Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2020r. sprawy ze skargi I. B. na postanowienie Kujawsko - P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2019r, nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z [...] maja 2019 r., znak [...],Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 123 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej powoływana jako kpa) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202) w związku z odwołaniem I. B. (dalej określana jako Skarżąca) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej określany jako PINB) z [...].02.2019 r., znak: [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 kpa, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. O powyższym skarżąca została prawidłowo pouczona. Zgodnie z orzecznictwem sądowym w sytuacji, gdy strona składa pismo w zagranicznym urzędzie pocztowym o zachowaniu terminu nie decyduje data nadania za granicą, lecz data przekazania pisma polskiemu urzędowi pocztowemu lub polskiemu urzędowi konsularnemu. Za datę wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym uznać należy datę przekazania tej przesyłki polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 6.03.2018 r., sygn. II SA/Rz 1363/17). Jak wynika z akt sprawy, przedmiotową decyzję Skarżąca odebrała [...].02.2019 r. Termin do złożenia środka zaskarżenia upłynął z dniem [...].03.2019 r. Natomiast z wydruku emonitoring.poczta-polska.pl, tj. śledzenie przesyłek, wynika, że strona nadała odwołanie w niemieckiej placówce pocztowej [...] [...].03.2019 r., zaś jej wpływ do polskiej placówki pocztowej nastąpił [...].03.2019 r. (WER W.), czyli po ustawowym 14-dniowym terminie. Niewniesienie odwołania przez strony w przewidzianym przez ustawodawcę 14-dniowym terminie od dnia doręczenia decyzji spowodowało, że ww. decyzja PINB stała się ostateczna.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Skarżąca wniosła o uchylenie ww. postanowienia. W uzasadnieniu wskazała, że o ewentualnym uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji dowiedziała się dopiero [...] maja 2019 r. w związku z jego doręczeniem. Żaden z organów administracji nigdy nie udzielił jej pouczenia, że nadanie w placówce polskiego publicznego operatora pocztowego może chronić przed ewentualnymi skutkami uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Zatem skoro nigdy nie była pouczona przez organy o skutkach wnoszenia pism za pośrednictwem operatora na terenie innego państwa Unii Europejskiej, to nie może z tego powodu ponosić żadnych ujemnych skutków procesowych i tym samym nie ponosi żadnej winy w ewentualnym uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko, a w odniesieniu do zarzutów skargi wskazał ponadto, że Skarżąca stosownie do art. 40 § 4 kpa mogła ustanowić pełnomocnika dla podejmowania wszelkich czynności administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga była zasadna.

Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy stwierdził, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania z uwagi na nadanie przesyłki w niemieckim urzędzie pocztowym, ponieważ dopiero data wpływu pisma do polskiego operatora pocztowego wywołuje skutek w zakresie dotrzymania terminu do konkretnej czynności. Organ, chociaż nie uczynił tego wprost, powołał się na przepis art. 57 § 5 pkt 2 kpa. Przepis ten (w brzmieniu obowiązującym w stanie prawnym sprawy) stanowił, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Organ odwoławczy, stwierdzając uchybienie terminowi, zastosował dominującą (w judykaturze) wykładnię art. 57 § 5 pkt 2 kpa, zgodnie z którą za datę wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym uznać należy datę przekazania tej przesyłki polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30.11.2019 r. (sygn. akt P 1/18, OTK-A 2019/16), w którym uznano, że art. 57 § 5 pkt kpa, w brzmieniu obowiązującym do 2 lipca 2019 r., w zakresie, w jakim różnicuje skutki nadania pisma procesowego w zależności od miejsca położenia operatora pocztowego na obszarze Unii Europejskiej, uzależniając skuteczność zachowania terminu wykonania czynności od nadania pisma wyłącznie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051), jest niezgodny z art. 32 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 21 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864)2). Trybunał stwierdził, że skarżona norma wprowadziła nieuprawnione zróżnicowanie podmiotów, które w postępowaniu administracyjnym chcą nadać pismo. Kryterium różnicowania narusza zakaz dyskryminacji i przepisy unijne o swobodzie przemieszczania się. W ocenie Trybunału, jeżeli ustawodawca skuteczność zachowania terminu złożenia pisma (w tym wniesienia odwołania) uzależnia od nadania pisma wyłącznie w polskiej placówce pocztowej, to tym samym ogranicza prawo do zaskarżenia temu, kto przebywa za granicą.

Na skutek ww. wyroku dokonano zmiany art. 57 § 5 pkt 2 kpa, który obecnie stanowi, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

W świetle powyższych rozważań nie można uznać za prawidłowy stanowiska wyrażonego przez organ, ponieważ sprowadzałoby to się do dalszego stosowania przepisu, który został uznany za sprzeczny z Konstytucją. Skarżąca otrzymała decyzję [...].02.2019 r., natomiast odwołanie zostało przez nią nadane w niemieckim urzędzie pocztowym [...].03.2019 r. Tym samym, skoro Skarżąca w przewidzianym w tym celu 14-dniowym terminie do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 kpa) złożyła odwołanie za pośrednictwem operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej (Niemczech), w takiej sytuacji zaskarżone postanowienie naruszało przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, zatem podlegało ono uchyleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).