Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 9 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Sz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia [...] lipca 2011 r. sygn. akt II SA/GL 261/11 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi J. Sz. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. (sygn. akt II SA/GL 261/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek J. S. o wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podał, iż w skardze na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] lutego 2011 r., w przedmiocie pozwolenia na budowę pełnomocnik skarżącego J. S. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta B. – B. z dnia [...] listopada 2010 r. nr. [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku handlowo – biurowego na nieruchomości położonej w B. – B. przy ul. S., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody Śląskiego. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę będzie rodziło nieodwracalne skutki gdyż "uczyni w praktyce bezprzedmiotowym postępowanie kasacyjne". Ponadto pełnomocnik wskazał na pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych mieszkańców kamienicy zlokalizowanej w sąsiedztwie planowanej inwestycji. Uzasadniając to twierdzenie pełnomocnik wskazał, że wykonanie projektowanego obiektu doprowadzi do powstania zwartej zabudowy od strony wschodniej, a to związane jest z ograniczeniem dostępu do światła sąsiednich budynków, niemożliwością przepływu powietrza, zwiększeniem wilgotności, rozwojem grzybów i pleśni. Zdaniem pełnomocnika istnieje zagrożenie nie tylko dla zdrowia mieszkańców, ale również dla stanu technicznego zabytkowego budynku posadowionego na działce sąsiadującej z inwestycją.

Oddalając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd podniósł, że we wniosku nie powołano wystarczających argumentów, które uzasadniałyby przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki dla zastosowania instytucji wstrzymania wykonania aktu. W ocenie Sądu wykonywanie robót budowlanych w sytuacji, gdy inwestor dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę nie powoduje niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Inwestor bowiem ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (por. postanowienia NSA: z 15 lutego 2008r., II OZ 1202/07: z 22 lutego 2008r., II OZ 131/08; z 26 lutego 2008r., II OZ 145/08, z 12 czerwca 2008 r.). Zdaniem Sądu, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody odnosiłoby się do inwestora, który w opisanym powyżej przypadku będzie obciążony dodatkowymi kosztami, związanymi z ewentualnym rozebraniem spornej inwestycji, a to z kolei oznacza, że zaskarżony akt nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków.

Odpis powyższego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi w dniu 14 lipca 2005 roku. W zażaleniu z dnia [...] lipca 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia [...] lipca 2011 r., zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., których Sąd I instancji nie uwzględnił. Prowadzenie prac budowlanych spowoduje wyłączenie możliwości korzystania przez skarżącego i innych mieszkańców kamienicy przy ul. C. [...], w sposób zgodny z minimalnymi wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) z prawa dostępu do światła dziennego w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, czy prawa i czasu nasłonecznienia dziennego obiektu przesłanianego. Prace budowlane nie tylko spowodują zaciemnianie budynku, ale również uniemożliwią wymianę przepływu powietrza. Te czynniki spowodują w ocenie skarżącego zwiększenie wilgotności murów, a co za tym idzie pojawienie się pleśni i grzybów. Znacznej szkody skarżący upatruje w pogorszeniu się warunków sanitarno – zdrowotnych mieszkańców zamieszkujących w sąsiedztwie budowy oraz pogorszeniem się stanu technicznego zabytkowego budynku, który jest zlokalizowany na działce nr [...]. W ocenie skarżącego prowadzenie prac budowlanych spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyż po zakończeniu budowy niemożliwe jest przywrócenie stanu zgodności z prawem za pomocą nakazów organu nadzorczego, a zatwierdzony projekt budowlany przewiduje odstępstwa od podstawowych reguł budowlanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), gdyż ten przepis dotyczy udzielenia stronie skarżącej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...) – art. 61 § 3 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy, przy czym wypada podkreślić, iż przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń ( por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J. Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426 ). Zwrócić należy uwagę, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo oparty jest na zasadzie skargowości (por. postanowienie z dnia 31 marca 2005 r., II OZ 155/05 (OSS 2005/3/72 ). Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do Sądu. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 1981 r., I SA 2295/81, (ONSA 1981/2/114) na gruncie art. 201 § 2 k.p.a. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T.Woś [ w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.).

Zdaniem skarżącego jest oczywiste, że wykonanie decyzji przed zakończeniem sprawy, może spowodować trudne do odwrócenia skutki i znaczną szkodę.

Ze stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić, gdyż zrealizowanie inwestycji nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, a jedynie skutek faktyczny. Nieodwracalne skutki prawne nie zachodzą, jeżeli pomimo przebudowy budynku istnieją zarówno prawne, jak i faktyczne możliwości przywrócenia stanu poprzedniego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 1986 r., II SA 1815/85, OSP 1987/11/215, z dnia 23 grudnia 1999 r., IV SA 2144/97, LEX nr 48710). Nieodwracalność skutków prawnych oznacza w szczególności sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło, lub też podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 23 lipca 1987 r., I SA 1406/86, ONSA 1987/2/81).

Sąd I instancji uznał, że wykonanie robót budowlanych w sytuacji, gdy inwestor dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, nie powoduje niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Ten pogląd Sądu I instancji należy podzielić. W niniejszej sprawie brak jest okoliczności, czy ekspertyz przemawiających za przyjęciem odmiennego stanowiska. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd w sposób wyczerpujący dokonał oceny okoliczności sprawy, w tym odniósł się do okoliczności podanych przez skarżącego. Skarżący wiąże możliwość powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków przede wszystkim z tym, że realizacja przedmiotowej inwestycji może doprowadzić do zacienienia budynku sąsiedniego, co może z kolei wpływać na zdrowie jego mieszkańców. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, sąd administracyjny nie dokonuje oceny legalności zaskarżonej decyzji. Taka ocena następuje na etapie merytorycznego rozpoznania skargi. Podnoszone zatem przez skarżącego zarzuty związane z kwestiami regulowanymi przez przepisy ustawy z dnia 17 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 tekst jedn.) i przepisów wykonawczych wydanych na jego podstawie będą podlegały ocenie Sądu przy rozpoznawaniu wniesionej przez J. S. skargi.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.