drukuj    zapisz    Powrót do listy

6320 Zasiłki celowe i okresowe, Pomoc społeczna, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Oddalono skargę kasacyjną, I OSK 2375/21 - Wyrok NSA z 2022-10-11, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

I OSK 2375/21 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2022-10-11 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karol Kiczka /sprawozdawca/
Piotr Niczyporuk
Piotr Przybysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
IV SA/Po 502/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-09-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1507 art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, ust. 3 i 4, art. 39 ust. 1-2, art. 8 ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 106 § 3, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 września 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 502/21 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 26 marca 2021 r. nr SKO-4110/1101/20 w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 10 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 502/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 26 marca 2021 r. nr SKO-4110/1101/20 w przedmiocie przyznania zasiłku celowego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną do Sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu, po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 24 listopada 2020 r., którą organ ten przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy w kwocie 645 zł. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że całkowicie zgadza się z wyliczeniami, których dokonał organ I instancji w celu i zakresie dofinansowania wnioskodawcy. Wskazał, że wnioskodawca pobiera zasiłek stały w kwocie 645 zł miesięcznie. Uzupełniająco organ dodał, że strona zamieszkuje we własnym domu o pow. 38 mkw. Nie pracuje i nie jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję wniósł [...].

Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Ustalony przez organy orzekające stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, [...] jest niezadowolony z wysokości przyznanego zasiłku, jednak ten według Sądu został przyznany przy uwzględnieniu ustawowego celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Sąd bardzo szczegółowo rozpisał cele na które przyznano zasiłek, podzielił ocenę organów, że celem świadczeń pomocy społecznej nie jest pełne sfinansowanie każdorazowo wszystkich zgłaszanych potrzeb w wysokości odpowiadającej wnioskodawcy. Sądowi z urzędu znana jest intensywność korzystania przez skarżącego ze świadczeń pomocy społecznej. W tutejszym Sądzie od maja 2011 roku wydane zostały sześćdziesiąt trzy wyroki rozpoznające skargi [...] od decyzji organów administracji publicznej w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej. Przyznany skarżącemu zasiłek celowy w istotny sposób pomoże zaspokoić zgłaszane przez niego potrzeby, a jego wysokość znajduje uzasadnienie w tym, że pomoc społeczna jest instytucją mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.).

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 8 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (dalej:

u.p.s.) poprzez niezastosowanie i uznanie, że zasiłki z pomocy społecznej stanowią dochód skarżącego,

2) art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i ust. 3 u.p.s. poprzez niezastosowanie w sprawie, w sytuacji, gdy skarżący jest osobą wymagającą pełnego wsparcia w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych i umożliwienia skarżącemu życia w warunkach odpowiadających godności człowieka;

3) art 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. poprzez uznanie, iż zasiłek celowy uzyskany przez

skarżącego zaspokoił jego niezbędne potrzeby bytowe;

4) art 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. poprzez nadużycie pozostawionego przez ten przepis uznania administracyjnego, polegające na przyjęciu, że w okolicznościach sprawy decyzja organu II instancji mieściła się w zakresie tego uznania, podczas gdy analiza całokształtu okoliczności sprawy uprawnia wniosek przeciwny,

5) art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s. poprzez niezastosowanie zasady, że na organie ciąży obowiązek dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, w tym sytuacji życiowej i zdrowotnej skarżącego.

2. naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

tj.:

1) art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez dokonywanie przez WSA w Poznaniu ustaleń faktycznych dotyczących wysokości zasiłków otrzymywanych przez skarżącego w zakresie odmiennym od organów I i II instancji, co stanowi przekroczenie zasady kompetencji Sądu administracyjnego uprawnionego do oceny ustaleń organów administracji publicznej (na podstawie akt sprawy) i skutkowało wadliwym przesądzeniem przez sąd administracyjny o możliwości pełnego zaspokojenia przez skarżącego niezbędnych potrzeb bytowych zgłoszonych w przedmiotowej sprawie także w ramach środków uzyskiwanych przez skarżącego z innych zasiłków z pomocy społecznej, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi w całości;

2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w całości, pomimo że organy administracyjne wadliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe i w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej, dokonując w konsekwencji dowolnych ustaleń faktycznych poprzez:

a) ustalenie, że istnieją możliwości finansowe skarżącego umożliwiające ok. 15% dopłatę ze środków własnych skarżącego do realizacji niezbędnych potrzeb bytowych skarżącego polegających na :

- zakupie ośmiu rolek papy dachowej termozgrzewalnej

- zakupie palnika do zgrzewania papy,

- opłaceniu bieżącego rachunku za wodę i ścieki,

- opłaceniu energii elektrycznej za listopad i grudzień 2020 r.,

- zakupie butli gazowej,

- zakupie dwóch konwektorowych grzejników elektrycznych,

- zakupie piżamy.

b) ustalenie okoliczności rzekomego braku możliwości finansowych organu udzielającego pomocy do przyznania skarżącemu zasiłku celowego w wysokości wyższej niż przyznana,

c) ustalenie, że wysokość przyznanego zasiłku celowego jest odpowiednia i zaspakaja niezbędne potrzeby skarżącego w warunkach odpowiadających godności człowieka;

2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a, poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd wnioskowanych przez skarżącego dowodów z następujących dokumentów:

• Zaświadczenie z MOPS z Kalisza z dnia 19 lutego 2020 r., znak: MOPS-DPŚ.0631.1.2021,

• Opinia biegłego lekarza sądowego z dnia 17 stycznia 2017 r.,

• Zaświadczenia lekarskie z dnia 19 czerwca 2019 r.,

• Zaświadczenia lekarskie z dnia 22 stycznia 2020 r.,

• Zaświadczenia lekarskie z dnia 29 stycznia 2021 r,

• Zaświadczenia lekarskie z dnia 02 sierpnia 2021 r,

mimo iż skarżący wykazał, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w zakresie istnienia możliwości finansowych organu do udzielenia skarżącemu pomocy finansowej w pełnej wysokości oraz trwałej niezdolności do pracy skarżącego, a nadto nie spowodowałoby to żadnego przedłużenia postępowania w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi w całości,

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu wyroku informacji

czy Sąd przeprowadził dowód z zaświadczenia z MOPS z Kalisza z dnia 19 lutego 2020 r., znak: MOPS-DPŚ.0631.1.2021 czy też nie przeprowadził tego dowodu, jakie

były przesłanki decyzji procesowej Sądu, a jeśli dowód został przeprowadzony przez Sąd, to do jakich doprowadził ustaleń w zakresie istnienia możliwości finansowych organu do udzielenia skarżącemu pomocy finansowej w pełnej wysokości.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie opłaconych w całości ani w części oraz zrzeczono się rozprawy.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie kwestionuje ustaleń faktycznych, lecz ocenę organów, jak i Sądu, która zdaniem skarżącego kasacyjnie miała wpływ na wysokość przyznanej pomocy finansowej.

Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie została oparta na obydwu podstawach wskazanych w art. 174 p.p.s.a. Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał go za niezasadny.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołany przepis określa elementy, z jakich powinno składać się uzasadnienie orzeczenia. Jest więc przepisem o charakterze formalnym. O jego naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Na gruncie uchwały 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09 (ONSAiWSA 2010/3/39) przyjmuje się, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 672/09 - Lex nr 597768). Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09 - Lex nr 745670), a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (wyrok NSA z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09 - Lex nr 745098). Oznacza to, że orzeczenie sądu pierwszej instancji nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 986/09 - Lex nr 597986; wyrok NSA z 25 listopada 2020 r., I OSK 1323/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. Zawiera elementy wymienione w tym przepisie. Sąd pierwszej instancji przedstawił stan sprawy zgodnie ze stanem rzeczywistym. Uzasadnienie przedstawia jasne stanowisko Sądu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, nadto Sąd przedstawił podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Możliwa jest więc kontrola instancyjna takiego wyroku. W takiej sytuacji nie można mówić o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1271/19, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Abstrakcyjna norma procesowa zawarta w art. 141 § 4 p.p.s.a. została przez skarżącego kasacyjnie odniesiona do okoliczności nie ustosunkowania się Sądu I instancji do wszystkich zgłoszonych dowodów. Wskazać zatem trzeba, że stosownie do art. 106 § 3 i 4 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony (§ 4). Tym samym Sąd nie musi badać każdego dowodu i ustosunkowywać się do niego, jeżeli uznaje, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, a z rzetelnie zgromadzonego przez organy materiału dowodowego wynika jasna sytuacja skarżącego. Powołując się na zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować treści i trafności merytorycznej wyroku, a jedynie brak możliwości instancyjnej kontroli orzeczenia, co w sprawie nie zaistniało. Dokonując rzetelnej analizy sprawy Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawił szczegółowo swoją ocenę, prawidłową w opinii Sądu odwoławczego, w pełni odpowiadającą zarzucanym przepisom, w tym również art. 107 § 3 k.p.a. Tym samym jak wykazano powyżej za niezasadne należało również uznać zarzuty obejmujące naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a.

Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez dokonywanie przez WSA w Poznaniu wadliwych ustaleń faktycznych dotyczących wysokości zasiłków otrzymywanych przez skarżącego. Należy zauważyć, że Sąd opierał się jedynie na faktach powołanych i udokumentowanych w zgromadzonych przez organy materiałach dowodowych. Sąd I instancji oddalając skargę nie naruszył zatem art. 134 p.p.s.a. rozpoznając skargę w granicach sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami. Sąd dodatkowo wskazał jedynie na znane sądowi z urzędu fakty, które zgodnie z art. 106 § 4 p.p.s.a. bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony.

Jeszcze raz podkreślić należy, jak już wyżej wspomniano, że organy nie mają obowiązku w pełni zaspokajać całkowitych potrzeb bytowych wnioskodawców – a to zdaje się być wiodącym zarzutem skargi kasacyjnej.

Odmawiając zatem słuszności zarzutowi naruszenia prawa materialnego wskazać trzeba, że stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (ust. 1). W szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Decyzja o przyznaniu pomocy w formie zasiłku celowego, tak jak to już wyżej zaznaczono, wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w art. 39 ust. 1 ustawy przepis, że tego rodzaju zasiłek "może być przyznany".

Należy zatem zwrócić uwagę na zwrot "może". Ustawa o pomocy społecznej nie określa wysokości zasiłku celowego i nie podaje kryteriów ustalenia tej wysokości. Uznanie administracyjne w tym przedmiocie daje organowi prawo do załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz możliwości organu związane z posiadanymi uprawnieniami i środkami. Uznanie administracyjne oznacza jednocześnie, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie takie otrzyma, a także, że otrzyma je w oczekiwanej formie i wysokości. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że uznanie administracyjne pozwala organowi administracyjnemu na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe przy uwzględnieniu celów pomocy społecznej, możliwości finansowych organu oraz liczby osób wnioskujących o udzielenie tej formy pomocy. Organ nie ma obowiązku spełnienia każdego żądania osoby ubiegającej się o pomoc, gdyż uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych oznacza z jednej strony uwzględnienie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej świadczeniobiorcy, z drugiej zaś uwzględnienie możliwości finansowych organu pomocy społecznej. (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2018 r., I OSK 301/18, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 2 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (ust. 1). W myśl art. 3 tej ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust. 1). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4). Stosując się do przywołanych kryteriów ustawowych, organ prawidłowo ocenił, iż rodzaj i rozmiar przyznanej skarżącemu pomocy był adekwatny do możliwości organu pomocowego i potrzeb strony. Sąd Wojewódzki słusznie zaś uznał tę ocenę za wystarczającą i trafną w okolicznościach tej sprawy. Organ przedstawił sytuację osobistą strony, wskazując że [...] zamieszkuje sam i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada nikogo na swoim utrzymaniu. Jak wynika z wywiadu środowiskowego - nie pracuje zawodowo ani dorywczo, ma przyznany zasiłek stały w wysokości 645 zł miesięcznie. Zgodnie z Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Kaliszu z dnia 11 kwietnia 2018 roku został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym. Jest podopiecznym MOPS i na bieżąco korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wnioskodawca nie przekracza kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, a zatem istnieją podstawy do przyznania zasiłku celowego. Kontrola legalności rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym, a taki charakter ma kontrolowana decyzja o przyznaniu pomocy w formie zasiłku celowego, polega na zbadaniu, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy mającego wpływ na podjęte rozstrzygnięcie (art. 7 k.p.a.), w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) i swoje wnioski oraz subsumpcję prawną zawarł w uzasadnieniu zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Zasady te w prowadzonym przez organ postępowaniu były respektowane i prawidłowo zastosowane w procesie rozstrzygania, co właściwie ocenił Sąd I instancji. Zaznaczono, że skarżący z tytułu świadczeń pomocy społecznej otrzymuje środki odpowiadające wysokością kwocie tzw. minimum socjalnego, które średniorocznie w 2019 roku wynosiło 1.212,59 zł dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego oraz 1.191,40 zł dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego. Nadmieniono, że przyznany skarżącemu zasiłek celowy w istotny sposób pomoże zaspokoić zgłaszane przez niego potrzeby, a jego wysokość znajduje uzasadnienie w tym, że pomoc społeczna jest instytucją mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Tę ocenę należy uznać za prawidłową w świetle występujących w sprawie okoliczności faktycznych i obowiązujących uregulowań prawnych. Z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie wynika bowiem, by obowiązek udzielenia pomocy osobie potrzebującej polegał w każdym przypadku na stałym przyznawaniu świadczeń o charakterze pieniężnym w wysokości oczekiwanej przez wnioskodawcę. Udzielenie pomocy musi być adekwatne do tego, jakim potencjałem dysponuje konkretny świadczeniobiorca (art. 3 ust. 3 u.p.s.) i jakie możliwości finansowe ma organ (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Biorąc to wszystko pod uwagę odmówić słuszności należy zarzutom naruszenia art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 u.p.s. poprzez ich niezastosowanie. Nieusprawiedliwione pozostają również zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. powiązane z art. 151 p.p.s.a.

Odnosząc się natomiast do niezasadnego zarzutu naruszenia art. 8 ust. 4 pkt. 2 u.p.s. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że zasiłki z pomocy społecznej stanowią dochód skarżącego, wskazać trzeba, że Sąd wojewódzki w uzasadnieniu skarżonego wyroku nie wskazuje na zarzucane założenie. Podaje i powołuje się na kwoty, które skarżący już otrzymuje od organów pomocy państwa klasyfikując jedynie ich wysokość na poziomie minimum socjalnego. Stąd zarzut należało uznać za bezpodstawny, jak również nie podlegający analizie z uwagi na jego nieprawidłową konstrukcję. Wyjaśnić bowiem należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. zasadniczo nie jest dopuszczalne formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako zarzutu naruszenia przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2004 r., OSK 284/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., I OSK 2255/12; wyrok NSA z dnia 8 września 2017 r., I OSK 3080/15). Zarzutu takiego nie dyskwalifikuje wskazanie na niezastosowanie określonego przepisu, jeżeli strona skarżąca kasacyjnie jednocześnie wskaże przepis, który w jej przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez nią wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2021 r. I OSK 2310/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uwzględniając powyższe uwagi, uznać należało zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione.

Mając to na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie orzeczono, ponieważ zgodnie z art. 254 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.



Powered by SoftProdukt