Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 205/23 w sprawie ze skargi P. M. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 września 2022 r. nr 3/06/2002/DT w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie pokrycia kosztów transportu sanitarnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. M. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

I.

Postanowieniem z 16 września 2022 r. nr 3/06/2002/DT Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 42i ust. 9 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1285 ze zm. - dalej jako ustawa o świadczeniach), odmówił wszczęcia na wniosek P. M. (dalej jako skarżący) postępowania administracyjnego w sprawie pokrycia kosztów transportu sanitarnego kołowego Z. M. z podmiotu medycznego [...] na terytorium Republiki Federalnej Niemiec do miejsca dalszego leczenia w kraju, tj. do Szpitala Wojewódzkiego im. [...] w T., w wysokości 2.800 EURO, który został zrealizowany w dniu 7 czerwca 2022 r. przez [...], Republika Federalna Niemiec.

Organ wskazał, że 10 sierpnia 2022 r. wpłynął do niego wniosek skarżącego o wydanie zgody na pokrycie kosztów transportu powrotnego do kraju Z. M. - art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach.

Na podstawie treści załączonego do wniosku rachunku z 8 czerwca 2022 r. oraz wiadomości e-mail, jeszcze przed złożeniem żądania, transport pacjenta został zrealizowany przez wystawcę rachunku tj. w dniu 7 czerwca 2022 r.

Mając więc na uwadze art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach, Prezes NFZ wyjaśnił, że wydaje zgodę na pokrycie kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w kraju wyłącznie w sytuacji, gdy wnioskodawca znajduje się w szpitalu na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE (...).

Zgoda, o której mowa w tym przepisie, jest zgodą uprzednią - może zostać wydana jedynie wówczas, gdy transport świadczeniobiorcy nie został jeszcze zrealizowany.

Jednocześnie żaden przepis ustawy o świadczeniach, nie pozwala na pokrycie przez NFZ kosztów transportu transgranicznego w obszarze państw UE (...), który już się odbył. Brak jest zatem materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania.

W powyższej sytuacji, w odniesieniu do żądania wydania przez Prezesa NFZ zgody na pokrycie kosztów transportu sanitarnego kołowego pacjenta z podmiotu medycznego w Republice Federalnej Niemiec do miejsca dalszego leczenia w kraju, który został zrealizowany 7 czerwca 2022 r., zachodzą "inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a.

II.

Wyrokiem z 12 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 205/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P. M.

Zdaniem WSA osią sporu jest to, czy w sprawie miała miejsce "inna uzasadniona przyczyna" w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a., pozwalająca organowi na odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie pokrycia kosztów transportu ojca skarżącego ze szpitala w Niemczech do miejsca leczenia w Polsce, który zrealizowany został w dniu 7 czerwca 2022 r.

Konstrukcja art. 42i ust. 9 i 11 ustawy o świadczeniach wskazuje, że uprawnienie do uzyskania zgody (wyrażonej przez Prezesa NFZ w formie decyzji administracyjnej) na pokrycie kosztów transportu ze szpitala w innym państwie UE do miejsca dalszego leczenia pacjenta w Polsce, aktualizuje się wyłącznie w sytuacji, gdy pacjent przebywa (pozostaje) w szpitalu na terytorium innego niż Polska kraju UE. Fakt przebywania pacjenta w zagranicznym szpitalu warunkuje dopuszczalność wydania przez wskazany organ decyzji w przedmiocie wyrażenia zgody na pokrycie kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w Polsce. Trafnie przyjął więc organ, że roszczenie o pokrycie kosztów transportu pacjenta, po wykonaniu tegoż transportu, tj. w sytuacji gdy pacjent nie przebywa już w szpitalu na terytorium innego państwa członkowskiego niż Polska, wykracza poza granicę spraw. Przewidziana tym przepisem zgoda na pokrycie kosztów transportu, winna bowiem być zgodą wyrażoną przed zrealizowaniem transportu pacjenta do kraju, tj. zgodą uprzednią, mającą miejsce przed wykonaniem usługi transportowej i w trakcie pobytu pacjenta w zagranicznym szpitalu.

Za nietrafny uznano zatem zarzut błędnego ustalenia przez organ braku możliwości wnioskowania o pokrycie kosztów transportu już po jego wykonaniu, skoro z literalnego brzemienia art. 42i ust. 9-12 ustawy o świadczeniach wprost wynika, że zgoda na pokrycie kosztów transportu dotyczy jedynie pacjenta przebywającego jeszcze w szpitalu poza granicami Polski. W tej sprawie natomiast skarżący mailem z 6.06.2022 r. informował NFZ o znalezieniu firmy transportowej, która miała przewieźć jego ojca z Niemiec do Polski i wnioskował o dokonanie przez NFZ zapłaty tej firmie za powyższą usługę. Z akt wynika przy tym, że transport ojca skarżącego do Polski został zrealizowany już 7.06.2022 r., tj. następnego dnia po skierowaniu do organu przywołanego wyżej maila.

WSA zwrócił w kontekście powyższego uwagę na art. 63 § 1 k.p.a., dotyczący zasad wnoszenia pism do organów administracji publicznej. Z treści tego przepisu wprost wynika, że kwalifikacja składanych przez skarżącego na adres poczty elektronicznej organu wniosków i żądań, nie mogła prowadzić do skutecznego zainicjowania postępowania w przedmiocie zwrotu kosztów transportu. O konieczności złożenia wniosku w oryginale (na piśmie) wraz ze stosownymi dokumentami wymaganymi do rozpatrzenia żądania pokrycia kosztów transportu ojca do kraju, skarżący był informowany przez organ. W dniu 8 czerwca 2022 r. został bowiem poinformowany przez NFZ o wskazanej wyżej powinności. W reakcji na tę informację ponownie przesłał e-mailem skany (zdjęcia) już wcześniej organowi nadesłane. Tak więc złożony przez skarżącego we właściwej formie wniosek (wypełniony formularz wraz z dokumentacją, aczkolwiek niepełną z uwagi na brak kosztorysu sporządzonego przez niemiecki szpital), wpłynął do organu dopiero w dniu 6.08.2022 r. (data stempla pocztowego). Uwzględniając zatem wskazaną datę z momentem zrealizowania transportu ojca skarżącego do Polski (7.06.2022 r.) uznać należało, że organ prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego o zwrot kosztów transportu sanitarnego został złożony już po jego wykonaniu.

Nawet jednak gdyby odmiennie postrzegać moment wpływu żądania skarżącego i wiązać go z samym tylko przekazaniem NFZ informacji o kosztach transportu (mail z 6.06.2022 r.), to i tak dostrzec trzeba, że sporny transport został wykonany (zrealizowany) już jeden dzień po wysłaniu do NFZ wskazanego wyżej maila, bez oczekiwania na dalsze wytyczne (procedowanie) organu. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 maja 2022 r. w sprawie wydawania zgody na uzyskanie świadczeń opieki zdrowotnej poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz.U. z 2022, poz. 1209) narzuca na Prezesa NFZ konieczność dynamicznego postępowania po otrzymaniu wniosku o wydanie zgody na pokrycie kosztów transportu. W regulacji § 8 ust. 5 przewidziano, że w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 2 (tj. gdy wnioskodawca przebywa w szpitalu innego państwa członkowskiego UE) Prezes Funduszu niezwłocznie po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w § 1 pkt 1 lit. d) wraz z dokumentacją, o której mowa w art. 42i ust. 11 ustawy, dokonuje niezbędnych uzgodnień ze świadczeniodawcą, o którym mowa w art. 42i ust. 9a ustawy. Przepis § 8 ust. 6 mówi zaś, że Prezes Funduszu nie później niż w terminie 3 dni od dnia zakończenia uzgodnień, o których mowa w ust. 5, po dokonaniu oceny w zakresie spełniania warunku określonego w art. 42i ust. 9 ustawy (kryterium ekonomiczne) - wydaje zgodę na pokrycie kosztów transportu albo odmawia wydania zgody. Przywołane przepisy wymuszają na organie konieczność szybkiego (niezwłocznego) załatwienia wniosku złożonego w analizowanym wyżej przedmiocie. Argumentacja skarżącego, że nie mógł czekać na zgodę organu, nie mogła zyskać aprobaty, skoro wnioski o wyrażenie przez Prezesa NFZ zgody na pokrycie kosztów transportu są załatwiane przez organ niezwłocznie po nadesłaniu kompletnej dokumentacji wymaganej przez przepisy. W tej sprawie, transport ojca skarżącego do kraju został zrealizowany już w dniu następnym po przesłaniu przez skarżącego organowi maila z żądaniem "zapłacenia rachunku za transport", bez oczekiwania na stanowisko organu w przedmiocie tego żądania. WSA podkreślił, że art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach stanowi autonomiczną regulację przesłanek pokrycia kosztów transportu pacjenta do miejsca leczenia w kraju. Regulacja ta przewiduje wyrażenie przez Prezesa NFZ zgody na pokrycie tych kosztów, która może nastąpić m.in. w przypadku, gdy pacjent "przebywa w szpitalu na terytorium innego niż RP państwa Unii Europejskiej". Przesłanka ta w sprawie, bez wątpienia, nie została spełniona.

WSA nie podzielił także stanowiska skarżącego, że z żadnych regulacji unijnych (a przede wszystkim z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego) nie wynika obowiązek udzielenia zgody na transport medyczny przed jego zorganizowaniem. Zgodnie z art. 25 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania ww. rozporządzenia i w związku z jego art. 19, ubezpieczony jest uprawniony na podstawie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego do świadczeń rzeczowych w trakcie pobytu w państwie członkowskim Unii Europejskiej, innym niż właściwe państwo członkowskie na takich samych zasadach, jakie mają zastosowanie do ubezpieczonych na podstawie ustawodawstwa państwa członkowskiego, w którym ma miejsce pobytu, w zakresie niezbędnym ze wskazań medycznych, z myślą o zapobieżeniu przymusowemu powrotowi ubezpieczonego do właściwego państwa członkowskiego przed końcem planowanego pobytu w celu uzyskania niezbędnego leczenia. W celu uzyskania powyżej wskazanych świadczeń wystarczające jest przedstawienie świadczeniodawcy dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń. Przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie przewidują natomiast uprawnienia do transportu transgranicznego pacjenta. Zgoda na refundację kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w Polsce udzielana jest wyłącznie w oparciu o przepisy krajowe.

W niniejszej sprawie nie znajdą także zastosowania poglądy powoływane w uzupełnieniu skargi zawarte w przywołanym tam orzecznictwie NSA. W piśmie tym dostrzeżono przy tym, że zaprezentowane poglądy wywiedzione zostały na kanwie art. 25 ustawy o świadczeniach. Przepis ten został uchylony 15 listopada 2014 r. Stanowił on w ustępie 3, że prezes Funduszu lub dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu może wydać wnioskodawcy, na wniosek podmiotu uprawnionego, zgodę na pokrycie kosztów transportu: 1) do miejsca udzielenia świadczeń w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej (...) - najtańszym środkiem komunikacji możliwym do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia, w przypadkach uzasadnionych stanem zdrowia; 2) do miejsca leczenia lub zamieszkania w kraju - najtańszym środkiem komunikacji możliwym do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia, gdy przewidywane koszty leczenia za granicą przewyższają koszty transportu i leczenia w kraju. Zauważenia wymaga, że przepis ten nie zawierał - w przeciwieństwie do obowiązującej aktualnie regulacji art. 42i ust. 9 (przepis dodano w dniu 15.11.2014 r.) - kluczowego dla ocenianej sprawy wymogu "przebywania pacjenta w szpitalu w innym niż Polska państwie UE", jako jednego z warunków wyrażenia przez organ zgody na pokrycie kosztów transportu pacjenta do kraju. Ponadto, decyzja w przedmiocie zgody na pokrycie kosztów transportu była, na gruncie uchylonego art. 25 ustawy o świadczeniach, decyzją uznaniową (o czym świadczy sformułowanie "prezes Funduszu może"). Obecnie natomiast, w przypadku spełnienia kryteriów ustawowych "Prezes Funduszu wydaje w drodze decyzji zgodę". Jak już wyżej akcentowano, przepis art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach, stanowi autonomiczną regulację przesłanek pokrycia kosztów transportu pacjenta do miejsca leczenia w kraju. Regulacja ta nie dopuszcza możliwości wyrażania przez organ następczej zgody na pokrycie kosztów transportu, tj. po zrealizowaniu tej usługi, a przepisy wykonawcze, określające krótkie terminy załatwienia tej sprawy przez organ stanowić mają gwarancję uniknięcia opieszałości organu w załatwieniu takiej sprawy.

Poglądy przywołane przez pełnomocnika skarżącego w piśmie uzupełniającym skargę sformułowane zostały w sytuacji nieodzowności podjęcia pilnego, ratującego życie leczenia (np. operacji) poza Polską i późniejszej refundacji przez NFZ powstałych z powyższych powodów, kosztów. Nie obejmowały one jednak przypadków samego pokrycia kosztu transportu transgranicznego pacjenta.

Prezes NFZ może, zdaniem WSA, wydać decyzję jedynie w przedmiocie zgody na pokrycie kosztów transportu pacjenta do miejsca dalszego leczenia w kraju, w sytuacji gdy pacjent ten przebywa w szpitalu na terenie innego niż Polska państwa członkowskiego UE. Materialnoprawne przepisy nie dają natomiast wskazanemu organowi kompetencji do zwrotu kosztów transportu pacjenta do kraju, który to transportu został zrealizowany przed wyrażeniem zgody organu na zwrot kosztów transportu. W tym przedmiocie ustawa o świadczeniach nie daje organowi żadnych uprawnień.

III.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł P. M., zaskarżając go w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.:

1. naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływa na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię, a to:

▪ art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej jako: ustawa systemowa) poprzez to, że:

- Sąd I instancji błędnie zrekonstruował treść konkretnej normy prawnej poprzez przyjęcie, iż wnioskodawca ma przebywać w szpitalu na terytorium innego niż Polska państwa członkowskiego UE w momencie wydania decyzji przez Prezesa NFZ, podczas gdy w drodze wykładni literalnej, jak i funkcjonalnej tego przepisu, wnioskodawca powinien przybywać w szpitalu na terytorium innego niż Polska państwa członkowskiego UE w chwili składania wniosku: wykładając ten przepis należy bowiem wziąć pod uwagę sytuacje, w których transport medyczny wnioskodawcy z placówki zagranicznej do polskiej jest, z uwagi m.in. na jego stan zdrowia, konieczny jak najszybciej i nie ma on możliwości oczekiwania na wydanie przez Prezesa NFZ decyzji, mimo iż organ ten na mocy § 8 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 maja 2022 r. w sprawie wydawania zgody na uzyskanie świadczeń opieki zdrowotnej poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu ma działać niezwłocznie; niezwłoczność ta jednak niejako "zawiera" w sobie konieczność skontaktowania się organu z placówką zagraniczną w celu uzyskania potwierdzenia, iż wnioskodawca znajduje się w niej, co samo w sobie może trochę trwać, a potem czas na wydanie przez Prezesa NFZ (niezwłocznie, ale nie dłużej niż w ciągu trzech dni) decyzji w sprawie; widać więc, że owa "niezwłoczność" w szczególnie pilnych przypadkach może nie wystarczać, stąd dla dobra pacjenta, z uwagi na jego zdrowie i życie, należy dokonywać wykładni art. 42i ustawy systemowej w sposób podany powyżej

2. naruszenie prawa procesowego, którego uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

▪ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: P.p.s.a.) w zw. z art. 61 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: K.p.a.) w zw. z art. 42i ust. 2a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej jako: ustawa systemowa) poprzez to, że:

- Sąd I instancji nie dostrzegł błędów proceduralnych organu administracji polegających na błędnym przyjęciu dopuszczalnej formy złożenia wniosku oraz błędnym określeniu daty wpłynięcia wniosku do organu, a także nie wszczęciem w takiej sytuacji postępowania z urzędu ze względu na szczególnie ważny interes strony, co skutkowało niezasadną odmową wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie oddaleniem skargi.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, gdyż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA.

IV.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

V.

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego przeprowadzonego przez WSA, które ustawodawca jednoznacznie i enumeratywnie wyliczył w art. 183 § 2 ustawy procesowej.

VI.

Przede wszystkim należy zauważyć, że strona skarżąca kasacyjnie w żaden sposób nie zakwestionowała przyjętej przez WSA - jako podstawowy argument przemawiający za oddaleniem skargi - oceny okoliczności faktycznych sprawy, prowadzących do ustalenia, że zaistniała "inna uzasadniona przyczyna" w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 63 § 1 k.p.a., regulującym zasady wnoszenia pism do organów administracji publicznej. Jak bowiem wynika z analizy uzasadnienia zaskarżonego wyroku, WSA uznał, że korespondencja skarżącego składana na adres poczty elektronicznej organu w dniu 6 czerwca 2022 r. i później (do dnia złożenia prawidłowego wniosku), nie doprowadziła do skutecznego wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kosztów transportu medycznego. Jak przyjęto, prawidłowo wypełniony wniosek (formularz wraz z dokumentacją jednakże bez kosztorysu z niemieckiego szpitala), wpłynął do organu 6 sierpnia 2022 r., a więc po wykonaniu usługi transportowej i wiążącym się z tym opuszczeniem szpitala. Jest to tym bardziej widoczne, jeżeli zwróci się uwagę na art. 42i ust. 2a ustawy o świadczeniach, precyzujący że wniosek z ust. 1, 2 i 9, może zostać złożony również w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym albo podpisem zaufanym. Wymagane załączniki mogą być odwzorowane cyfrowo.

W konsekwencji kwestia wadliwego złożenia wniosku nie została w sprawie skutecznie podważona.

Za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał również zarzut procesowy (oznaczony w skardze kasacyjnej nr 2).

Strona podnosi w nim naruszenie art. 61 § 2 k.p.a. w zw. z art. 42i ust. 2a ustawy o świadczeniach, przy czym ma ono polegać na błędnym przyjęciu dopuszczalnej formy złożenia wniosku oraz błędnym określeniu daty wpłynięcia wniosku do organu, a także nie wszczęciu postępowania z urzędu ze względu na szczególnie ważny interes strony, w efekcie czego niezasadnie odmówiono zainicjowania postępowania, a w efekcie końcowym błędnie oddalono skargę.

Po pierwsze, kwestia stosowania art. 61 § 2 k.p.a. i ewentualnego wszczęcia przez organ z urzędu postępowania w sprawie zwrotu kosztów ze względu na szczególnie ważny interes strony pojawia się po raz pierwszy w niniejszej sprawie na etapie zarzutów skargi kasacyjnej.

Po drugie, w myśl art. 61 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, której przepis wymaga wniosku strony, jednak to organ ostatecznie decyduje, czy żądanie strony jest na tyle uzasadnione, aby wszcząć postępowanie z urzędu. W tej sprawie nie można organowi i WSA zarzucić, że postępowania takiego z urzędu nie wszczęto, skoro organ nie miał w ogóle powodów do analizy sytuacji pod kątem ewentualnej zgody, skoro transport został zakończony dzień po nadesłaniu przez stronę nieskutecznego prawnie pisma na adres e-mail organu.

Po trzecie, zarzucanie naruszenie art. 61 § 2 k.p.a. bazuje na założeniu, w żaden sposób nieudowodnionym, że stan ojca skarżącego był stanem nagłym, wymagającym pilnej interwencji w postaci transportu. Tymczasem z żadnych dowodów zebranych w sprawie nie wynika, aby taka sytuacja miała miejsce. Głównym powodem wykonania transportu nie był bowiem stan zdrowia pacjenta, który miał zapewnioną opiekę medyczną w Niemczech, a dyskomfort związany z pobytem w szpitalu znajdującym się w państwie obcym i problemy z komunikacją z personelem w języku niemieckim.

VII.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia prawa materialnego (oznaczony w skardze kasacyjnej nr 1).

Strona podnosi naruszenie art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach poprzez błędne zrekonstruowanie treść normy prawnej i przyjęcie, że wnioskodawca ma przebywać w szpitalu w momencie wydania decyzji, podczas gdy powinien przybywać w szpitalu w chwili składania wniosku. Strona wskazuje, że przy wykładni wskazanego przepisu należy brać pod uwagę sytuacje, w których transport medyczny z placówki zagranicznej do polskiej jest - z uwagi na stan zdrowia pacjenta - konieczny jak najszybciej i nie ma możliwości oczekiwania na wydanie decyzji.

Po pierwsze, w sprawie w ogóle nie ma mowy o sugerowanym przez stronę "pilnym przypadku", który utożsamiać należałoby ze stanem nagłego zagrożenia życia, którym zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1720 ze zm.) jest "stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu lub uszkodzenie ciała lub utrata życia, wymagający podjęcia natychmiastowych medycznych czynności ratunkowych i leczenia".

Po drugie, rozważania na tle przesłanki daty przebywania w szpitalu (czy ma to mieć miejsce w dacie złożenia wniosku czy w dacie wydania decyzji) nie mają większego znaczenia, z uwagi na brak takiego wniosku. Nie jest nim bowiem korespondencja mailowa z 6 czerwca 2022 r., o czym szerzej wskazano w ramach oceny zarzutów naruszenia prawa procesowego. Prawidłowo złożony wniosek złożony zaś został po wykonaniu operacji transportowej.

Po trzecie, oceniając podniesiony zarzut materialny należy wskazać, że zgodnie z art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach w przypadku gdy wnioskodawca przebywa w szpitalu na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EFTA, lub Zjednoczonego Królestwa, korzystając ze świadczeń udzielanych na podstawie przepisów o koordynacji, Prezes Funduszu wydaje, na wniosek podmiotu uprawnionego, w drodze decyzji administracyjnej, zgodę na pokrycie kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w kraju - najtańszym środkiem transportu możliwym do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia wnioskodawcy, gdy przewidywane koszty dalszego leczenia za granicą przewyższają koszty transportu i leczenia w kraju. Z przepisu tego w istocie wynika, na co wskazuje równanie "przewidywane koszty dalszego leczenia za granicą przewyższają koszty transportu i leczenia w kraju", że pacjent ma się znajdować w szpitalu do momentu wydania decyzji w sprawie transportu. Jest to przy tym uzasadnione ograniczonymi środkami jakimi gospodaruje Fundusz i żadna dowolność czy nadinterpretacja prawa nie wchodzi tu w grę.

Istotne jest także to, że jak wynika z art. 42i ust. 9a ustawy o świadczeniach, w decyzji Prezes wskazuje świadczeniodawcę, posiadającego umowę z Funduszem, który przeprowadzi dalsze leczenie w kraju, po dokonaniu niezbędnych uzgodnień z tym świadczeniodawcą. To więc organ dokonuje koordynacji dalszego leczenia, zaś wnioskodawca ma dołączyć dokumentację sporządzoną przez szpital w którym przebywa pacjent, zawierającą aktualne rozpoznanie kliniczne, opis aktualnego stanu zdrowia wnioskodawcy, określenie prawdopodobnego zakresu i czasu trwania dalszego leczenia oraz wskazanie środka transportu możliwego do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia wnioskodawcy oraz wstępny kosztorys dalszego leczenia (zob. art. 42i ust. 11 pkt 1 i 2).

W niniejszej sprawie pacjenta przetransportowano ze szpitala w Niemczech do szpitala w Polsce zanim w ogóle wszczęto postępowanie i zanim dokonana została ocena przesłanek wykonania takiej procedury. Przepisy art. 42i ust. 9-12 ustawy o świadczeniach, ani też inne przepisy prawa, nie umożliwiają natomiast wstecznej akceptacji powstałych kosztów. Jeszcze raz przy tym należy podkreślić, że w sprawie nie występował stan nagłego zagrożenia życia, na co pośrednio powołuje się skarga kasacyjna.

W tej sytuacji odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona.

W powyższej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 248 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).