes PKWK (art. 9 ust. 3 pkt 5 i 6 u.w.k.). Bez wniosku Rady Prezes PKWK nie mógłby wydać stosownego zarządzenia, jednakże Prezes nie jest związany uchwałą Rady PKWK przy wyborze sędziów (zob. postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2024 r. sygn. akt II GSK 2342/23).

W ocenie Sądu zaskarżone zarządzenie – wobec braku uzasadnienia – nie poddaje się kontroli sądowej. Zaskarżone zarządzenie: 1) nie określa kryteriów jakimi kierował się Prezes przy wyborze sędziów, a jest to szczególnie istotne wobec braku związania tego organu wnioskiem Rady PKWK i znacznej uznaniowości po stronie Prezesa; 2) nie wyjaśnia dlaczego konkretni sędziowie są alokowani do toru wyścigowego w S.; 3) nie wskazuje czy przy ocenie kandydatów organ uwzględnił wynik głosowania Rady PKWK z dnia 20 marca 2024 r.; 4) nie wskazuje czy były ustalone z góry limity powołań sędziów wyścigowych.

Istotna w przedmiotowej sprawie jest okoliczność, że brak jest w przepisach ustawowych czy też regulaminach PZWK ustalonego z góry limitów sędziów wyścigowych. Oznacza to, że nie tylko nie są znane kryteria, jakimi kierował się Prezes PKWK wydając kontrolowane zarządzenie, ale także liczba osób, które na te stanowiska mogą być w danym sezonie powołane. Na marginesie wskazać należy, że w sezonie wyścigowym 2024 Prezes PZWK – zarządzeniem z dnia 11 lipca 2024 r. nr 29/2024 (dostępne na stronie: https://pkwk.org/zarzadzenia/) - powołał dodatkową osobę w skład sędziów technicznych – obserwatorów dla toru wyścigów konnych w Sopocie.

Zdaniem Sądu stanowiska organu nie może uzasadniać zawarta w odpowiedzi na skargę informacja, że (...) "to za niepowołaniem Skarżącej do pełnienia tej funkcji przemiał również fakt, że kierowana przez nią Komisja Techniczna na Torze W. P. dopuściła do zawodów jeźdźca bez ważnych badań. Związana z tym wydarzeniem, negatywna ocena Prezesa PKWK co do wypełniania przez Skarżącą jej obowiązków sędziego, skutkowała decyzją o niepowołaniu jej do pełnienia przedmiotowej funkcji." W ocenie Sądu okoliczność ta nie została w żaden sposób ujawniona na etapie postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego zarządzenia, a dodatkowo strona skarżąca nie miała możliwości się do niej odnieść i przedstawić argumentacji w tym zakresie.

W związku z tym, że w sytuacji, w której mamy do czynienia z aktem o charakterze władczym (zarządzenie Prezesa PKWK), cechującym się znaczną swobodą w wyborze sędziów wyścigowych, należy wymagać od Prezesa aby w jego zarządzeniu zawarł przyjęte przez siebie przesłanki i oceny po dokonaniu ich szczegółowego rozważenia oraz wszechstronnego i racjonalnego uzasadnienia końcowej selekcji. Sąd podziela analogiczne stanowisko odnośnie konsekwencji braku prawidłowego uzasadnienia uchwał Rady PKWK zaprezentowanego w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. VI SA/Wa 2962/24.

Zdaniem Sądu, zarządzenie Prezesa nie może się ograniczać do wskazania imion i nazwisk sędziów oraz przydzielonych im funkcji i lokalizacji torów wyścigowych. Konsekwencją przyjęcia zaskarżalności zarządzenia Prezesa PKWK jako aktu administracyjnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. musi być przyjęcie konieczności poprzedzenia jej informacją o danym kandydacie – w tym przypadku Skarżącej. Tym samym wydając zarządzenie Prezes powinien zawrzeć informację zarówno pozytywną (o kandydatach pozytywnie rozpatrzonych i powodach takiej oceny), jak również negatywną (o kandydatach, którzy nie uzyskali aprobaty Prezesa PKWK i powodach takiego stanowiska).

Zdaniem Sądu okoliczności sprawy wskazują na daleko idącą uznaniowość organu, brak transparentności, a tym samym działanie zaprzeczające idei równości praw osób kandydujących na stanowiska sędziów wyścigowych i mogą być oceniane wyłącznie jako arbitralne, a zarazem potencjalnie dyskryminujące osoby, których nazwiska nie są wskazane w zarządzeniu Prezesa PKWK. Taki akt w sposób oczywisty wymyka się także spod kontroli sądów administracyjnych jako pozbawiony ujawnienia przesłanek, jakimi kierował się organ.

Uzasadnia to stwierdzenie przez Sąd naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego zarządzenia.

Sąd stoi na stanowisku, iż zaskarżony akt mający postać zarządzenia winien być przy ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek niniejszego wyroku wydany ponownie, przy czym jego forma winna zostać uzupełniona o część argumentacyjną, zawierającą wskazanie znanych Prezesowi przesłanek, które bierze pod uwagę z urzędu bądź na skutek inicjatywy kandydatów. Biorąc pod uwagę wszelkie przesłanki, jakimi będzie dysponował, Prezes PKWK podejmie na nowo zarządzenie.

Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżony akt - zarządzenie Prezesa Polskiego Klubu Wyścigów Konnych z dnia 20 czerwca 2024 r. (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).