Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 1 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. uchyla decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...]; 3. uchyla postanowienie Starosty [...] z dnia [...] nr [...]; 4. umarza postępowanie administracyjne; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odmówiło Z.S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] r. o cofnięciu uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Zawiadomieniem z 23 grudnia 2020 roku Starosta [...] poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia Z.S. uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnianiu organ powołał się na wyrok Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z [...] r. sygn. akt [...]. Powyższe zawiadomienie wysłane zostało na nazwisko "Z.S." oraz adres "[...] ul A. 32/24". Z uwagi na błąd w nazwisku strony zawiadomienie wysłano ponownie na adres "[...] ul. A. 32/24". Zawiadomienie to zostało odebrane przez stronę w urzędzie pocztowym 19 lutego 2021 roku (na potwierdzeniu odbioru strona wpisała oczywiście błędną datę 19 marca 2021 roku, na co wskazują datownik urzędu pocztowego i adnotacja doręczyciela).

Z akt sprawy wynika, że wyrokiem z [...] r. w sprawie sygn. akt [...] Z.S. został uznany za winnego wykroczenia drogowego wypełniającego znamiona art. 86 § 2 k.w. i 87§ 1 k.w. w zw z art. 9 § 1 k.w., za które została mu wymierzona kara 900 zł grzywny. Sąd orzekła także wobec obwinionego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 miesięcy, na poczet którego zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od 12 kwietnia 2011 roku. Dodatkowo pismem z 6 maja 2011 roku Sąd Rejonowy dla [...] w Ł. poinformował Starostwo Powiatowe w [...], że postanowieniem z [...] roku sąd zwrócił Z.S. prawo jazdy zatrzymane 12 kwietnia 2011 roku.

Decyzją z [...] r. Starosta [...] orzekł o cofnięciu Z.S. uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy z zaliczeniem okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia 12 kwietnia do 5 maja 2011 r. wskazując, iż dalszy zakaz prowadzenia pojazdów będzie liczony od dnia zwrotu dokumentu prawa jazdy do organu. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ przywołał art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1268) – dalej "u.k.p." w zw. z art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 676) – dalej "k.k.w.". W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z [...] r. sygn. akt [...], którym został orzeczony wobec strony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy z zaliczeniem okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia 12 kwietnia 2011 r.

Decyzja z [...] r. została skierowana do strony na adres "[...] A. 32/24" i wobec jej niepodjęcia przez adresata pomimo dwukrotnego awizowania została uznana za doręczoną z dniem 30 marca 2021 r., w trybie art. 44 § 1 pkt 1 w zw. z § 4 k.p.a.

27 maja 2021 r. Z.S. złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. We wniosku stwierdził, iż 25 maja 2021 r. otrzymał listem poleconym pismo od Starosty [...] z 17 maja 2021 r., z którego dowiedziałem się, że postępowanie wszczęte z urzędu zakończyło się decyzją z [...] r. W ocenie strony doręczenie tej decyzji nie było skutecznego, gdyż nie upoważnił nikogo, nie dostał awizo do skrzynki pocztowej pod adresem do korespondencji i niczego osobiście nie podpisywał.

Strona dodała, że 10 maja 2021 r. podczas umożliwienia jej wglądu do akt, również nie widział potwierdzenia awizo podpisanego przez nią. Również żaden urzędnik, zgodnie z art. 42 k.p.a., nie doręczył stronie pisma w trakcie przypadkowej wizyty w Wydziale Komunikacji Starostwa [...] w dniu 9 kwietnia 2021 r. Z.S. wyjaśnił, iż 26 maja 2021 r. podczas wizyty w Wydziale Komunikacji w celu sprawdzenia dokumentacji, zauważył 2 białe kartki awizo, których nie było nigdy w skrzynce pocztowej, nie były też podpisane przeze stronę. W ocenie odwołującego się nie wniósł on odwołania ponieważ zostało mu to uniemożliwione przez niedostarczenie dwukrotnie awizo do skrzynki pocztowej, co spowodowało brak bieżącego informowania za pośrednictwem korespondencji.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odmówiło Z.S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] r.

SKO przytaczając treść art. 129 § 2, art. 42 § 1-3, art. 43 oraz art. 44 § 1-4 k.p.a. wskazało, iż decyzja Starosty [...] z [...] r. została wysłana na adres "ul. A. 32/24, [...]" i doręczona stronie w trybie art. 44 § 1 k.p.a. Organ zaznaczył, że akta sprawy wskazują, iż czasami korespondencja była kierowana do strony na adres "ul. A. 32, [...]". W aktach sprawy znajdują się jednak zwrotne potwierdzenia odbioru pism potwierdzające, iż przesyłki były odbierane (w tym przez samego zainteresowanego) pod adresem "ul. A. 32/24", jak i "ul. A. 32". Organ odwoławczy dodał, iż zwrotne potwierdzenie doręczenia decyzji organu I instancji zawiera adnotację o braku możliwości doręczenia przesyłki w dniu 16 marca 2021 r. i fakcie jej pozostawienia na okres 14 dni do dyspozycji w PP [...] oraz o umieszczeniu zawiadomienia o powyższym w oddawczej skrzynce pocztowej. W dalszej części zwrotnego potwierdzenia przesyłki wskazano "z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 24 marca 2021 r." oraz "zwrot awizowany nie podjęto w terminie" oznaczając tę czynność datą 1 kwietnia 2021 r. Powyższe ustalenia wskazują na dopełnienie wszystkich czynności do uznania prawidłowości doręczenia korespondencji w trybie art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Kolegium dniem doręczenia decyzji uznać należało 30 marca 2021 r. Termin na skuteczne wniesienie odwołania upłynął zatem 13 kwietnia 2021 r.

Następnie organ odwoławczy wskazał, iż Z.S., powołując się m.in. na art. 58 k.p.a. wraz z odwołaniem od decyzji z [...] roku, złożył 27 maja 2021 r wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Wobec obowiązywania w okresie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), dalej jako ustawa COVID-19, Kolegium uznało, iż zasadnym w niniejszej sprawie będzie przyjęcie terminu wskazanego w ust. 3 tego artykułu, tj. 30 dni dla dokonania przez skarżącego czynności wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z nadesłanych akt, w szczególności z treści pisma Z.S. z 12 kwietnia 2021 r., w którym wnosi "o wydanie zgody na przeglądanie pełnej dokumentacji" wynika, iż 9 kwietnia 2021 r., w trakcie "przypadkowej wizyty" w Wydziale Komunikacji w Starostwie w [...] dowiedział się od pracownika urzędu "że w okresie 16.02.2011-12.04.2011 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, skutkujące nałożeniem punktów karnych w rażąco wysokiej liczbie". Wskazał, iż załącza "2 zdjęcia pism wykonane w 9 kwietnia 2021 r. w Wydziale Komunikacji w [...]. Powyższy fakt potwierdza również organ I instancji w piśmie z 21 kwietnia 2021 r. stwierdzając "odnosząc się do Pana wizyty w dniu 9 kwietna 2021 r., jak wynika z wniosku, udostępniono Panu akta sprawy i umożliwiono sporządzenie fotokopii dokumentów, o które Pan wnosił". Dodatkowo w piśmie z 29 lipca 2021 r. organ I instancji wskazał, iż w trakcie wizyty w dniu 9 kwietnia 2021 r. Z.S. miał zapewniony "pełny dostęp do jego teczki kierowcy, w tym do wydanych wobec niego decyzji administracyjnych". W trakcie wizyty wykonywał fotokopie akt sprawy według własnego uznania.

W ocenie Kolegium powyższe ustalenia wskazują, iż już podczas wizyty 9 kwietnia 2021 r. Z.S. miał zapewniony dostęp do akt sprawy, a tym samym miał możliwość zapoznania się z kwestionowaną decyzją organu z [...] r. Organ odwoławczy przyjął zatem, iż w tej dacie ustały przyczyny uchybienia terminu. Mając na uwadze treść art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy COVID-19 organ odwoławczy uznał, iż termin na skuteczne złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został dochowany. Termin ten minął bowiem 10 maja 2021r. Nie zostały więc dochowane wszystkie warunki określone dla skutecznego dokonania czynności procesowej wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. skargę do sądu administracyjnego złożył Z.S. argumentując, iż nie otrzymał decyzji z [...] r., natomiast 9 kwietnia 2021 r. podczas przypadkowej wizyty w urzędzie dowiedział się o całej sprawie. Skarżący podniósł, iż nie pokazano mu jego dokumentów, pomimo wielokrotnych próśb. Dwa zdjęcia, które zrobił telefonem komórkowym, okazały się niewyraźne i trudne były potem do odczytania. W ocenie skarżącego nieprawdą jest zdanie, że miał zapewniony pełen dostęp do teczki. Wobec powyższego niezwłocznie zwrócił się na piśmie z prośbą o możliwość przeglądania dokumentów, sporządzania notatek i wykonywania zdjęć. W ocenie strony zostały dochowane warunki określone dla skutecznego wniesienia odwołania.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W piśmie procesowym z 31 stycznia 2022 roku skarżący wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na upływ czasu- 10 lat od zdarzenia i wykonanie wyroku karnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazania wymaga, że sąd administracyjny w rozstrzyganej sprawie orzekał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej w skrócie: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które w niniejszej sprawie jest przedmiotem skargi, należy do postanowień kończących postępowanie w sprawie. Tak więc, skarga na takie postanowienie mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne i postanowienia. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, bowiem postępowanie w którym zapadło zaskarżone w sprawie rozstrzygnięcie dotknięte było naruszeniami zarówno prawa procesowego jak i materialnego skutkującymi koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego wszystkich wydanych w jego toku rozstrzygnięć oraz jego umorzeniem.

Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] r., którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] r. w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami.

Podstawę prawną odmowy przywrócenia terminu do złożenia przez skarżącego odwołania stanowił art. 58 § 2 k.p.a. i przyjęcie przez organ, że strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Dokonując oceny prawidłowości podjętego przez organ rozstrzygnięcia wskazać należy, że aby prowadzić rozważania dotyczące spełnienia przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do złożenia odwołania, najpierw należy ustalić, czy doręczenie decyzji, której dotyczyło odwołanie, było skuteczne. Bez takiego ustalenia ocena, czy spełnione zostały przesłanki, od których art. 58 k.p.a. uzależnia przywrócenie terminu, jest przedwczesna. Instytucja przywrócenia terminu odnosi się bowiem do sytuacji, gdy termin został uchybiony. Kwestię przywrócenia uchybionego terminu można więc rozważać dopiero po ustaleniu, że ten rozpoczął skutecznie swój bieg. Warunkiem skutecznego rozpoczęcia biegu terminu jest zaś skuteczne doręczenie lub ogłoszenie decyzji stronie. Doręczenie niezgodne z obowiązującymi przepisami jest bezskuteczne, co oznacza, że termin do dokonania czynności nie rozpoczął biegu, a tym samym strona nie musi składać wniosku o jego przywrócenie.

Powyższe uwagi są o tyle istotne, że w rozpoznawanej sprawie skarżący konsekwentnie kwestionował prawidłowość doręczania kierowanej do niego korespondencji.

Nie budzi wątpliwości, że doręczenie jest w postępowaniu organów administracji publicznej czynnością wysoce sformalizowaną, stanowiąc gwarancje podstawowych praw strony w tym postępowaniu, a jednocześnie chroniąc organy przed negatywnym skutkiem działań strony zmierzającej do utrudnienia czy wydłużenia postępowania. W związku z tym czynność ta winna być dokonywana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami. W orzecznictwie wskazuje się, że wszelkie błędy popełnione w zakresie doręczenia odpowiada organ administracji publicznej i to bez względu na to, czy czynność tą realizował samodzielnie czy też zlecał jej wykonanie innym prawem uprawnionym podmiotom. W konsekwencji wszelkie błędy popełnione w tym zakresie skutkują bezskutecznością omawianej tu czynności (por. wyrok NSA z 11 maja 2012 r. I FSK 1134/11, LEX nr 1286827).

Wskazać należy, że zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Stosownie zaś do art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Natomiast w myśl art. 44 § 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Stosownie do § 2, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Zgodnie z k.p.a., w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Natomiast § 4 stanowi, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Przypomnieć trzeba, że art. 44 § 4 k.p.a. konstruuje fikcję prawną doręczenia, z której wynika domniemanie skuteczności doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 § 1-4 k.p.a, mimo że jest oczywiste, iż pismo nie dotarło fizycznie do rąk adresata w terminie określonym w art. 44 § 1 k.p.a. Doręczenie dokonane w omawianym trybie stwarza domniemanie prawne skutecznego doręczenia pisma oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn zawinionych lub niezawinionych leżących po jej stronie. Domniemanie prawne doręczenia pisma z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia jest niewzruszalne w tym sensie, że nie można skutecznie wykazywać, iż treść pisma nie dotarła do wiadomości adresata. Jest to bowiem przewidywany i dopuszczalny skutek zastosowania tej instytucji. Jednak możliwe jest obalenie domniemania skuteczności takiego doręczenia, jeżeli okaże się, że samo zastosowanie art. 44 k.p.a. było wadliwe przez nieprzestrzeganie poszczególnych wymogów procedury doręczenia zastępczego. W związku z dotkliwością skutków doręczenia zastępczego zasady stosowania tej instytucji powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie jakiemukolwiek z wymogów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że organ administracji publicznej nie może skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia pisma z zastosowaniem konstrukcji fikcji prawnej doręczenia na podstawie k.p.a. Natomiast jeżeli powyższe czynności wykonano prawidłowo, organ administracji uprawniony jest uznać pismo za doręczone stronie z upływem ostatniego dnia okresu czternastodniowego, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie SKO niezasadnie przyjęło, że wszystkie przesłanki warunkujące uznanie przesyłki zawierającej decyzję z [...] roku za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. zostały spełnione, co pozwalało organowi uznać ją za doręczoną w dniu 30 marca 2021 r. W sposób nieuprawniony bowiem organ przyjął, że decyzja ta wysłana została na adres będący adresem skarżącego. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że prawidłowym adresem, na który winna być kierowania korespondencja do strony jest adres "[...] ul A. 32". Taki adres został wskazany w pismach sądu karnego wysyłanych do organu z 6 maja i 11 sierpnia 2011 roku, taki adres został także wskazany we wniosku o sprawdzenie kwalifikacji skierowanym do organu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji 31 maja 2011 roku, w związku z przekroczeniem przez skarżącego liczby 24 punktów karnych, w końcu tym też adresem w toku postępowania konsekwentnie posługiwał się skarżący. Skierowanie korespondencji zawierającej decyzję z [...] roku na nieprawidłowy adres nie pozwala na uznanie jej za doręczoną w trybie doręczenia zastępczego. akt sprawy nie wynika dlaczego część korespondencji kierowanej do strony, nie tylko w tym, ale też w innych postępowaniach prowadzonych przez Starostę [...], kierowana była na adres "[...] ul. A. 32/24". Oceny w zakresie wadliwości doręczenia stronie decyzji organu I instancji nie zmienia fakt odebrania przez skarżącego również wadliwie zaadresowanego postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. W brew twierdzeniom SKO zawartym w zaskarżonym postanowieniu do jego doręczenia nie doszło bowiem pod błędnie wskazanym przez organ adresem lecz w urzędzie pocztowym, gdzie skarżący mógł przebywać przy innej okazji i nie można wykluczyć, że doszło ono do sutku dzięki znajomości mieszkańców miejscowości przez doręczyciela. Okoliczność ta nie może w żaden sposób sanować nieprawidłowości w doręczaniu korespondencji stronie popełnianej przez Starostę [...].

W tej sytuacji uznać należało, iż doręczenie zastępcze poprzez przyjęcie domniemania z art. 44 k.p.a. nie było wobec skarżącego skuteczne. Tym samym na skutek braku prawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji nie otworzył się dla strony termin do wniesienia odwołania a tym samym strona nie mogła temu terminowi uchybić powyższe zaś czyni wadliwym zaskarżone postanowienie SKO odmawiające jego przywrócenia. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w punkcie pierwszym wyroku uchylił zaskarżone postanowienie.

W rozstrzyganej sprawie najistotniejszą jednak okolicznością, która umknęła uwadze organów w kontrolowanym postępowaniu, a która przesądza o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I instancji z [...] roku oraz postanowienia tego organu o wszczęciu postępowania z [...] roku był fakt przedawnienia wykonania kary nałożonej na skarżącego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z [...] roku, przed wszczęciem postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.

Materialnoprawną podstawę decyzji Starosty [...] z [...] roku orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami stanowił art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Podstawę wydania tej decyzji stanowił także art. 182 k.k.w. Zgodnie z art. 182 § 2 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ nie może dokonywać ani rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego. Zatem w następstwie otrzymania zawiadomienia o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów, organ administracji, w świetle dyspozycji art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., zobowiązany jest cofnąć, w formie decyzji administracyjnej, wskazane uprawnienia do kierowania pojazdami. Powyższe nie oznacza jednak, że decyzja taka może zostać wydana w każdym czasie.

Zgodnie z art. 29 § 3 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 281 - dalej "k.w.") zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. Z kolei w myśl art. 45 § 3 k.w. orzeczona kara lub środek karny nie podlega wykonaniu, jeżeli od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia upłynęły 3 lata. W rozstrzyganej sprawie orzeczenie sądu karnego, na mocy którego nałożono na skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na okres 6 miesięcy wydane zostało [...] roku i uprawomocniło się 19 lipca 2011 r.

Z powyższego wynika więc, że zgodnie z art. 45 § 3 k.w. wykonanie określonego w nim środka karnego uległo przedawnieniu w dniu 19 lipca 2014 r.

Oceniając stan faktyczny występujący w sprawie należy również wziąć pod uwagę art. 46 § 1 k.w. dotyczący zatarcia ukarania. Zgodnie z tym przepisem, ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 stycznia 2018 r. III KK 254/17 (LEX nr 2449667) stwierdził, że biegu terminu określonego w art. 45 § 3 k.w. nie wstrzymują ani nie przerywają żadne okoliczności (zob. np. T.Grzegorczyk (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, Warszawa 2013, s. 196). Zatem opieszałość organu w wykonaniu przesłanego przez sąd orzeczenia celem jego wykonania nie wstrzymuje biegu terminu przedawnienia wykonania orzeczonego przez sąd środka karnego.

W tej sytuacji uznać należało, że wykonanie środka karnego orzeczonego w stosunku do skarżącego wyrokiem z [...] roku uległo przedawnieniu w dniu 19 lipca 2014 roku, a więc na kilka lat przed wszczęciem przez organ postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W okolicznościach faktycznych sprawy także samo ukaranie skarżącego uległo również zatarciu. Zgodnie bowiem z art. 46 § 1 k.w. zatarcie ukarania następuje również w sytuacji, gdy kara nie rozpoczęła biegu np. z powodu nie zwrócenia dokumentów uprawniających do prowadzenia pojazdów mechanicznych, z tym że termin tego zatarcia jest wówczas wydłużony o dodatkowy okres przedawnienia ukarania.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w punktach drugim i trzecim sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a uchylił decyzję Starosty [...] z [...] roku oraz postanowienie tego organu z [...] roku o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.

W rozstrzyganej sprawie wszczęcie przez organ postępowania administracyjnego w celu wykonania zakazu prowadzenia pojazdów nałożonego na skarżącego wyrokiem sądu karnego po upływie 3 letniego okresu od daty uprawomocnienia się tego orzeczenia, który spowodował, że orzeczony środek karny uległ przedawnieniu uznać należy za niedopuszczalne co skutkować musiało umorzeniem postępowania administracyjnego w tym przedmiocie na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a, o czym orzeczono w punkcie czwartym sentencji wyroku.

O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

is