Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Małgorzata Boniecka – Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków Gminy I., Uzdrowiska I. w [...] oraz J.G. i B.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak : [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Postanowieniami z dnia 1 lipca 2016 r., w sprawach o sygn. akt I SA/Wa 1059/15, I SA/Wa 1062/15 oraz I SA/Wa 1063/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Postanowieniami z dnia 8 lutego 2017 r. sprawy o sygn. akt od I SA/Wa 1060/15 do I SA/Wa 1065/15 zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt I SA/Wa 1059/15 i pod tą sygnaturą są obecnie prowadzone.

Wskutek wniesionych przez J.G. i B.K. zażaleń od postanowień wydanych w sprawach o sygn. akt : I SA/Wa 1059/15, I SA/Wa 1062/15 oraz I SA/Wa 1063/15, przed ich połączeniem, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt I OZ 1557/17, I OZ 1558/17, I OZ 1559/17 uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniach wydanych postanowień NSA wskazał, że sąd administracyjny ma obowiązek uwzględniać z urzędu, a więc i bez wyczerpującego uzasadniania wniosku strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do sądu. Wskazał, że pomimo braku przedstawienia we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumentacji przemawiającej za jego uwzględnieniem, możliwość taka wynika z analizy akt sprawy. W szczególności z uwagi na przedmiot zaskarżonej decyzji, którą utrzymano w mocy decyzję stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1953 r. uznającego, że parcele o numerach pgr. [...] wchodzące w skład nieruchomości lwh [...], kat. [...] przeszły na własność Skarbu Państwa na cele reformy rolnej. NSA podniósł, że nie może budzić wątpliwości, iż stwierdzenie nieważności tego rodzaju decyzji może spowodować istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności nieruchomości objętych tym orzeczeniem. Wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji uwzględni całokształt okoliczności sprawy, a w szczególności argumenty zawarte w skardze, które w znacznej mierze odnosiły się do skutków wykonania zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając wniosek ponownie mając na uwadze treść art. 190 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz.1369 j.t.) - powoływana dalej jako "P.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Z treści tego przepisu wynika więc, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest istniejące realne niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Celem omawianej instytucji jest zatem ochrona strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności.

W niniejszej sprawie mimo braku przedstawienia przez Gminę I. oraz J.G. i B.K. we wnioskach o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumentacji przemawiającej za ich uwzględnieniem, wobec stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd dokonał analizy akt sprawy oraz uwzględnił okoliczności podnoszone przez ww. strony skarżące w uzasadnieniu skarg, jak również argumenty podniesione przez Uzdrowisko [...] w [...] w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Z dokonanej analizy akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1953 r. uznającego, że parcele o numerach pgr. [...] wchodzące w skład nieruchomości lwh [...], kat. [...] przeszły na własność Skarbu Państwa, na cele reformy rolnej.

Wskazać należy, iż stwierdzenie nieważności tego rodzaju decyzji może spowodować istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności nieruchomości objętych tym orzeczeniem. Wyeliminowanie orzeczenia we wskazanym trybie następuje ze skutkiem ex tunc i stwarza byłym właścicielom możliwość podjęcia działań zmierzających do przywrócenia im praw rzeczowych do spornych nieruchomości.

We wniesionej skardze Gmina I. oraz J.G. i B.K. podniosły, że orzeczenie nacjonalizacyjne w sposób pośredni doprowadziło do wywołania skutków prawnych w zakresie prawa cywilnego. W następstwie przejścia na Skarb Państwa przedmiotowych nieruchomości podmiot ten dokonał rozporządzeń majątkiem na rzecz osób trzecich poprzez ustanowienie na części nieruchomości prawa użytkowania wieczystego. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie Uzdrowisko [...] podniosło, że wyeliminowanie z obrotu orzeczenia w przedmiocie reformy rolnej spowoduje, że spadkobiercy rodziny [...] będą mogli domagać się od skarżącego oraz innych posiadaczy nieruchomości przywrócenia stanu sprzed wydania orzeczenia.

Mając na uwadze przedmiot zaskarżonej decyzji, jak również argumentację wnioskodawców zawartą w skargach oraz wniosku o wstrzymanie wykonanie decyzji Sąd uznał, że wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji [...] zasługują na uwzględnienie.

Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.