Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 782), zwanej: u.d.i.p., nie znajdują zastosowania w sytuacji, kiedy wspólnik (udziałowiec) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością żąda od jej zarządu udzielenia informacji, korzystając z wyłączenia w świetle art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Przepis art. 212 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1030) normuje tok postępowania w zakresie udzielenia informacji wspólnikowi przez władze spółki, a zatem wyłączone jest stosowanie przepisów u.d.i.p.

Decyzja wydana przez prezesa spółki z powołaniem się na przepisy u.d.i.p., jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi S. P. – P. G. L. – L. P. – N. D. w B. na decyzję L. Z. U. "[...]" Sp. z o.o. w Z. z dnia 13 października 2015 r. w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji (pisma) L. Z. U. "[...]" Sp. z o.o. w Z. z dnia [...].09.2015 r.

Decyzją (pismem) z dnia [...].09.2015 r. L. Spółka z o.o. w Z. (zwany dalej: L.) odmówił Skarbowi Państwa – Nadleśnictwu D. (zwanym: skarżącym) udzielenia informacji publicznej w zakresie obowiązywania umowy, wysokości czynszu dzierżawnego i warunków jego płatności, ustalonych w umowie zawartej pomiędzy L. a P. Spółką z o.o.

Powyższa decyzja (pismo), na skutek wezwania przez skarżącą do usunięcia naruszenia prawa, została utrzymana w mocy przez L. decyzją z dnia [...].10.2015 r. Jako postawę prawną decyzji wskazano art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1, art.16, art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

Umową z dnia [...].11.1998 r. została powołana Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwie L. w Z., w której Skarb Państwa-Państwowe Gospodarstwo L. objęło 28332 udziały zaś pozostałe osoby fizyczne 442 udziały.

Nadleśniczy Nadleśnictwa D., działający w imieniu Skarbu Państwa, zawarł w dniu [...].04.1999 r. umowę dzierżawy ze spółką L., na mocy której wydzierżawił spółce 3,6214 ha terenów leśnych, określonych jako działki o wymienionych (w umowie) numerach geodezyjnych.

Pismem z dnia [...].07.2001 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa D. wraził spółce L. zgodę na zawarcie przez nią umowy dzierżawy w celu wybudowania i eksploatacji stacji bazowej telefonii komórkowej na 10 lat.

Po nieudanych próbach uzyskania wiadomości na temat warunków umowy łączącej L. z T. S.A., Nadleśnictwo D. zwróciło się do L. o udzielenie informacji publicznej w trybie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie przesłania kserokopii umowy poddzierżawy części nieruchomości, położonej w Z. przy szosie [...], zawartej przez T. S.A. na postawienie masztu-stacji bazowej do pracy w systemie telefonii cyfrowej.

W odpowiedzi, L. przesłała Nadleśnictwu kserokopię umowy z utajnieniem wszelkich danych, o które chodziło skarżącej, dotyczących wysokości czynszu i warunków jego płatności oraz okresu zawarcia umowy. Jednocześnie, w piśmie z dnia [...].09.2015 r. L. wyjaśnił, że wykreślając w/w dane skorzystał z przepisów art. 5 ust.2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji uważając, że jest zobowiązany do nie ujawniania danych, stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy.

Pismem z dnia [...].09.2015 r. Nadleśnictwo D. ponowiło wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Decyzją z dnia [...].10.2015 r. L. utrzymało w mocy treść pisma z dnia [...].09.2015 r. przyjmując, że należy je traktować jako odmowną decyzję organu I instancji, zaś pismo Nadleśnictwa z dnia [...].09.2015 r. jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu decyzji podano, że dane zawarte w żądanej umowie tj. wysokość czynszu i warunki jego płatności oraz okres zawartej umowy stanowią tajemnicę handlową i nie mogą być ujawnione publicznie. Wskazano, że skarżąca ma zagwarantowany dostęp do żądanej umowy poddzierżawy poprzez to, że w Radzie Nadzorczej L. zasiadają przedstawiciele Skarbu Państwa, którzy mają dostęp do dokumentów na podstawie przepisów kodeksu spółek handlowych.

W skardze, wywiedzionej przez Skarb Państwa-Państwowe Gospodarstwo L. Państwowe-Nadleśnictwo D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art.2 ust. 1, art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zdaniem skarżącej żądane informacje nie należą do informacji technicznych, technologicznych czy organizacyjnych i gospodarczych, których ujawnienie zagrażałoby interesom przedsiębiorcy, a ten zastrzegłby ich poufałość. T. S.A. nie złożył zastrzeżenia co do tajemnicy umowy poddzierżawy zawartej z L. Zastrzeżenie tajemnicy w stosunku do Skarbu Państwa narusza art. 61 Konstytucji RP oraz przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (w skrócie: u.d.i.p.), co do podmiotów gospodarujących mieniem Skarbu Państwa, zwłaszcza, gdy informacji żąda sam właściciel. Spółka T. wykonuje zadania publiczne poprzez udostępnianie łączności telefonicznej z wykorzystaniem mienia Skarbu Państwa tj. dzierżawionej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę, L. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, lecz z innych przyczyn niż przedstawione w niej zarzuty, które Sąd dostrzegł z urzędu (uprawnienie sądu do działania poza granicami skargi wynika z art.134 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Sąd przychylił się do stanowiska skarżącego a także zobowiązanego w zakresie spełnienia przesłanki wyczerpania administracyjnego toku instancji przed wniesieniem skargi do Sądu, w świetle art.52 par. 4 p.p.s.a. Jako decyzję odmawiającą udzielenia informacji publicznej, wydaną w I instancji, należało potraktować pismo L. z dnia [...].09.2015 r. kierowane do skarżącej, chociaż formalnie ,,decyzją" nie nazwane. Pismo to posiada, bowiem, zasadnicze cechy decyzji, wymienione w art. 107 k.p.a. Pismo skarżącej z dnia [...].09.2015 r. nazwane ponownym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, należało zakwalifikować jako wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w myśl art. 52 par. 4 p.p.s.a.

Sąd orzekający uznał, natomiast, że do wydania decyzji nie miały zastosowania przepisu ustawy z dnia 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U.z 2014 r., poz.782 /, zwanej: u.d.i.p. Zgodnie z art.156 par. 1 pkt 2 k.p.a., do którego odsyła art.16 ust. 2 u.d.i.p., stwierdzenie nieważności decyzji następuje wówczas, gdy została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei , sąd, na podstawie art.145 par. 1 ust. 2 p.p.s.a, stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a.

Sąd orzekający, w niniejszej sprawie, skorzystał z w/w regulacji prawnej z przyczyn następujących:

Art.1 ust.2 u.d.i.p. zawiera normę wyłączającą jej stosowanie w sytuacji, gdy tryb i zasady dostępu do informacji publicznej zastały unormowane odmiennie w innych aktach prawnych. W takiej sytuacji adresat wniosku o udzielenie informacji publicznej, powinien pismem powiadomić wnioskodawcę, a nie wydawać decyzję odmowną.

W sprawie niniejszej, spółka L. wydała decyzję odmawiającą ujawnienia skarżącej treści umowy poddzierżawy, jaką zawarła z firmą T., powołując się na konieczność zachowania tajemnicy przedsiębiorcy. Sąd nie oceniał, czy istotnie L. w sposób uprawniony powołuje się na art. 11 ust.4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (chociaż element ten stanowił meritum sporu między stronami), albowiem kierunek rozstrzygnięcia Sądu sprowadzał się do stwierdzenia, iż nie znajdują tu, w ogóle, zastosowania przepisy u.d.i.p.

Wprawdzie L. zwraca, marginalnie, uwagę na przepisy kodeksu spółek handlowych, lecz nie wywodzi z tego wniosku do prawidłowego załatwienia sprawy.

Należy zauważyć, że L. jest spółką z o.o., w której Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo L. (której jednostką jest Nadleśnictwo D.) jest udziałowcem z większością udziałów (ok. 99%). Zatem, jako wspólnik, na podstawie art. 212 ustawy z dnia 15.09.2000 r. Kodeks Spółek Handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 t.j.) ma prawo wglądu do wszelkiej dokumentacji spółki L. oraz żądać wyjaśnień od jej zarządu. Jest to prawo indywidualnej kontroli, służące z mocy prawa każdemu wspólnikowi. Przepis art.212 normuje tok postępowania w sytuacji, gdy władze spółki odmawiają wspólnikowi udzielenia informacji. Ostatecznie, drogą realizacji uprawnień wspólnika jest postępowanie przed sądem powszechnym, nie zaś postępowanie sądowoadministracyjne w trybie u.d.i.p.

Przepisy u.d.i.p. nie mogą stanowić podstawy do uzyskania informacji dla realizacji prywatnych, jednostkowych interesów, nie służących ogółowi, bowiem nie mają charakteru informacji publicznej, gdyż zostały wyłączone z mocy art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Co do zasady, stanowisko podobne zajęły sądy administracyjne np. NSA w sprawach o sygn. akt I OSK 194/08, I OSK 846/12, I OSK 771/11, WSA w Olsztynie – II SAB/Ol 20/09.

Reasumując, Sąd w sprawie niniejszej uznał, że spółka L., wydała decyzję w oparciu o przepisy u.d.i.p., które nie mogły stanowić podstawy prawnej jej wydania, a wiec dopuściła się rażącego naruszenia prawa w świetle art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. To obligowało Sąd do stwierdzenia nieważności na podstawie art.145 par. 1 ust. 2 p.p.s.a.